Telefon (1977)
Moordlustige hypnose in een tijd van détènte

5 november 2015 · · Beter dan Bond? + Kritiek

Telefon

Momenteel is in selectieve Nederlandse bioscopen de restauratie van de klassieke science-fictionfilm Invasion of the Body Snatchers (1956) te zien. Het is nog niet eens Don Siegels meest beroemde en besproken regiewerk, die eer gaat naar Dirty Harry (1971). Siegel was misschien niet de meest getalenteerde of originele auteur, maar wel een pure vakman met meerdere prima tot zelfs ronduit uitstekende films op zijn naam. Telefon (1977) is niet de meest bekende productie geregisseerd door Don Siegel, maar wel echt een product van de tijd.

Ondanks dat de Sovjet-Unie officieel een beleid van détènte uitvoert, zijn de restanten van de meest nare kantjes van de Koude Oorlog nog altijd niet helemaal weg. De titel van de film slaat op een project waar de Sovjets infiltranten heeft geplaatst in de Verenigde Staten die bij stront aan de knikker gehypnotiseerd worden om vervolgens zelfmoordmissies uit te voeren. Via de telefoon wordt hen een passage uit een gedicht van Robert Frost voorgedragen waarna de infiltranten naar een locatie afreizen en daar de dodelijke missie uitvoeren. Een krankzinnige KGB-man genaamd Dalchimsky heeft beslag weten te leggen op de telefoonnummers en voert in de Verenigde Staten op eigen kracht een destructieve actie uit waarbij hij een voor een de infiltranten belt omdat ondanks de wat verwarmde omstandigheden het telefon-programma nog altijd werkt. Majoor Bortsov wordt door hoge militairen ingezet om de doorgeslagen Dalchimsky te stoppen met behulp van Barbara, een in Amerika werkende spion.

Het uitgangspunt van Telefon is zeker niet de meest originele en al helemaal niet de best uitgevoerde, met onder meer The Manchurian Candidate (1962) als beroemd voorbeeld van Koude Oorlog-paranoia gekoppeld aan hypnose. De intrige van Telefon is ook lang niet zo spannend, omdat Dalchimsky als een waanzinnige met een dwaas plan de infiltranten belt. Gespeeld door Donald Pleasance is het ook niet zo gek dat Dalchimsky wat mallotig overkomt, Pleasance schmiert er flink op los. Maar uiteindelijk is dit ondanks de belangrijke subplots rondom Barbara (Lee Remick, een wat glazige actrice) bovenal een Charles Bronson-vehikel.

De toen immens populaire acteur speelt de rol van Bortsov, nog in een tijd dat Bronson met gemak fysiek werk aankon met veel rennen en springen. We schrijven drie jaar na het explosieve succes van Death Wish (1974) en Bronson was een veel gevraagd acteur in kwalitatief sterke genrefilms. En ondanks dat Bronson niet de meest geniale en veelzijdige acteur was, is het altijd knap om te zien hoe de zo aimabel ogende en slissende acteur bijna altijd de bad-ass speelde en dit met verve deed. Ook in Telefon valt met Bronson niet te spotten en zijn onderkoelde hardheid is een van de sterkste punten van de film.

Qua verhaal en twisten stelt het allemaal niet bijster veel voor en het lijkt ook voor Siegel vooral een vette salarisstrook te zijn geweest, echt interessante shots of scènes kent Telefon nauwelijks; het scenario staat duidelijk in dienst van de acteurs en enkele indrukwekkende explosies. En dat terwijl het uitgangspunt nog zo interessant is, aangezien dubbelspionage ook een belangrijk onderdeel van de film is en beide landen helemaal geen trek hebben in aanwakkerende oorlogsdreiging. De ijzingwekkende paranoia en Hitchcockiaanse stijl van The Manchurian Candidate is totaal afwezig in Telefon, het moet wel luchtig blijven met ook onder meer een typisch krankzinnige rol van Patrick Magee als Sovjet-generaal.

Telefon vermaakt op zich best, de chemie tussen Bronson en Remick is overtuigend en de aanwezige actie doet het wat magere plot vaak vergeten. Telefon behoort zeker niet tot de schatkamer van spionagecinema, daarvoor mist de film in bijna alle aspecten net dat beetje extra. Maar fans van Charles Bronson en de Sovjet-V.S. verhoudingen uit de jaren zeventig hebben aan Telefon heus wel een fijn niemendalletje. Qua kwaliteit mag de film echter niet in de schaduw staan van echte spionagemeesterwerken of zelfs het beste werk van Don Siegel. Dan kun je bijvoorbeeld toch beter naar de bioscoop trekken om daar Invasion of the Body Snatchers te zien.


Onderwerpen: , , , ,


Reageer op dit artikel