Victoria (2015)
Das Leben ist kurz, die Kunst ist lang

26 augustus 2015 · · Kritiek + Première

 photo Victoria203_zps6looe44c.jpg

Victoria “[…] could very well be the punchiest piece of concept art to ever hit the silver screen, a shock-dose of German existential cinema you can ride.” Ja, de Duitse cinema staat weer even op zijn kop door een tour de force van vriendschap, noodlot en geweld: je volgt vanaf half vijf ‘s ochtends een jonge vrouw in Berlijn die de meest waanzinnige nacht van haar leven meemaakt, allemaal gefilmd zonder één enkele keer in de montage te knippen. Visuele krachtpatserij heet dat in het Nederlands. Ben je klaar voor de achtbaanrit?

De stroboscoop draait overuren tijdens de openingsscène in de club waarin we kennis maken met Victoria (Laia Costa), een Spaanse twintiger die haar geluk in Berlijn is gaan beproeven. Eenmaal buiten, op weg naar huis om de broodnodige paar uur slaap te pakken voordat ze het café om de hoek moet openen, loopt ze tegen een stel jongens aan. Deze vriendengroep, aangevoerd door Sonne (Frederick Lau), weet haar over te halen om nog even rond te hangen. De sfeer is joviaal, de groep aangeschoten en uitbundig, Victoria – als centrum van aandacht – in haar element.

Regisseur Sebastian Schipper bouwt hiermee voort op de thematiek van zijn debuut Absolute Giganten (1999) waar ook een vriendengroep centraal staat die een wilde nacht beleeft. Uiteindelijk loopt Sonne, die duidelijk een oogje op haar heeft, met haar terug naar het café en je verwacht dat er nog iets moet gaan gebeuren, want je bent als kijker voorbereid: hier kan niet veilig worden overgesprongen naar een volgende scène; de spanning zal moeten worden opgevoerd. Wat gebeurt is de verleiding tot het kwaad, in gang gezet nadat Victoria op prachtige wijze de Mephistoles-wals van Liszt op de piano heeft gespeeld.

Het duurt vanaf dit punt niet lang voordat de boel inderdaad compleet uit de hand loopt, maar geen zorgen, dit is geen Gasper Noé (Irréversible), er is geen seksuele agressie in het spel. (1)Ik noem de Franse provocateur omdat Victoria stilistisch veel wegheeft van zijn Enter the Void (2009). Noé’s nieuwste film Love (2015) gaat deze week ook in première. Het is eerder andersom: de gevoelige Sonne is veel te vriendelijk; het is Victoria die het feministische heft in eigen handen neemt. Eerst als toeschouwer, maar daarna steeds meer als voortstuwende kracht in het verhaal. Iets dat in feite vanaf minuut één al duidelijk was.

 photo Victoria202_zps3uyjfen9.jpg

Hoezeer ik ook een sterke vrouw in de hoofdrol toejuich (Laia Costa speelt geweldig), meer dan dat wordt de film eigenlijk niet. Het citaat uit de openingsalinea gaat namelijk niet over Victoria, maar over Lola Rennt (1998). De gelijkenissen zijn opvallend, behalve dat de stijl van beide films diametraal tegen elkaar overstaan: Victoria knippert nergens met haar ogen, Lola staat strak van een snelle montage en dito soundtrack. (2)Bij Victoria verzorgt de Duitse ambientartiest Nils Frahm de meer gelaagde soundtrack, die een aantal keer de scènes bepaalt. Waar Tom Tykwers technoklassieker echter constant het verloop van het plot via zijn heldin ondervraagt en onderuit trapt, is Victoria in de tweede helft veel te gedetermineerd om nog echt te verrassen.

Natuurlijk kan je stellen dat het bij een achtbaanrit ten eerste om de adrenalinerush gaat en de rest bijzaak is. Als je Victoria puur filmtechnisch benadert, slaagt Sebastian Schipper met vlag en wimpel, de reden waarom hij met zijn crew ook zes gouden Lola’s (de Duitse equivalent van de Gouden Kalf) heeft gewonnen. Toch, hoe knap de timing en improvisatie tijdens het schieten van dit huzarenstukje ook mogen zijn geweest, het drama dat zich ontvouwt roept te weinig vragen op. De emotionele impact waar je op hoopt ontbreekt en er wordt op het eind letterlijk voor de morele complicaties weggelopen. Na al het harde werk dat is geleverd, rest daarom de vraag: is Victoria gewoon niet een zeer geslaagde pyrrusoverwinning van stijl over inhoud?

★★★☆☆

Noten   [ + ]

1. Ik noem de Franse provocateur omdat Victoria stilistisch veel wegheeft van zijn Enter the Void (2009). Noé’s nieuwste film Love (2015) gaat deze week ook in première.
2. Bij Victoria verzorgt de Duitse ambientartiest Nils Frahm de meer gelaagde soundtrack, die een aantal keer de scènes bepaalt.

Onderwerpen: , , , , , , ,


3 Reacties

  1. Rik Niks

    De uitdaging die de montageloze opname oproept, is dat je als kijker de personages moest accepteren als helemaal in het ‘nu’ staande. Geen geschiedenis en achtergrond, wat hun motieven onbekend maakt. Ik vond dit wel een zekere spanning geven, zeker in het geval van Victoria, die niet de op voorhand meest logische keuzes maakt. Er is slechts een scène die wat onthult over haar (maar in hoeverre is dat waar?), daar moet je het mee doen.

    Natuurlijk vertaalt zich dat naar een andere (lees: mindere) emotionele betrokkenheid, maar voor mij verschilt die niet wezenlijk van een film noir of Bonnie & Clyde-achtige gangsterfilm. Die bekijk je ook niet vanwege de emotionele impact of een juiste afweging van morele implicaties.

    Ik moet overigens zeggen dat ik zeer moeilijk in de film kwam, en pas tegen het einde echt kon genieten. Dat had mede er mee te maken dat de film tussentijds dwingt op een nieuwe manier bekeken te worden (met de verwikkelingen in het eerste uur had ik helemaal niets), iets wat ik dus pas tegen het eind kon accepteren.

  2. Hendrik De Vries

    Grappig, voor mij was juist het eerste uur het sterkst. Vooral het geflirt tussen Sonne en Victoria voelde oprecht wat mij wist te raken, zeker na de beschreven pianosequentie. Beide zijn geen slechte mensen en lijken slachtoffer te worden van hun loyaliteit.

    Wat ik aan de vorm wel aardig vond is dat omdat je weet dat de film in een take geschoten is je je constant afvraagt hoe de film deze vasthoudt en hoe Victoria bij de groep blijft, een beetje vergelijkbaar met Polanski’s Carnage waar je je constant afvraagt hoe hij de personages bij elkaar in dezelfde ruimte houdt.

    Tegen het einde wordt e.e.a. toch problematisch, inderdaad. Op basis van het eerste uur had de emotionele impact overweldigend kunnen zijn, maar de onlogica en het Bonnie & Clyde gehalte v.d. tweede helft nemen deze deels weg. Jammer, want Victoria’s personage wist mij behoorlijk te interesseren.

  3. Kyrill

    Ik kan je stijl van schrijven en recenseren al jaren waarderen Fedor. Wat je zegt is logisch en valt meestal amper wat tegen in te brengen. Toch heb ik Victoria heel anders beleefd. Ik heb van begin tot eind continu geboeid zitten te kijken en dat het verhaal en de improvisaties misschien wat zakker zijn, deerden mij totaal niet. Ik vind niet alleen de stijl van de film zoals het idd 1 take geweldig gedaan ik vond het acteerwerk en het verhaal ook erg goed. Voor mij heeft Sebastian Schipper geen seconde verzaakt. Zowel Sohne als Victoria acteren erg goed maar ook de vrienden groep is erg sterk. Ik vind eigenlijk de hele film gewoon erg goed (8.6/10) met als hoogtepunten de spanning tegen het einde of de scene in de auto waarbij 1 van hun bijna een hart aanval krijgt. Nee ik heb zelf eigenlijk geen minpunten bij deze film.


Reageer op dit artikel