Carol (2015)
Explosies onder de oppervlakte

16 december 2015 · · Kritiek + Première

Todd Haynes houdt van het grote gebaar: van de glamrock van Velvet Goldmine (1998) en het Sirkiaanse melodrama van Far From Heaven (2003), tot de meervoudige persoonlijkheden van Bob Dylan in I’m not There (2007). Maar hij kent ook een subtielere kant, getuige het pijnlijk intieme Safe (1995) en ingehouden HBO-serie Mildred Pierce (2011). Todd Haynes’ nieuwste, Carol (2015), voelt als een huwelijk van beide kanten.

Carol is gebaseerd op het boek The Price of Salt van Patricia Highsmith, die het boek in 1952 uit liet brengen onder pseudoniem, vanwege de controversiële lesbische relatie die het hart vormt van het verhaal. Heden ten dage kijken we minder op van lesbische liefde, maar toch voelt Carol revolutionair aan door de wijze waarop het liefdesverhaal universeel wordt gemaakt zonder de specifieke sores van homoseksualiteit teniet te doen.

Want Carol is als film bedrieglijk rechttoe rechtaan: de opbloeiende romance tussen kassabediende Therese en de twintig jaar oudere getrouwde vrouw Carol is een subtiel, prachtig liefdesverhaal over twee mensen die zich volledig verliezen in passie, wat de wereld ook moge denken. Dat de wereld vanwege de aard van de relatie, en het feit dat het de conservatieve jaren vijftig is, er niet zo fijn over denkt is de blokkade die ‘star-crossed lovers’ Carol en Therese uit elkaar moet houden. Het is een traditioneel liefdesdrama op een traditionele wijze verteld.

Want ondanks dat Todd Haynes nog steeds knipoogt naar melodrama en filmmakers als Fassbinder en Sirk, net als in Far From Heaven, is de film relatief ingehouden, met subtiel spel en weinig melodramatische franje. Belangrijker dan de emoties die elk moment naar buiten dreigen te breken – zoals het een melodrama betaamt en iets dat goed is voor de Oscarkansen van Cate Blanchett – zijn de kleine gebaren en nuances tussen de twee vrouwen waarin het werkelijke verhaal zich afspeelt. Het achterlaten van een handschoen kan, in een wereld waar liefde als deze verborgen moet blijven, alles betekenen.

Stilistisch is Haynes even subtiel. De prachtige 16MM-beelden tonen Blanchett en Mara achter autoramen, winkelruiten, in spiegels, alsof ze elkaar alleen maar indirect mogen bekijken. Als je Carol op papier bekijkt is het een gewoon liefdesdrama. Op het doek is het een weelderige film over uiterlijkheden en innerlijkheden, waarin de actrices in hun spel diepe gronden onder hun stille wateren suggereren. De relatieve ingetogenheid benadrukt enkel de explosieve emoties en passie die onder de oppervlakte borrelen.

De narratief simpele benadering van een lesbische relatie benadrukt enkel hoe zeldzaam dat eigenlijk is, een film die een non-heteronormatieve relatie behandelt als elke andere romantische film. Een film over nauwelijks onderdrukte passie met een obstakeltje of drie dat overwonnen moet worden. Hier is het obstakel slechts de maatschappij. Todd Haynes houdt nog steeds van grote statements en grote emoties: hij verstopt ze alleen, net als zijn personages.

★★★★½


Onderwerpen: , , , , ,


Reageer op dit artikel