American Crime Story (2016-)
The People v. O.J. Simpson: actualiteit v. geschiedenis

8 maart 2016 · · Kritiek + Televisie

American Crime Story

Noem het toeval of niet, maar afgelopen week kreeg de even beruchte als ook qua media-aandacht grootschalige moordzaak rondom Orenthal James Simpson – beter bekend als O.J. of zelfs “the Juice” – weer een nieuwe twist omdat bekend werd dat er jaren geleden een bebloed mes was gevonden in zijn tuin. Niet dat O.J. Simpson alsnog vervolgd zal worden, maar het maakt de toch al vreemde rechtszaak alleen maar curieuzer. Het mogelijke toeval zit hem in het feit dat de nieuwe televisieserie American Crime Story van FX halverwege het eerste seizoen is belandt en het een true crime reconstructie betreft van de openbare aanklagers vs. O.J. Simpson.

De ondertitel van de serie laat weinig aan de verbeelding over, maar zowel de verhaalstructuur als ook enkele producenten van American Crime Story had je vooraf op het verkeerde been kunnen zetten. Twee van de producenten van American Crime Story zijn immers ook de drijvende kracht achter American Horror Story (2011-) en net als die serie is ook American Crime Story een zogenaamde anthologieserie; overigens net als Fargo (2014-), ook van FX. Ieder seizoen kent dus een losstaand verhaal met al dan niet dezelfde acteurs. American Horror Story was en is nogal over-the-top en bizar en lange tijd was mijn gedachte dat de makers ook met de O.J. Simpson rechtszaak op rare wijze aan de haal zouden gaan. Niets is minder waar echter, The People v. O.J. Simpson is een behoorlijk getrouwe en serieuze ‘adaptatie’ van misschien wel de meest besproken moordzaak uit het televisietijdperk.

Wie immers oud genoeg is om in 1994 televisie te hebben gekeken, zal zich ongetwijfeld het verbluffend lange beeld herinneren van een helikoptershot dat een witte Bronco volgt met daarin een wanhopige O.J. Simpson. Uren later werd hij gearresteerd en weer een tijd later begon het krankzinnige proces met onder meer het kierewiete en historische handschoen-moment. Wat betreft dat tweede punt is de serie nog niet gearriveerd, maar er zijn al genoeg elementaire onderwerpen voorbij geraasd. De al genoemde Bronco-achtervolging, de keuze voor de jury die bijna in zijn geheel bestond uit zwarte mensen, de openbare aanklagers die fout op fout stapelen en – tot nog toe het meest belangwekkende van het hele scenario – de volstrekt verknipte verhouding in Los Angeles tussen zwart en blank; in het bijzonder die tussen de zwarte burger en de overwegend blanke politie.

Cuba Gooding Jr. in American Crime Story

Dit maakt van American Crime Story niet alleen een intrigerend historisch document met de nodige aangedikte fictieve factor, maar ook een alarmerend actuele serie gezien al die schietincidenten en gewelddadige confrontaties tussen politie en – zeer vaak – onschuldige zwarte burgers; regelmatig met de dood tot gevolg. Vanuit een Europese afstand kennen we de verhalen uit het nieuws, we zien de protesten en begrijpelijke frustraties op televisie. En juist die actuele twist maakt dit eerste seizoen van American Crime Story zo’n gelaagde serie. Want laten we wel zijn: ondanks dat O.J. Simpson uiteindelijk werd vrijgesproken van de dubbele moord op zijn ex-vrouw en haar mogelijke nieuwe vriend, stond het woord “schuldig” gezien de bewijslast zo ongeveer op het voorhoofd van Simpson geprent.

American Crime Story brengt het gelukkig allemaal zo subtiel mogelijk, zonder overigens controversiële onderwerpen en allianties uit de weg te gaan. Heel duidelijk geeft de serie aan dat de zwarte bevolking een noodkreet uitte voor unieke gerechtigheid van hun kant; of O.J. Simpson nu schuldig was of niet, hij zou het blanke systeem verslaan. Cuba Gooding Jr. (praktisch uit het niets herrezen) vertolkt de rol van O.J. en zijn acteerwerk laat vooralsnog de zo overduidelijke schuld van Simpson in het midden, hij speelt het strak. Aan de andere kant zien we het gestuntel van de openbaar aanklagers met aan het hoofd Marcia Clark, vertolkt door Sarah Paulson die we ook al kenden van American Horror Story. Clark doet nog haar uiterste best, maar om haar heen wordt de ene na de andere blunder begaan. Neem bijvoorbeeld de meest recente aflevering waaruit blijkt dat een belangrijke pion van de aanklagers een politieagent betreft die Nazi-medailles verzameld en openlijk racistisch is. Om nog maar te zwijgen over de gênante sleutelrol van de handschoen die niet paste om de hand van Simpson, een moment dat zoals gezegd nog moet komen.

David Schwimmer en John Travolta in American Crime Story

Maar de twee meest in het oog springende aspecten – naast de zeer fijne regie en opbouw – zijn twee andere personages. De flamboyante Robert Shapiro die O.J. bijstond en vlak voor het begin van het proces totaal overvleugeld werd door de activistische zwarte advocaat Johnnie Cochran, Shapiro wordt gespeeld door niemand minder dan John Travolta. Travolta verdwijnt helemaal in de rol tot op het punt dat je vrijwel vergeet dat we hier toch echt te maken hebben met John Travolta! Het is een fantastische en energieke rol die vast nog voor het nodige vuurwerk zal leiden. En dan zijn er de onvermijdelijke Kardashians. Alhoewel, hilarisch genoeg wist in 1994 nauwelijks een ziel wat de nu zo explosieve naam Kardashian inhield. David Schwimmer (helemaal weg is Ross van Friends (1994-2004) ) speelt Robert Kardashian, vertrouweling van Simpson die hij constant “Juice” noemt en tevens advocaat. De nu welhaast onuitstaanbare familie stond toen aan het startpunt van eindeloze media-aandacht en het contrast met het heden is fascinerend.

Het getuigt van lef dat de makers van American Crime Story hun anthologieserie met juist zo’n hoogst besproken en beruchte rechtszaak starten en je vraagt je bijna af hoe ze dit in verdere seizoenen qua importantie kunnen overtreffen. Misschien zou het zelfs de beste optie zijn om juist gas terug te nemen en een meer onderbelichte criminele geschiedenis te herleiden. En dan te bedenken dat vooralsnog niet eens de rechtszaak zelf het meest essentiële deel van het seizoen is. Het is die nu nog altijd borrelende en op ieder moment op uitbarsten staande tegenstelling tussen blank en zwart in de Verenigde Staten dat van American Crime Story: The People v. O.J. Simpson zo’n interessant eerste seizoen maakt. De ontmoeting tussen actualiteit en (recente) geschiedenis, het is een tragische maar ook belangrijke ervaring en FX lijkt zowaar weer een nieuw winnend televisieproduct in handen te hebben.


Onderwerpen: , , , ,


Reageer op dit artikel