2015 volgens Hendrik: Herkenning en herhaling

7 januari 2016 · · 2015 + Oud & Nieuw

Son of Saul

Het afgelopen jaar was een goed filmjaar, een jaar waarin ik meer zag dan het jaar ervoor, zeker ook in de bioscoop. Veel kijkervaringen werden voor mij achteraf best persoonlijk, tevens kwam er in 2015 veel uit wat voor de gemiddelde cinefiel veel herkenning maar misschien ook herhaling betekende. Voor mij persoonlijk gebeurde er in de filmzalen in ieder geval genoeg. Een korte beschouwing.

Weerzien met ‘oude bekenden’

2015 kende een aantal maal een terugkeer van oude bekenden. Iets waar ik doorgaans een allergie voor heb ontwikkeld (sequels, prequels, remakes etc). Bij het zien van de trailer van Mad Max: Fury Road (2015) was ik er dan bij voorbaat ook al van overtuigd dat het tegen zou vallen. George Miller wist me echter enorm te verrassen. Zijn no-nonsense kinetische actietrip deed precies wat het hoort te doen: vermaken! Zelden heb ik zo gelachen en ‘gestuiterd’ in de bioscoop.

Mijn grote jeugdheld James Bond kwam dit jaar weer op het witte doek. Ook daarbij had ik gemengde gevoelens. Het enthousiasme om mij heen na Skyfall (2012) kon ik lastig begrijpen en helaas heeft Spectre mij wederom niet echt kunnen bekoren. Weliswaar weer een klassieker Bondverhaal maar helaas erg plichtmatig en inwisselbaar. Nee, de held James Bond is voor mij toch echt iets van vroeger.

Maar het grote terugkeren was natuurlijk dat van Star Wars. Een franchise waar ik eigenlijk weinig historie mee heb maar waar ik me toch wel serieus op ‘voorbereid’ heb door bijna alle oude films terug te kijken. De beleving was daarmee optimaal en ik heb me uitstekend vermaakt met The Force Awakens.

Angsten overwinnen

Films kijk ik voornamelijk ter vermaak. Mocht cinema me daarbij ontroeren of aan het denken zetten dan is dat erg mooi meegenomen. Veelal is film kijken ook escapisme, even naar een andere wereld. Zodoende heb ik al jaren een probleem met films over de Tweede Wereldoorlog. Films als Idi i Smotri (1985), La Rafle (2010), Schindler’s List (1993) of zelfs Zwartboek (2006) kijk ik gewoon liever niet. Om de een of andere reden grijpt het me te veel aan en heb ik er veel meer last van dan dat het wat oplevert. Toen ik zag dat Son of Saul (2015) onderdeel uitmaakte van het Pathé PAC-festival en de plotbeschrijving las wist ik eigenlijk al dat ik niet zou gaan. Toen echter de ene na de andere positieve recensie doorkwam begon ik toch te twijfelen of ik mezelf niet te kort deed. Ik besloot toch te gaan, stelde het bioscoopbezoek nog een paar keer uit om uiteindelijk, best nerveus, aan Son of Saul te beginnen. Het viel mee, de filmmaker heeft met me meegedacht. De gruwelijkheden worden gelukkig niet in beeld gebracht of in ieder geval zo weinig mogelijk. Toch grijpt deze film aan en ging ik zeker niet onbewogen naar buiten, zeker ook omdat het een uitstekende film is die juist door het weglaten van de gruwelijkheden je er zo bewust van maakt. Een herhaling van eerdere ervaringen maar toch een persoonlijke overwinning.

La isla minima

Herkenning van persoonlijke favorieten

Tot mijn blijde verrassing liep ik het afgelopen jaar tegen een aantal films aan waar veel herkenning uit persoonlijke favorieten in naar voren kwam. Van sommige films was dit verwacht en van anderen totaal niet. Allereerst was daar Inherent Vice (2014). Een geniale unieke mengelmoes van The Big Sleep (1946), The Long Goodbye (1973), The Big Lebowski (1998) en Fear and Loathing in Las Vegas (1998) doorspekt met allerlei onuitgesproken inzichten en vermoedens over corruptie en andere onbeheersbare krachten binnen de Amerikaanse geschiedenis.

Qua vorm zat er ook herhaling in Birdman (2014) en Victoria (2015). De enkele take lijkt een gimmick maar in beide films heb ik het nooit als storend ervaren. Birdman is goed vanwege het zelfbewuste karakter en theater-in-film concept. Ook schitteren oude helden en heldinnen als Edward Norton en Noami Watts. Victoria wist me dan op emotioneel vlak weer meer te raken. Hoe naïeve onschuld en vertrouwen soms moeiteloos kan escaleren wordt hier nog maar eens duidelijk. En wie kreeg er geen brok in de keel bij die prachtige pianosequentie?

Mijn voorliefde voor de politiethriller à la Se7en (1995) werd verrassend gevoed door het Spaanse La isla minima (2014). Een uitstekende film in de zin dat het de relatie tussen de twee agenten op scherp zet naast het strak geregisseerde thriller-element. Er was natuurlijk eerder al True Detective (2014), maar ik zie dit toch liever in een goede speelfilm.

Zo kan ik nog wel even doorgaan. Blackhat (2015) was weer een prima Michael Mann-thriller. Dat het plot enigszins ridicuul was heeft de pret echt nergens mogen drukken. Paolo Sorrentino ging op nosalgie-herhaling met Youth (2015) en Sicario (2015) voorzag Steven Soderberghs Traffic (2000) van een update. Negatief sprong The Martian (2015) eruit, een uitermate voorspelbare en risicoloze ruimte-exercitie die ik vooral als spin-off van Interstellar (2014) zie. Ook Terence Malick verveelde mij helaas mateloos met Knight of Cups (2015), zoals ik eerder al optekende.

Al met al wederom een prima en interessant filmjaar, dat 2016 maar weer minstens zo mooi mag worden!


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


1 Reactie

  1. Rik Niks

    Herkenbaar, dat gevoel over oorlogsfilms (voor mij althans holocaustfilms), bij Son of Saul. Tegelijk zadelt het me op met een schuldgevoel dergelijke films (of boeken) te omzeilen wegens ‘te zwaar’, en dan weer het schuldgevoel over de opluchting dat in Son of Saul de gruwelen goeddeels buiten beeld blijven. Kortom, erg lastig om me als kijker toe te verhouden, deze film. Wat het weer mede een van de interessantere titels dit jaar maakte.


Reageer op dit artikel