IFFR 2016 (1): Geen woorden voor…

28 januari 2016 · · Filmfestival + IFFR 2016 + Kritiek

Het IFFR is bezig met een koerswijziging onder de bezielende leiding van nieuwe directeur Bero Beyer. Het lijkt er op, zeker voor kenners, dat er dit jaar een wat gedurfdere koers wordt gevaren, met minder grote titels, en meer kleine en unieke werken. De eerste twee films die ik bespreek van het festival laten zien dat je ook in het experiment soms dezelfde ideeën hebt. Zowel Ma (2015) als Aaaaaaaah! (2015) zijn films waarin de eeuwenoude strijd tussen de seksen woordeloos wordt beslecht.

Ma

Ma is de debuutfilm van choreografe Celia Rowlson-Hall, en haar verdiensten in het overbrengen van betekenis via beweging en beeld betaalt zich volledig uit. Ma is namelijk een uiterst visuele film, waarbij het fotogenieke woestijnlandschap, de archetypische maar sensuele kostuums en de sprekende symboliek bij elkaar komen in een unieke film, die vele lagen weet aan te brengen zonder daarvoor woorden te gebruiken.

Daarvoor steunt Celia Rowlson-Hall op eeuwenoude symboliek, zowel Freudiaans als religieus van aard, maar ook op moderne iconografie. Dit is een film waarin woestijnslangen (Freud), de maagd Maria (christelijke symboliek) en de cowboy (moderne popcultuur) met elkaar in botsing komen. Dat dit geen allegaartje clichématige artistieke knipogen wordt is te danken aan een duidelijk hoofdthema, de onafhankelijkheid van de vrouw en de uitbuiting van haar lichaam. Daarmee voelt de film evenveel als een ode aan vele vroegere verhalen en een persoonlijk statement van de regisseur, die zelf de vrouwelijke hoofdrol speelt. Ze zegt in deze rol alles, zonder dat ze daar woorden voor hoeft te gebruiken.
★★★★☆

Aaaaaaaah!

Steve Oram, vooral bekend als scriptschrijver en hoofdrolspeler van Ben Wheatley’s Sightseers (2012), maakt met Aaaaaaaah! zijn tweede film als regisseur. Het lage budget valt af te zien aan de film, die qua stijl het midden houdt tussen een vroege John Waters-productie en een amateurporno. Passend, gezien in Aaaaaaaah! seks en smakeloosheid elkaar afwisselen, zoals het een goede B-film betaamt.

Ook hier is de strijd tussen de seksen gereduceerd tot symbolen en lichamelijke excessen, maar als in Ma dans, religie en hoge cultuur de basis is voor stijl en thematiek, dan is het hier porno, oorlog en lage cultuur. In de wereld van Aaaaaaaah! gedragen mannen en vrouwen zich letterlijk als een apenclan, inclusief een alfa-mannetje en het gesmijt met eten en excrementen.

Subtiel is het niet, zeker niet wanneer kannibalisme en commentaar op reality-TV hun intrede doen, maar effectief werkt het wel. Het omarmen van excessen in de stijl en plot van de film lijkt misschien haaks te staan op de veroordeling van diezelfde excessen, maar het lijkt Steve Oram niet in de eerste plaats te gaan om de boodschap. Zoals het goede wansmaak betaamt gaat het rollen in excrementen toch vooral om het plezier van rollen in excrement. John Waters zal het geweldig vinden.

★★★½☆


Onderwerpen: , , , ,


Reageer op dit artikel