Sicario (2015)
De grenzeloze horror achter de Mexicaanse drugsoorlog

7 oktober 2015 · · Kritiek + Première

 photo Sicario202_zpsu2m5glwi.jpg

Dat de drugs- en bendeoorlogen in Mexico gruwelijk zijn en de burgerbevolking regelmatig slachtoffer wordt van het willekeurige geweld, is lang en breed bekend. Hoe het probleem kan worden opgelost is een (politiek) vraagstuk waar niemand zijn vingers aan wil branden. De racistische opvattingen van presidentskandidaat Trump zijn iedereen bekend. Hij is van de harde aanpak. De Canadese regisseur Villeneuve, die in zijn snel groeiende oeuvre laat zien de confrontatie niet te schuwen, is dat ook, maar hij durft de horror wel recht in de ogen te kijken. Hij zet een militaire operatie neer die je kippenvel bezorgt, maar weet Sicario daarmee dezelfde spanning en morele ongemakkelijkheid op te roepen als The Hurt Locker (2009) en Zero Dark Thirty (2013)?

De openingsscène, die in een aflevering van Breaking Bad (2008-2013) niet had misstaan, zet meteen de toon: de FBI doet onder leiding van Kate (Emily Blunt) tijdens een drugs raid in een slaperig grensstadje van Arizona een gruwelijke ontdekking. Vanaf dit punt neemt de spanning gestaag toe, nadat Kate instemt mee te doen met een geclassificeerde missie om de daders op te sporen. De machtsverhouding wordt scherp neergezet wanneer ze samen met haar collega buiten moet wachten, terwijl binnen de geheel mannelijke FBI-top beslist over haar positie in de operatie: het glazen plafond is nooit ver uit zicht. Dat ze onder leiding van Matt (Josh Brolin in zijn beste Jeff Bridges-imitatie) met in het kielzog Alejandro (Benico Del Toro in ijzingwekkende rol) de grens met Mexico overgaat heeft echter niemand haar vertelt.

Dit levert meteen de meest intense actiescène van het jaar op: de waanzinnige luchtfotografie van cameragrootheid Roger Deakins en de opzwellende muziek van Jóhann Jóhannsson werken hypnotiserend wanneer er een stoet gepantserde voertuigen Juárez – de door drugs geplaagde grensstad van El Paso – binnenrijdt. Op elke straathoek hangt er dreiging en Kate probeert vooral haar best te doen niet door alle prikkels overweldigd te worden. Het is typerend dat Matt alleen haar heeft meegevraagd, maar haar even ervaren collega negeert vanwege zijn achtergrond in rechten. De juridische vraagtekens over de gang van zaken sluipen pas later in het verhaal; als kijker is je eerste identificatie die met het morele geweten van Kate.

Juárez wordt door Alejandro omschreven als een ‘beest’ en als je niet snel zult schrikken van de verminkte lijken die aan de bruggen hangen, zijn er nog altijd de feitelijke statistieken die je kunt naslaan: Sicario is weliswaar fictie, maar het decor representeert de rauwe werkelijkheid. Daar ontmoeten we ook een corrupte politieagent met zijn gezin, slechts een pion in het grotere geheel, die het menselijk drama meer gewicht moet geven. Het is lovenswaardig dat Villeneuve oog houdt voor meerdere perspectieven, maar zijn inbreng mist uiteindelijk het gewenste effect. Hoe overweldigend het eerste half uur namelijk is, tijdens het middengedeelte zakt de film enigszins in en is het laatste deel is te nihilistisch in het lot van de personages.

Is dat echter niet precies het punt dat Villeneuve wilt maken? De machteloosheid in een strijd die voorbij een ethiek van goed en kwaad wordt gevoerd: realpolitik op zijn Amerikaans? Anders dan de even intense oorlogsfilms uit de openingsalinea, mis je niet zozeer een gevoel van bevrijding, maar wel een daad van verzet. Kate die in het begin nog een actieve rol heeft, wordt steeds meer murw geslagen door het schimmige machtsspel waarin ze beland is: evenals de Mexicaanse politieagent is ze slechts een inwisselbaar verlengstuk. Anders dan bijvoorbeeld Carrie uit de TV-serie Homeland (2011-), die in een zelfde patriarchale cultuur steeds haar ‘mannetje’ staat, geeft Villeneuve het personage van Kate te weinig ruimte om zich te onderscheiden.

Lichte spoilers!

Dat is uiteindelijk wat je mist in Sicario: een dikke middelvinger. Kate raakt als hoofdpersonage elke minuut afhankelijker van het mannelijke geweldethos waar ze in gevangen zit, en de ongemakkelijke wurggreep op het eind spreekt boekdelen: ze mag ‘dankbaar’ zijn dat er naar haar wordt omgekeken. De horror in Sicario heeft het gezicht van een onverschillig pragmatisme dat de beslissingen voor anderen maakt: de laatste scène had daarom meer effect gehad als Kate voet bij stuk had gehouden, ongeacht de consequenties. Anders dan Blunt in Edge of Tomorrow (2014) kiest ze echter eieren voor haar geld: ze weet dat ze dit keer maar over één leven beschikt. We kunnen alleen hopen dat Kate in het aangekondigde tweede deel evenals Carrie in Homeland beter van zich weet af te bijten.

★★★½☆


Onderwerpen: , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel