Mr. Holmes (2015)
Een detective op leeftijd

17 juli 2015 · · Kritiek + Première

Ian McKellen in Mr. Holmes

Adaptaties van Sherlock Holmes zijn van alle tijden en het alleraardigste is dat ze heerlijk van toon veranderen. Of het nu gaat om de sfeervolle zwart-wit films met Basil Rathbone als de detective, de nadruk op het drugsgebruik van Holmes in The Seven-Per-Cent Solution (1976), de meer amusante en hippe films met Robert Downey Jr. of de immens succesvolle televisieserie Sherlock (2010) waarin Benedict Cumberbatch een veel jongere Sherlock Holmes speelt; het kan allemaal in de wereld van ‘s werelds meest excentrieke detective, woonachtig op Baker Street 221B.

Mr. Holmes gooit het weer over een andere boeg. In de film is Holmes een 93-jarige man die zijn oude dag doorbrengt in Zuid-Engeland met een wat norse huishoudster (Laura Linney), haar zoontje en een imker. Als oude dementerende man waagt Holmes zich aan het schrijven van een boek over zijn laatste zaak, waarmee hij herinneringen ophaalt aan een pijnlijk verleden. Niet alleen werkt Mr. Holmes op deze manier volgens een flashback-structuur, maar het geeft het verhaal ook een gelegenheid om Sherlock Holmes’ meer egoïstische kantjes te benadrukken, waardoor het pardoes een zoektocht naar verlossing wordt.

Sherlock Holmes is al vele malen vertolkt door verschillende getalenteerde acteurs, die ieder hun eigen invulling aan de detective gaven. In Mr. Holmes is het de beurt aan Ian McKellen en het resultaat is ronduit spectaculair. De indrukwekkende make-up, maar vooral het hogeschool acteerwerk maken Mr. Holmes op zich al de moeite waard om te kijken. Regisseur Bill Condon had in het verleden al eerder met McKellen gewerkt in de film Gods and Monsters (1998), waarin de acteur de legendarische filmmaker James Whale speelden. Mckellen was ook toen buitengewoon. In Mr. Holmes is het niet anders. McKellen weet de detective in de verschillende tijdlijnen zonder enige ogenschijnlijke moeite tot leven te brengen, waarbij hij vooral indruk maakt als de 93-jarige Holmes. De pijntjes, het verdriet, de subtiele humor: het is een ware masterclass van McKellen.

Helaas is het scenario van een wat mindere aard en vooral erg geforceerd. Dit is geen groots mysterie met knap speurwerk, zoals je gewend bent van eerdere Sherlock Holmes-vertellingen. Gezien de leeftijd van Holmes is dat ook niet nodig of realistisch, maar echt overtuigend is het verhaal en bijbehorend onderzoek nauwelijks te noemen. De film wisselt tussen de Engelse kust, Londen en Japan, en vooral de derde locatie is tamelijk overbodig. De tocht van de detective naar Japan wordt in het scenario gebruikt om enkele plotelementen aan elkaar te knopen, maar als die zich eenmaal aandienen blijkt dat het allemaal niet zo geconstrueerd en overdadig had gehoeven. Wel aardig zijn verwijzingen naar eerdere Holmes-verhalen, een lange sequentie die werkelijk Vertigo (1958) ademt en is de variatie op de Sherlock Holmes-mythologie wel leuk gevonden. In Mr. Holmes is de detective eveneens een beroemd fictief personage, maar dan geschreven door vriend en toeverlaat Dr. Watson en niet Arthur Conan Doyle. En de typerende hoed en pijp ontbreken.

Het is te danken aan Ian McKellen dat Mr. Holmes meer is geworden dan een wat summier en geforceerd mysterie. Eigenlijk is Mr. Holmes een beetje een middelmatige, zij het vakkundig geregisseerde, dramatische detectivefilm, met als groot pluspunt een briljant glanzende ster in de vorm van McKellen. Daarmee is het wel wederom een Sherlock Holmes-adaptatie die anders is dan anders. Ditmaal geen spannende speurtocht of actierijk spektakel, maar een groot acteur op het toppen van zijn kunnen. En dat is ook heel wat waard.
★★★½☆


Onderwerpen: , ,


Reageer op dit artikel