Leer jezelf kennen door te liegen in Tamasha (2015)
De kracht van verhalen vertellen in Imtiaz Ali's nieuwste prachtfilm

11 december 2015 · · Kritiek + Première

Tamasha

Tamasha is zoals eigenlijk alle films van Imtiaz Ali ééntje met gebreken en mankementen, maar toch erg goed. Sommigen schrijven de (romantische) kracht van zijn films toe aan zijn soefisme, en daar valt iets voor te zeggen. Ook Tamasha heeft sequenties die betoveren en hypnotiseren, en stukken die daar in contrast mee staan. Ali schept een hyperrealistische romantische wereld waarin emotionele logica het wint van psychologisch realisme. Waarin hoofdpersoon Ved (Ranbir Kapoor) zichzelf ontdekt door over zichzelf te liegen, of liever gezegd door verhalen te bedenken en te vertellen met zichzelf in de hoofdrol.

Daar begint hij mij tijdens een vakantie op Corsica, nadat hij daar Tara (Deepika Padukone) ontmoet. Tamasha begint eigenlijk als haar verhaal. Na één goede week met elkaar door te brengen in een soort zelf gecreëerde fantasiewereld, inclusief één zoen maar zonder überhaupt elkaars naam te weten, vertrekt Tara weer naar India en blijft vervolgens vijf jaar naar hem verlangen. Als ze hem dan eindelijk ontmoet, blijkt hij in het dagelijks leven een saaie kantoorpik te zijn wiens leven volledig bepaald wordt door routines. Ze beginnen een relatie, maar zeze Ved is niet de man waar Tara verliefd op werd. Doordat zij met hem breekt, begint hij zich af te vragen wie hij dan eigenlijk is: de fantasierijke verhalenverteller of de voorspelbare man die doet wat de maatschappij en zijn familie van hem verlangen?

Uiteraard is hij eigenlijk dat eerste, en zo wordt een film over de kracht van verhalen vertellen een film over zelfverwezenlijking. Grootste minpunt daarvan is dat zodra Tara Ved op dat pad brengt, haar eigen ontwikkeling volledig stil komt te staan. Lijkt de eerste helft van Tamasha over hun allebei te gaan, in de tweede helft domineert Ved volledig. Het is aan het aanzienlijke talent en charisma van Deepika Padukone te danken dat Tara nog steeds een innerlijk leven lijkt te hebben aan het eind. Dit is niet het enige gebrek van het verhaal of in de logica, maar de dieptes zijn Imtiaz Ali te vergeven door de hoogtes die hij ook bereikt. Vooral het eerste gedeelte van de film is wonderschoon, inclusief hun verblijf op Corsica en een flashback montage naar Veds jeugd.

In die jeugd leert hij dankzij een oude verteller de magie van verhalen kennen, van de Ramayana tot de Ilias en Shakespeare. Dat gevoel roept hij voor het eerst in zijn volwassen leven weer op in Corsica, als ontsnapping uit die routine. Eigenlijk gebeurt er nagenoeg niks, maar toch is het een enerverende sequentie waarin Ali magie maakt met de fijne cinematografie, montage en muziek van A.R. Rahman. In de flashback vloeien de klassieke verhalen in elkaar over, daarna gebeurt hetzelfde met de verhalen die Ved en Tara elkaar vertellen en ontstaat er een lyrische extase. Zoals de Indiase filmcriticus Baradwaj Rangan hierover zei: “The next time you find yourself at the end of a bad day, watch this stretch of Tamasha instead of pouring yourself a stiff drink. You’ll end up with twice the high.” Het is moeilijk om niet meegevoerd te worden door Ali’s romantiek en melodrama, waarmee hij logica en realisme overstijgt en toch serieuze onderwerpen op een overtuigende manier presenteert. Ali’s films werken zelden de hele speelduur lang, maar wanneer ze wel werken dan is dat vaak niets minder dan fantastisch.

★★★★☆

Tamasha is momenteel nog te zien in diverse Pathébioscopen, in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam.


Onderwerpen: , ,


Reageer op dit artikel