Yol (1982)
Vergeving als gevangene van het verleden

5 september 2015 · · Eighties, Europe? + In Beeld

 photo Yol201_zpsx0gonnqc.jpg

Yol zou je etnografische road cinema kunnen noemen: niet de stad, maar het platteland van Anatolië staat centraal in deze Turkse mozaïekvertelling van vijf gevangenen die verlof krijgen om hun geboortedorp en familie te bezoeken. Dat de thematiek van eerwraak, verbanning, en boetedoening zwaar op de hand is maakt Yol tot een sombere film, maar de symboliek van gevangenschap en in het kleurgebruik rechtvaardigen deze toonzetting. De invloed op Nuri Bilge Ceylan (Once Upon a Time in Anatolia (2011)) is niet te missen: evenals zijn visueel weerbarstige Winter Sleep (2014) won Yol op Cannes de Gouden Palm. Reden voor een beeldrecensie.

Het commentaar op de Turkse maatschappij is in Yol verrassend scherp, maar dat is niet verwonderlijk wanneer je weet dat regisseur Yilmaz Güney tijdens het filmen zelf in hechtenis zat. Hij ontsnapte om de postproductie voor zijn rekening te nemen, maar stierf helaas een jaar na het internationale succes van zijn film. Het zou tot 1999 duren voordat Yol in Turkije vertoond mocht worden. Religie, armoede, seks en familie zijn allemaal factoren die iemands wereldbeeld bepalen, en wanneer een maatschappij stug vasthoudt aan zijn traditionele opvattingen en dogma’s, kan verandering, en daarmee vergeving lang op zich laten wachten. Een achttal shots waarin je ziet hoe gevangenschap ook buiten de gevangenis het leven bepaalt:

In de gevangenis voor vrijlating

Op bezoek bij een zieke vriend

Buiten wachtend voor prostituees

Een dochter kijkt naar haar beschaamde ouders

Een dolle meute die dezelfde ouders beschimpen om hun seksuele escapade

De trein als vervoermiddel van vrijheid en opsluiting

De trouwring als herinnering van straf na vreemdgaan; een vrouw jarenlang opgesloten en genegeerd door haar eigen familie

De blik van een dorpsbewoner die van elke gevangene een ongewenste ander maakt


Onderwerpen: , , ,


Reageer op dit artikel