Goldfinger (1964)
De definitie van het Bond-genre

2 november 2015 · · Beter dan Bond? + Kritiek

Goldfinger (1964)

Goldfinger, de derde film in de James Bond-franchise wordt door velen nog steeds beschouwd als de allerbeste in de lange reeks Bond-films. Voor mij persoonlijk is dit één van de films uit mijn jeugd die de filmliefde heeft aangewakkerd. Ook het persifleren van elementen en personages uit deze film door iemand als Mike Myers zegt iets over de status van de derde Bond-film. Kennelijk doet deze iets erg goed, maar wat precies?

De openingsscène van Goldfinger vat al in luttele ogenblikken samen waar Bond voor staat: zakelijke spionage, charisma, een koele houding wanneer er paniek uitbreekt met op de hotelkamer een wachtende en smachtende vrouw die in sommige gevallen een dubbele agenda heeft. De verwachtingen zijn hiermee helder en deze worden zonder meer ingelost.

Na de titelsequentie met de fijne stem van Shirley Bassey zien we Bond al vrij snel in de relaxstand achter Auric Goldfinger aangaan. Zoals het een goede Bond betaamt heeft James al snel een mooie vrouw bij de kladden die toevallig voor zijn doelwit werkt. Goldfingers personage is er één op het randje, lichtelijk karikaturaal, driftig en een beetje dommig, wat tijdens een potje golf met Bond fantastisch wordt neergezet. Het is dit type bijna overdreven slechterik wat tot een goeie Bondfilm leidt. De mindere films van 007 hebben niet zelden een gematigde en vlakke villain.

Een bijzonder belangrijke en versterkende factor hierin is de side-kick van Goldfinger Oddjob, die van zijn hoed een dodelijk wapen heeft gemaakt en met zijn blote handen golfballen verbrijzeld. Ook zegt de kleine Koreaan de gehele film geen woord, een mooi contrast met zijn opdrachtgever die van plan is Fort Knox binnen te vallen. De megalomanie die bij een man als hem en dit soort films past.

Oddjob

Dan het vrouwelijk schoon. De eerste vrouw die 007 verslijt wordt in goud geverfd dood teruggevonden en wakkert de wraakgevoelens van James richting zijn doelwit flink aan. Hierop zou je de film kunnen bekritiseren omdat dit gevoel eigenlijk vrij snel weer wegebt en James al snel weer tegen een nieuwe vrouw aanloopt met de prachtige naam Pussy Galore. Dat zij voor Goldfinger werkt is voor Bond alleen maar een extra uitdaging. Het grappige van deze film is dat het één en ander steeds ongeloofwaardiger wordt maar dat dat eigenlijk geen enkel beletsel is om van deze film te genieten. Toen ik deze voor het eerst zag leek het plot volstrekt logisch maar zit eigenlijk vol gaten. Bij menig film zou deze constatering de film afzwakken maar dat is hier niet het geval. In het Bond-universum is het plot secundair en dient dit met een dikke korrel zout genomen te worden. De inleiding van de film heeft al duidelijk gemaakt hoe deze film te beschouwen: Een kreukloze Bond, spetterende actie, mooie vrouwen, gadgets en een iconische slechterik zijn het belangrijkst. De vele humoristische noten en one-liners maken het plaatje compleet.

Of Goldfinger nou wel of niet de beste Bond is, één ding staat vast: deze film definieert voor mij het Bond-genre. Alle bekende ingrediënten worden hier tot in de puntjes toegepast. De wodka-martini, de gadgets van Q die allen hun functie krijgen, de introductie van de Aston Martin, de vrouwen, slechterik inclusief stille onderknuppel, het zit er allemaal in en het is allemaal even vermakelijk en door de filmmaker Guy Hamilton strak neergezet. Op diepe emotionele lagen en geloofwaardige relaties hoef je niet te rekenen. Dat Pussy Galore als een mak lammetje voor James valt is allerminst geloofwaardig maar bevestigt wel de status van 007: hij is onweerstaanbaar. Het zijn voor mij juist de latere Bond-films die hier van afwijken waar de frictie ontstaat. Sommige formules blijven nou eenmaal krachtig, en de Bond-formule, mits goed uitgevoerd, zeker.


Onderwerpen: , ,


1 Reactie

  1. Rik Niks

    “bevestigt wel de status van 007: hij is onweerstaanbaar” geeft en passant aan waar het bij de laatste Bondfilm (ook) mis gaat. Connery is cool op een manier waar je als man slechts met jaloezie naar kunt kijken (onweerstaanbaar); Craig is cool op een kille, afstotelijke manier. Die factor onweerstaanbaarheid is een beetje veronachtzaamd de laatste jaren, hoe zeer ook getracht is dat met meer emotionele diepgang (in Skyfall niet zonder succes) te compenseren.


Reageer op dit artikel