The Lobster (2015)
Een Griekse mythe waarin meer had gezeten

21 oktober 2015 · · Kritiek + Première

The Lobster

Zou jij liever een dier worden dan alleen achter te blijven? In een dystopische wereld waar iedereen verplicht samen is, mag dit geen gekke vraag heten. Zeker niet voor de Griekse cineast Yorgos Lanthimos. Waar hij eerder met zijn doorbraak Dogtooth (2011) een eigenzinnige twist gaf aan wat wij onder het gezin verstaan, doet hij dat nu voor de monogame liefde. The Lobster, zijn Engelstalige debuut, maakt inmiddels furore als een cultfilm; is het daarmee een actueel sprookje of een grimmige parabel voor onze samenleving geworden?

The Lobster begint met moord. Op een ezel welteverstaan. Het heeft verder geen enkele aansluiting met de rest van het verhaal, maar het zet meteen de absurdistische toon voor wat komen gaat: liefde en geweld kennen een dunne scheidslijn. We ontmoeten David (Colin Farrell), een besnorde binnenvetter die incheckt bij een hotel dat hem twee opties biedt: of hij vindt binnen 45 dagen de nieuwe liefde van zijn leven of hij verandert in een dier naar keuze. David kiest een kreeft, want “die worden over de honderd jaar oud”. Zijn enige gezelschap dat hij meebrengt is een hond, overigens ook zijn broer in transformatie en het meest gekozen (en geliefde) dier.

Het eerste uur van de film, een heerlijk droogkomische opeenstapeling van pijnlijke en hachelijke paringsrituelen, voelt alsof Wes Anderson (The Grand Budapest Hotel) zijn levenspartner in Roy Andersson (A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence) heeft gevonden. Het is een gezellig ensemble van ongemakkelijke personages die naarstig naar een gelijke afwijking bij de ander zoeken, maar tegelijk heerst er een kille ondertoon waar conflicten met hard geweld worden beslecht. En ontsnappen is onmogelijk, want dan word je opgejaagd door de hotelgasten die daarmee extra dagen kunnen winnen om hun transformatie uit te stellen.

Lichte, niet te vermijden spoilers

Toch is dat wat David uiteindelijk probeert: vluchten aan de verstikkende werkelijkheid. Hij dumpt zijn moordlustige partner, om in een commune buiten de maatschappij te belanden waar andere wetten gelden. Hier ontmoet hij het personage van Rachel Weisz. Warempel, het blijkt ware liefde! Eind goed, al goed, zou je mogen hopen, maar het regime van de vrouwelijke leider (Léa Seydoux) blijkt even gestoord en onderdrukkend te zijn als de vorige. Wat probeert Yorgos Lanthimos ons hiermee te tonen? Dat liefde als sociale constructie op een illusie berust? Er een constante behoefte is om onszelf te spiegelen in de ander? Dat liefde automatisch jaloezie en geweld uitlokt? Dat Brave New World en 1984 nog steeds hoogst actueel zijn?

Het absurde uitgangspunt weet enorm te prikkelen, maar in de tweede helft verlies het thema zijn scherpte. De hoofdrolspelers leggen zich steeds meer bij hun toestand neer, en een echte twist – een kreet van emotie – ontbreekt. Lanthimos is geen Ovidius, noch de nieuwe Sophocles: de tragiek voelt op het eind te gemakzuchtig en niet confronterend genoeg. De vervreemding kruipt niet zoals Under the Skin (2013) onder je huid, de intimiteit bereikt nergens de complexiteit van Her (2013), en de (erotische) spanning komt niet in de buurt van L’inconnu du lac (2013). Ja, The Lobster prikkelt, maar maakt uiteindelijk niet de gewenste transformatie door.

★★★☆☆


Onderwerpen: , , , , , ,


Reageer op dit artikel