French Cancan (1954)
Musical à la Européenne

Zoals deze maand al is gebleken, is het musical-genre in cinema voor de westerse wereld bovenal een Amerikaanse aangelegenheid. Zeker, India (Kaj van Zoelen heeft hier al uitgebreid over geschreven) doet ook een zeer belangrijke duit in het zakje maar de Hollywood musicals zijn voor ons toch echt de meest voor de hand liggende voorbeelden als het om musicals gaat. Europa valt dus in het beetje in het niet vergeleken hiermee en toch zijn er een aantal gewaardeerde musicals in ons continent gemaakt. Een tamelijk luchtig en historisch niet al te verantwoord voorbeeld is French Cancan van de beroemde Franse regisseur Jean Renoir, een film in de openingstitels omschreven als “une comédie musicale”.

French Cancan speelt zich zo rond 1890 af, midden in de Belle Époque en dat zullen we weten ook. Henri Langlard (gespeeld door monument Jean Gabin) is een wat aan lager wal geraakte Parijse dansclub-eigenaar met hoge schulden en een onevenwichtige relatie met een van zijn danseressen. Hij raakt zijn café kwijt en komt terecht in de stormachtige scène van Montmartre. Daar treft hij een wereld aan waar de can-can nog steeds uitgevoerd wordt, een energieke dans met vele fraaie en lenige vrouwen. Langlard – gewiekst als hij is – zet zijn overgebleven geld in om een nieuwe nachtclub te bouwen met als geheim wapen Nini, een mooie jonge dame die de hoofdrol moet vertolken in Langlards can-can nummer. Gaandeweg de film blijkt dat Langlard niet zomaar een nachtclub aan het bouwen is, maar de legendarische club Moulin Rouge.

French Cancan is pure fictie dus denk niet dat ene Henri Langlard verantwoordelijk is geweest voor een van de meer in het oog springende gebouwen van Parijs. Toch is de plot niet helemaal van de zotte, want Moulin Rouge is wel degelijk de bakermat geweest van de moderne can-can en uitzinnige shows die door een uitzinnig (mannelijk) publiek werden en nog steeds worden bijgewoond. Dit wilde enthousiasme weet Renoir uitstekend naar het filmscherm te vertalen met werkelijk uitzinnig kleurrijke sets en interieurs die qua oosterse invloeden curieus genoeg vergeleken kunnen worden met Bertrand Bonnelo’s biografische film Saint Laurent (2014), prenten die sterk doen denken aan het werk van Herni de Toulouse-Lautrec en een uitgebreide serie aan korte liedjes en langer durende dansnummers aangevuld met komische intermezzo’s.

Energie en kleur zijn dus kernwoorden als je het hebt over French Cancan, niet voor niets omschreef de iconische Franse filmmaker François Truffaut het als een mijlpaal in de kleurenfilm. Het spat werkelijk van het scherm met alle kleuren van de regenboog die links en rechts het beeld vullen en het draagt ontzettend bij aan het gevoel van hoop en toch ook een vreemdsoortige vorm van geluk die de film uitstraalt; de bombastische show staat centraal. Het komt allemaal samen in een zaligmakende apotheose met de onvermijdelijke can-can, een lange scène die qua voldoening en muzikaal indrukwekkende dansclimax misschien nog het best te vergelijken valt met de overdonderende finale van Satyajit Ray’s The Music Room (1958) zei het met een veel positievere uitkomst. De can-can en Langlards gevoel van opluchting en totale voldoening komt echt over bij de kijker en het aanzicht van een uitzinnig Moulin Rouge is het wachten meer dan waard, al was het maar omdat Renoir slim genoeg is de ontwikkeling van het iconische gebouw eens in de zoveel tijd te tonen met de ronddraaiende wiek als money shot.

Jean Renoir is zonder meer het meest bekend om zijn zwart-wit films met alom geprezen titels als La Grande Illusion (1937) en La Règle du Jeu (1939) en wellicht dat daarom zijn magnifiek gekleurde films wat in de vergetelheid zijn geraakt. French Cancan heeft ook zeker niet de politieke en maatschappelijke aspiraties van de twee bovengenoemde films, maar is als schoolvoorbeeld van uiterst kleurrijke jaren 50 cinema een lust voor het oog en een film waarmee je echt weg kan dromen. De muzikale extra’s met zang en vooral dans maakt French Cancan compleet en zorgt voor niet alleen een van de betere Europese musicals maar ook geslaagde verbeeldingen van de bijna mythische Belle Époque.


Onderwerpen: , , , , , , ,


Reageer op dit artikel