Dwars & waarachtig (2)
Het filmische slagveld van Samuel Fuller

Samuel Fuller - White Dog (1982)

Dit is het tweede deel van een artikel over regisseur Samuel Fuller (1912-1997) dat als onderdeel van ‘Hollywood Outsiders & Mavericks’ verschijnt. Deel I richtte zich op het begin van Fuller’s leven en loopbaan als journalist, militair, scenarioschrijver en filmmaker tot aan 1959. Nu zal zijn latere oeuvre worden behandeld, waarin een centrale rol is weggelegd voor een analyse van Fuller’s laatste Amerikaanse film, White Dog (1982).

In de jaren zestig van de vorige eeuw was Fuller, vanwege teruglopende filmbudgetten, genoodzaakt terug te keren naar het B-film materiaal dat vooral het begin van zijn regisseurscarrière markeerde. Het is tekenend voor de eigenzinnigheid en het artistieke niveau van de man dat, ondanks deze geringe financiële armslag, hij er toch in slaagde een tweetal films te maken die gezien kunnen worden als een metafoor voor het sociale en morele klimaat van het toenmalige Amerika.

Shock Corridor (1963)

De eerste, Shock Corridor (1963), vertelt het verhaal van een ambitieuze journalist die zich laat opnemen in een psychiatrische inrichting om een daar gepleegde moord op te lossen. Eenmaal binnen de muren van de instelling is hij onthutst over de misstanden die hij daar aantreft. Shock Corridor mag dan pure exploitatie-cinema zijn, waarvan de toonzetting soms even ongenuanceerd is als het soms bijna hysterische acteerwerk, toch slaagt Fuller er in een vlijmscherpe doorsnede van de toenmalige Amerikaanse maatschappij te presenteren, waarin sociale misstanden zoals racisme onverhuld worden getoond.

Dat dit gebeurt aan de hand van een zwarte man die, luidkeels leuzen van de Ku Klux Klan scanderend, als een racistische oproerkraaier door de inrichting trekt, benadrukt des te meer de waanzin van de sociale status quo. Rauw en ongenuanceerd als Shock Corridor soms is, toch beklijft de film op een dieper liggend niveau. In zijn film schetst Fuller een beeld van een samenleving waarin zozeer de nadruk wordt gelegd op conformisme en succes dat mensen emotioneel onder de druk bezwijken.

The Naked Kiss (1964) - filmstill

Fuller’s volgende film, The Naked Kiss (1964), ging zo mogelijk nog verder. Hierin vertrekt de prostituee Kelly (Constance Towers) na een gewelddadige aanvaring met haar souteneur naar het rustieke plattelandsstadje Grantville. Hier vindt ze, naast een baan als verpleegster in een ziekenhuis voor gehandicapte kinderen, tevens liefde in de persoon van J.L. Grant (Michael Dante), een lokale politieman en tevens een telg uit de meest vooraanstaande familie in Grantville.

Maar haar droom van kleinburgerlijk geluk verandert in een nachtmerrie als blijkt dat Grant pedofiele neigingen heeft, en meent in Kelly een eveneens abnormale zielsverwant te hebben gevonden, net zoals hij psychologisch gemankeerd en pervers. Zoals hij het zelf verwoordt: “My darling… our marriage… will be a paradise… because we’re BOTH abnormal.” In reactie doodt een ontzette Kelly Grant, om daarna slechts door de niet-begrijpende inwoners van Grantville te worden buitengesloten, die Kelly veroordelen vanwege haar daad en verleden. Gelouterd reist Kelly hierop terug naar de grote stad waar zij aan het begin van de film uit vertrok. Als een typische Fuller-protagonist heeft zij geleerd de hypocrisie van het kleinstedelijke Amerika te doorzien en te verafschuwen, vooral wanneer deze schuil gaat achter ogenschijnlijke vroomheid.

White Dog (1982) - 3

White Dog (1982), Fuller’s laatste Amerikaanse film, is tevens één van zijn meest controversiële en ge(s)laagde producties. Hierin ontfermt de jonge actrice Julie Sawyer (Kristy McNichol) zich over een door haar aangereden witte herdershond. Terwijl zij op zoek gaat naar de rechtmatige eigenaar, blijkt al snel dat het dier een gevaarlijke eigenschap bezit. De hond is namelijk een ‘white dog’, afgericht om specifiek zwarte mensen aan te vallen en te doden.

White Dog (1982) - 2

Hoewel onthutst, beseft Julie dat het dier slechts het slachtoffer is van een wrede, racistische conditionering. In de persoon van de zwarte dierentrainer Keys (Paul Winfield) vindt Julie iemand die de hond wil deprogrammeren, overtuigd als hij is dat racisme aangeleerd gedrag is en als zodanig dus ook weer afgeleerd kan worden. Maar wil dit gevaarlijke en tijdrovende proces slagen, dan zal de hond eerst moeten leren de zwarte trainer te vertrouwen.

Bladzijdes: 1 2


Onderwerpen: , , ,


Reageer op dit artikel