IFFR 2016 (4): New New French Extremity
Malgré le nuit en Évolution.

4 februari 2016 · · Filmfestival + IFFR 2016 + Kritiek

Medio vorig decennium stond een reeks nieuwe filmmakers op in Frankrijk die op een rauwe wijze de duistere krochten van de menselijke geest verkenden. Films als A L’Interieur, Martyrs, Ils en Haute Tension werden grote hits, maar ook filmmakers met een ietwat artistiekere insteek (zoals Claire Denis met Trouble Every Day) maakten films binnen de New French Extremity. Onder hen bevonden zich ook Phillipe Grandrieux (Sombre, La vie nouvelle) en Lucille Hadzihalilovic, die beiden na lange tijd terugkeren met experimentele horrorfilms.

Malgré la nuit (2015)

Malgré la nuit betekent zoiets als ‘ongeacht de nacht’, maar het publiek bleef desalniettemin niet zitten voor de duisternis. De zaal bleef aanhoudend leeglopen tijdens Grandrieux’s nieuwste nachtmerrie en het is niet verwonderlijk te zien waarom: de film is lang (2,5 uur), traag, experimenteel, met veel overbelichte en onderbelichte shots, volledig stille passages en veel double exposure. Naast de ongrijpbare en rauwe stijl is het ook een ongemeen nare film, waarbij de laatste akte de boeken in zal gaan als één van de meest onprettige van dit festival. Want Grandrieux’s laatste is een onderzoek naar de botsing tussen seks en geweld, en zoekt daarbij alle denkbare grenzen op.

Toch voelt Malgré la nuit niet als schoppen om het schoppen, ondanks de vele seksuele taboes die gebroken worden: Grandrieux is wel degelijk geïnteresseerd in het lot van zijn personages en weet zelfs momenten van schoonheid en tederheid te vinden. Toch voelt Malgré la nuit soms als te veel: te experimenteel, te duister, te lang, te traag.

Dat gezegd hebbende is het onmiskenbaar de visie van een maker die zijn eigen pad volgt, en de wijze waarop hij deze weg baant roept bewondering op. Dat niet iedereen bereid is mee te lopen op zijn lijdensweg is anderzijds ook begrijpelijk, waardoor ik de weglopers niets kwalijk neem. Maar zulke compromisloze cinema, zo eigenzinnig uitgevoerd zien we zelden, dus weet wat je mist als je de zaal uit vlucht.

★★★★☆

Évolution (2015)

Ook Lucile Hadzihalilovic haalt haar inspiratie uit psychoseksuele nachtmerries voor Évolution, een dromerige en Lovecraftiaanse horrorfilm die zonder meer de meest oogstrelende film op het festival is. Het verhaal is dun en enigszins potsierlijk wanneer letterlijk genomen, maar daar draait het in Évolution niet om: het gaat in zijn geheel om wat we zien.

Het camerawerk van Manu Dacosse, eerder al verantwoordelijk voor de briljante beelden in Amer, Alleluia en The Strange Colour of Your Bodies Tears, doen denken aan het werk van impressionistische schilders als Manet. Dat de zonovergoten stranden met antracietgrijs lavazand en door exotische vissen overladen azuurblauwe wateren desondanks niet veilig zijn wordt al snel duidelijk voor de jongens die op een eiland vastgehouden worden door een mysterieuze sekte van albinozusters. De enige macht die ze hebben is de vrouwen bespieden.

De toedracht van de clan is uiteindelijk onbelangrijk en slechts een kapstok voor Lucile Hadzihalilovic om de psychoseksuele verhoudingen tussen man en vrouw te verkennen. Het levert een film op als een droom: duidelijk afkomstig uit het onderbewustzijn van één enkele auteur, een onverdunde artistieke visie. Prachtig en potsierlijk, grotesk maar eveneens briljant en volledig eigen.

★★★★½


Onderwerpen: , , , , ,


Reageer op dit artikel