Paul Thomas Anderson: het begin
The Dirk Diggler Story (1988), Cigarettes & Coffee (1993) en Sydney (1996)

Paul Thomas Anderson

Met het uitkomen van Inherent Vice raakt menig cinefiel lichtelijk opgewonden. Paul Thomas Anderson heeft nu zeven speelfilms op zijn naam staan en kent bij velen al de status van een meester filmmaker. Uit dezelfde Amerikaanse generatie filmmakers als Tarantino of Linklater debuteerde PTA al op jonge leeftijd en bleek zijn talent al snel onmiskenbaar. Een kort overzicht van zijn eerste drie producties en hoe ze tot stand kwamen.

The Dirk Diggler Story (1988)

Deze korte film maakte de 18-jarige Paul in zijn studententijd en is een mockumentary in de stijl van This Is Spinal Tap (1984) over een porno-acteur. Een niet al te florissante maar bij vlagen grappige film waarin Robert Ridgely te herkennen valt. In deze film speelt hij Jack Horner, later in Boogie Nights (1997), uiteraard gebaseerd op deze korte film zou hij de rol van The Colonel James spelen. Wie The Dirk Diggler Story niet gezien heeft mist weinig. Interessant om te zien wat Anderson op 18-jarige leeftijd al kon, maar cinematisch van weinig waarde.

Cigarettes & Coffee (1993)

Anderson heeft het twee dagen volgehouden aan N.Y.U.’s filmschool. Baldadig als hij was leverde hij een kort schrijfsel van David Mamet in als zijn eigen. Toen dit nogal magertjes beoordeeld werd, wist de aanstaande filmmaker genoeg, wegwezen. Hij gebruikte zijn spaargeld, creditcard van zijn vriendin en wat winst uit het casino om deze film te maken. De film speelt zich af rondom een ‘diner’ waarin we o.a. Philip Baker Hall en Miguel Ferrer aanschouwen in een aantal dialogen en gebeurtenissen die zich laten verbinden door een briefje van 20 dollar. Al uit deze korte film blijken de kwaliteiten van de jonge Anderson, die dankzij een intense sfeer, slimme montages en goeie dialoog de handen op elkaar kreeg in het korte film circuit.

Sydney (1996)

Sydney (1996)

Paul was 25 toen hij zijn eerste echt grote film mocht maken. Na het succes van films als Pulp Fiction (1994) leek er veel budget beschikbaar voor het type film wat Sydney, of nee Hard Eight, zou gaan worden waarvan hij het script al in 1992 schreef. Al tijdens het schrijven had Anderson Philip Baker Hall in gedachten voor de hoofdrol. Dankzij Robert Altmans Secret Honor (1984) was Anderson al lang fan en beschrijft hem als een acteur die zo uit de jaren 40 van echte mannen als Cagney en Bogart komt lopen. Ook John C. Reilly was Anderson eerder al opgevallen als getalenteerd. Natuurlijk is dit ook de eerste film waarin Philip Seymour Hoffman met Anderson in aanraking kwam, de samenwerking zou nog tot The Master (2012) doorgaan.

De film borduurt voort op Coffee and Cigarettes en is deels gebaseerd op Anderson zijn ervaringen in casino’s in Reno. Baker Hall, een integere, goed gemanierde oudere man ziet de licht gedeprimeerde John C. Reilly zitten bij een koffietent en bied hem hulp aan. Al snel leert Hall hem een trucje om geld te verdienen in het casino. Twee jaar later zijn de twee inmiddels goede vrienden, of liever gezegd lijkt Hall een vaderfiguur voor Reilly. Wanneer de knappe, maar fragiele en hulpbehoevende Gwyneth Paltrow het aanlegt met Reilly escaleert één en ander, zeker wanneer de louche Samuel L. Jackson, die iets van Hall zijn in nevelen gehulde historie weet, zich ermee gaat bemoeien.

Sydney werd uitgebracht onder de titel Hard Eight, onder druk van de producenten. Iets wat Anderson verre van beviel, maar wat hem veel leerde over hoe ego’s de filmwereld lijken te beheersen en je als artiest hard moet werken om onafhankelijk te zijn. Ondanks dit gekissebis werd Anderson zijn debuut goed ontvangen. In retrospect lijkt Sydney vooral een opmaat naar wat we later zo vaak zouden zien: intense gelaagde acteerprestaties, de focus op intermenselijke verhoudingen en technisch vlekkeloze films. Het karakter van Jackson, maar met name dat van Philip Seymour Hoffman, die slechts een scène kreeg, laten ook zien dat Anderson een zelfbewuste en uitermate grappige filmmaker kan zijn.

Volgende week: de belangrijkste films en filmmakers die Anderson beïnvloed hebben.


Onderwerpen: , , , , , , ,


Reageer op dit artikel