2014 volgens Theo: een top 30.

6 januari 2015 · · 2014 + Kritiek

20. L’étrange couleur des larmes de ton corps (Hélène Cattet, Bruno Forzani)

Na Amer zijn Hélène Cattet en Bruno Forzani weer helemaal terug met een film die nog gestoorder, fragmentarischer en stijlvoller is dan hun vorige ode aan de Giallo. Naar een plot hoeft niet gezocht te worden, want met de labyrintische vertelstructuur en een fantastische locatie om in te verdwalen, lijkt het beste om gewoon te blijven dolen in dit universum.
De beste scène: vanwege de terugkerende motieven, en de bewuste fragmentatie, is het moeilijk om één sequentie op zich uit te lichten. Daarom kies ik voor de caleidoscopische openingstitels, die eigenlijk al de gehele film in zich bevatten.

19. Metalhead (Ragnar Bragason)

Vaak is het frustrerend om te zien hoe metal getoond word op het witte doek: er wordt óf gekozen voor een totale demonisering van headbangers en hun gruntcultuur, of men omarmt de schopperige en rebelse kant zonder enige nuance. Daarom is het fijn om te zien hoe een film over het conflict over een metalhead en haar christelijke boerenfamilie in IJsland niet ontaard in een verwerping van één van de twee partijen. Metalhead is empathisch naar zowel de metalheads als de christenen, en zelfs wanneer de situatie escaleert gaat dit nooit ten koste van de nuance van de personages.
Beste scène: de scène waarin de priester zijn boord losknoopt met onverwachte gevolgen, is een perfect symbool voor de manier waarop Metalhead bewust inhaakt op onze vooroordelen, en deze constant ondermijnt.

18. Stray Dogs (Tsai-Ming Liang)

Tsai-Ming Liang maakt nog steeds prachtige films, vol lange shots en duister belichte locaties. Ook hier laat hij zijn camera rusten, waardoor hij ons dwingt om te blijven kijken. Passend voor een drama over een zwerversgezin die zich volledig ongezien rondbeweegt in een harde samenleving.
Beste scène: het zou makkelijk zijn om te gaan voor de bewust uitdagende laatste scène- twee shots van twintig minuten waarin personages naar een muurschildering staren- maar ik kies toch voor een andere scène waarin muren de rol spelen: moeder en dochter die praten over de schimmel op de muren van hun geïmproviseerde slaapkamer, en die daarmee woorden proberen te geven aan hun verdriet met de huidige situatie. Sterk gefilmd, een prachtige locatie, en heel mooi klein gehouden drama.

17. Cherry Pie (Lorenz Merz)

Cherry Pie vertelt het verhaal van een vrouw die een vlucht neemt uit haar eigen leven. Waar ze heengaat en waar ze vandaan komt blijft vrij onduidelijk, en we zijn de hele film overgeleverd aan deze agressieve en ongrijpbare vrouw, in een surrealistische one-woman-show. Het geluidsdesign behoort tot de beste van het jaar, en brengt ons nog enigszins in het hoofd van dit prachtige personage.
Beste scène: de koortsige scènes op de veerboot, waarbij het personage geïsoleerd ronddoolt door de verlaten kantines, zijn tegelijkertijd passend apocalyptisch en intiem persoonlijk van toon, en branden zich derhalve op het netvlies.

16. Enemy (Denis Villeneuve)

Denis Villeneuve maakte eerder het (fijn) bombastische Incendies, en het teleurstellend opzichtige Prisoners, maar ik was niet voorbereid op de zijn glibberige en gelaagde Enemy. Enemy is in koortsig pusgeel geschoten, in beklemmende lokaties, en de claustrofobische sfeer laat nooit af. De laatste akte zorgt voor hoofdbrekers, maar voor de goede verstaander is ondanks het ontbreken van de exacte details de strekking wel duidelijk: een drama over hoe de mens moedwillig zijn vrijheid en geluk opgeeft aan machten buiten hem om, voor het volgen van zijn meest basale driften.
Beste scène: wie kan er voorbij aan de ambiguë shock van het laatste shot, gevolgd door de stijlvolle doch omineuze stadsgezichten onder de aftiteling?

15. The Look of Silence (Joshua Oppenheimer)

Joshua Oppenheimers documentaire vervolg op The Act of Killing verwijdert de meta-tekstuele vertelstructuur, maar doet weinig onder aan zijn voorganger qua impact. Bij vlagen rijst de vraag of de filmmaker wel moreel verantwoord blijft filmen, maar juist de weigering om te stoppen waar wenselijk geeft The Look of Silence zijn rauwe kracht. Als exposé van oorlogsmisdadigers én als film over doorwerkend trauma uiterst geslaagd.
Beste scène: één van de scènes die morele vraagtekens oproept is ook meteen een van de krachtiger scènes in Oppenheimers film: hij legt een nabestaande van een oorlogsmisdadiger het vuur aan de schenen terwijl zij duidelijk wil stoppen. Het machtsspel voelt aan alsof er hier een grens over wordt gegaan, tot Oppenheimer door middel van juxtapositie de leugens van de nabestaande ontmantelt. De moeilijke vragen over de morele verantwoordelijkheid van de filmmaker die deze sequentie oproept terzijde, is het nog steeds een ijzersterk staaltje filmische manipulatie.

14. A Spell to Ward of the Darkness (Ben Rivers, Ben Russell)

De eerste lange samenwerking tussen Ben Russell en Ben Rivers is een semi-documentaire in drie delen die geduld vraagt van de kijker. Wie bereid is mee te gaan in het trage tempo en het gebrek aan een plot, wordt beloond met een film die inspeelt op het oergevoel van de mens in de natuur, en deze verbindt met de paganistische invloeden van Black Metal. Een soort van kruising tussen Burzum en Apichatpong Weerasethakul.
Beste scène: een foto-finish tussen de hypnotiserende eerste beelden van de beperkte vijf minuten licht in het Winterse hoge noorden, en de one-take van metalbar naar spoorloze verdwijning van de centrale figuur in het pikkedonker.

13. Atlas (Antoine d’Agata)

Atlas is problematische materie, maar juist de wringende elementen maken het een film die beklijft. De docu van fotograaf Antoine d’Agata filmt de levens van drugsverslaafde prostituees in prachtig clair obscur. Hij grijpt echter niet in wanneer een spuit in de aderen word leeggespoten of wanneer een prostituee met haar klant is. Sterker nog, Antoine doet zelf ook drugs on camera, en heeft seks met de prostituees. Het versmelten van de grenzen, artistiek en moreel, maken Atlas even abject als fascinerend, en een film die ik niet lichtelijk vergeet omdat deze de afdaling in de hel op zeer persoonlijke wijze verbeeldt.
De beste scène: de laatste beelden, van een straat die langzaam verdwijnt in een oplichtende mist, voelen even ambigue als de rest van de film: het is symbool voor een bevrijding, maar met welke gevolgen?

12. Hard to Be A God (Aleksei German)

Aleksei Germans zwanenzang is eveneens een afdaling in de hel: een tot leven gekomen schilderij van Hieronymus Bosch, gebaseerd op een boek van de Strugatski broers (net als Tarkovski’s Stalker). Aleksei German was veertien jaar bezig van de film, waarbij tien jaar ging zitten in het bouwen van een enorme stad, en deze er geleefd uit te laten zien. Het werkt: Hard To Be A God is stoffig, modderig, en oogt als een beerput. Het is visceraal op een uitstekende manier.
Beste scène: de scènes waarin protagonist Don Rumata besluit in te grijpen op de planeet waar hij als wetenschapper afzijdig hoort te blijven, en een bloederige ravage aanricht terwijl de stad belegerd wordt, geld als de beste metafoor en verbeelding van de kruistochten ooit gefilmd.

11. Norte, The End of History (Lav Diaz)

Mijn eerste Lav Diaz smaakte naar meer. Deze schijnt tot zijn meest makkelijk te verhapstukken films te behoren, want in kleur, en de camera beweegt soms. Het werkt, want zelfs met zijn vier uur, is de film, een variatie op Misdaad en Straf, nog steeds meeslepend, gelaagd en bij vlagen adembenemend.
Beste scène: de pan langs de dode slachtoffers van een ongeluk, voor het begint te regenen, is gruwelijk, maar ook zo virtuoos gefilmd en gechoreografeerd dat je deze wel moet bewonderen.

Bladzijdes: 1 2 3


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


3 Reacties

  1. beavis

    erg mooi weer Theo!! Beste element: die stukjes over de beste scenes
    Moet die film van Pinto ook nog snel maar even inhalen (was ik al van plan, maar zeker nu, gezien je hoge notering)

  2. Kaj van Zoelen

    Inderdaad, goede toevoeging.

    Andere duidelijke mogelijkheid voor Stray Dogs: Die scène met de bloemkool.

  3. Rik Niks

    Petje af Theo, dat zal me een klus geweest zijn… Veel te veel interessante titels die ik gemist heb dus…


Reageer op dit artikel