Eindscènes: It’s Such A Beautiful Day (2012)

31 mei 2016 · · The End

EindeSI1

Aan alles komt een einde, zo ook aan Salon Indien. Er komt een nieuw begin, over enkele maanden, onder een andere naam, maar met dezelfde focus op het bespreken van onbekende en onbeminde films. Toch voelt het gek, om na acht lange jaren de site op slot te gooien. Maar zo leert Don Hertzfeldt ons met de laatste scène in It’s Such A Beautiful Day (2012): soms zijn eindes nodig.

In zijn vroege werk had Don Hertzfeldt al een apocalyptisch randje aan zijn komedie: Billy’s Balloon (1998) en Rejected (2000) eindigen beiden met algehele destructie. In Rejected letterlijk de destructie van Hertzfeldt’s eigen gecreëerde animatie-universum. Het einde was grappig, in al zijn morbiditeit. Na Rejected werd de humor van Hertzfeldt subtieler, melancholischer. The Meaning of Life (2005) is een zoektocht naar de zin van het leven en wat er komt na het uitsterven van de mensheid. De boodschap is bitterzoet: mensen vergaan, maar leven zal blijven bestaan, in welke vorm dan ook. Er zat poëzie in wat er na ons komt.

It’s Such A Beautiful Day, een animatie-epos opgebouwd uit drie van zijn korte films (Everything Will Be O.K (2006), I’m So Proud of You (2008), It’s Such A Beautiful Day (2011)) gaat in zijn geheel over sterfelijkheid en afscheid. In de film volgen we Bill, een Hertzfeldtiaans stokpoppetje tijdens zijn worsteling met een verder onbenoemde hersenziekte die invloed heeft op zijn herinnering, zijn blik op de realiteit en die waarschijnlijk zijn dood zal betekenen. Mondaine bespiegelingen over fruit in de supermarkt worden afgewisseld met pijnlijke momenten van geheugenverlies en horrorachtige waanzin tijdens Bill’s hallucinante periodes.

Hoe eindig je een film die gaat over eindigheid? Hertzfeldt kan moeilijk op de proppen komen met nogmaals een ineenstortend universum, à la Rejected, of wat er komt na de dood van Bill als in The Meaning of Life. Toch wil hij ons dezelfde bitterzoete boodschap meegeven: dat de dood nodig is, en niet het einde betekent (van de wereld of mensheid). Dat het leven glans krijgt doordat het slechts tijdelijk is. We zien dit in de voorlaatste sequentie, waarin Bill hoort over zijn naderende dood en voor het eerst zijn fletse animatie-universum ziet voor wat het werkelijk is: een kleurrijke, hyperrealistische, enorm tactiele overdaad aan zonnige, warme, lyrische beelden. Bill’s leven krijgt door zijn naderende dood opeens eens stukje urgentie.

Hertzfeldt nuanceert dat ook: op het moment dat Bill dood dreigt te gaan grijpt hij als verteller in. Hij ondermijnt een film die anders was geëindigd in een goedbedoelde platitude door ons te schetsen wat er zou gebeuren als Bill niet zou sterven. Als hij nooit zou sterven. Het is een prachtige laatste sequentie, waarin Bill eeuwig blijft leven, alle talen leert, allerlei liefdes ziet komen en gaan, de mensheid ziet verdwijnen, nieuwe levensvormen ziet opgaan, blinken en verzinken en zelfs het einde van de aarde overleeft, tot hij, als laatste leven in het universum de sterren om hem heen ziet doven.

De gehele sequentie is prachtig, melancholisch, een tikkeltje beangstigend: Don Hertzfeldt bouwt de hele film op naar de dood van het hoofdpersonage, maar als almachtige verteller ontziet hij ons die. Hij stelt dus de vraag wat preferabel is: een (te) vroege dood, maar met alle intensiteit van het leven in de laatste dagen, of de melancholie van de mythologisering: boven de mensheid uitstijgen zonder ooit te sterven, maar daardoor ook je grip op het hier en nu verliezen. Hij geeft geen makkelijke antwoorden. It’s Such A Beautiful Day is meer dan een ode aan de eindigheid, of een lofzang op het eeuwig leven, maar laat ons zien dat beide opties hun voors en tegens hebben. De weemoed van de (on)sterfelijkheid. De bottomline blijft echter: aan dingen komt een einde, maar er leeft altijd iets voort, en dat is prachtig. Salon Indien is dood, maar we komen terug, in een andere vorm. Als dat niet mooi is….

EindeSI2


Onderwerpen: , , , , , ,


Reageer op dit artikel