Eindscènes: The Wild Bunch (1969)
Verloren in een nieuwe tijd

9 mei 2016 · · Analyse + The End

 

The Wild Bunch (1969) - opening credits

Wie The Wild Bunch (1969) gezien heeft, zal vooral het overvloedige geweld zijn bijgebleven, want bloed vloeit veel en vaak in deze film. Toch doet een focus op uitsluitend het geweld The Wild Bunch ernstig tekort. In deze western, regisseur Sam Peckinpah’s onbetwiste magnum opus, benadrukt hij vooral de noodzaak van loyaliteit en het trouw blijven aan persoonlijke waarden.

Weinig films openen zo treffend als The Wild Bunch: uit een stoffige verte komen ruiters aangereden, die een groep spelende kinderen passeren. In het voorbijgaan werpt één van de mannen een blik op het spel van de kinderen: zij laten een paar schorpioenen vechten met een overmacht aan woedende mieren, die alles in het werk stellen om deze indringers in hun territorium te doden. De strijd is hopeloos, maar eindigt voor beide partijen even wreed. Terwijl de schorpioenen worden bedolven onder hun razende tegenstanders, gooien de kinderen brandend stro op het strijdtoneel. Glimlachend slaan ze vervolgens het mini-inferno gade.

The Wild Bunch (1969) - children

Dit wrede tafereel dient als een visuele vooruitwijzing naar de eindscène van de film. Hierin gaan de mannen van de op leeftijd rakende bandiet Pike Bishop (William Holden) de ongelijke strijd aan met het veel grotere leger van de gluiperige generaal Mapache (Emilio Férnandez). Het jaar is 1913, de plaats is Agua Verde, een gehucht in het door de revolutie verscheurde Mexico. Mapache en zijn mannen vechten voor de dictator Victoriano Huerta die, nadat hij in 1911 middels een staatsgreep aan de macht kwam, de oorlog heeft verklaard aan de Mexicaanse boeren, aangevoerd door de revolutionairen Pancho Villa en Emiliano Zapata.

Angel (Jaime Sanchez), een Mexicaans lid van Pike’s bende, voelt zich solidair met de strijd van Mexico’s verdrukten. Na een gewaagde overval van Pike en zijn mannen op een wapentransport, waarvan de buit bedoeld is voor Mapache, geeft hij een kist met geweren aan zijn dorpsgenoten, zodat zij hun strijd tegen de generaal kunnen voortzetten. Dit komt Mapache ter ore, en hij laat Angel gevangennemen.

Pike en zijn mannen zien na de overval hun aftocht gedwarsboomd door een groep achtervolgers, ingehuurd door de spoorwegmagnaat Harrigan (Albert Dekker) en aangevoerd door Deke Thornton (Robert Ryan), een voormalig lid van Pike’s bende. De ‘wild bunch’ maakt dan van de nood een deugd door bescherming te zoeken in Agua Verde, Mapache’s bolwerk vlakbij de grens met de VS. Hier biedt Pike Mapache aan Angel vrij te kopen, maar deze weigert. De volgende besluiten de outlaws om Angel desnoods met geweld uit de handen van Mapache te bevrijden, ook al beseffen ze dat dit hun zekere dood betekent.

The Wild Bunch (1969) - the walk

In de gebeurtenissen die volgen worden zowel Angel als Mapache gedood. Verbouwereerd door de plotselinge dood van hun aanvoerder, laten Mapache’s mannen zich daarna voor een kort moment door Pike en zijn mannen overtroeven. Deze besluiten echter niet te vluchten, maar in plaats daarvan hun ‘last stand‘ tot het bittere einde door te zetten. In het epische vuurgevecht dat vervolgens losbarst, worden Pike en zijn mannen gedood. Cameraman Lucien Ballard en editor Lou Lombardo zetten in hun weergave van dit gevecht een nieuwe standaard voor filmgeweld. Deels in slow motion en in felle kleuren, ontvouwt zich een uitgesponnen ballet des doods: hard, rauw en onvergetelijk.

The Wild Bunch (1969) - Pike and machine gun1

Als de wapens uiteindelijk zwijgen haalt Deke Thornton, die het gevecht vanuit de omringende heuvels heeft gadegeslagen, stilzwijgend Pike’s .45 Colt revolver uit zijn holster. In zijn gevecht met Mapache’s mannen lijkt Pike niet eens te zijn toegekomen aan het gebruik ervan. Maar de betekenis van dit moment draagt verder: de tijd van de ‘six shooter‘ is voorbij. Voortaan zullen dood en vernietiging worden opgeschaald, zoals het gebruik van het machinegeweer, automatische pistolen en handgranaten in de film al laat zien. Pike en zijn bende beseffen dat het Westen zoals zij dat kenden voorbij is en dat ze in de nieuwe tijd, die zich aandient in de vorm van modern wapentuig en het automobiel, geen plaats meer hebben. Mapache gebruikt zijn nieuwerwetse auto zelfs als martelwerktuig door Angel er achteraan te slepen.

The Wild Bunch (1969) - kid killer

Meer nog dan door de moderniteit, wordt de ‘wild bunch’ ingehaald door het verlies aan moraal en loyaliteit, en de overvloedige wreedheid die dit nieuwe tijdperk tekenen. Het sadistische spel van de kinderen waarmee de film opent, en het feit dat het fatale schot dat een eind maakt aan Pike’s leven door een kind wordt afgevuurd, zijn in dit opzicht dan ook relevant. Kinderen zijn namelijk de exponenten van deze nieuwe tijd, de aankondigers van een wrede, amorele generatie. Niet alleen wordt in 1913 Mexico verdeeld door een revolutie, de hele wereld balanceert op de rand van de afgrond van WO I waarin de dood zich zal aandienen op een schaal die de mensheid nog niet eerder meemaakte.

The Wild Bunch (1969) - riding off

Pike en zijn mannen zien in dat ze anachronismen geworden zijn; restanten van een vroeger tijdperk, dat voorgoed tot het verleden behoort. In plaats van zich aan te passen, besluiten ze daarentegen de dood op hun eigen wijze tegemoet te treden. Eerder in de film sprak Pike tot zijn mannen: ‘When you side with a man you stay with him! And if you can’t do that, you’re like some animal, you’re finished! We’re finished! All of us!‘ De bende beseft dat ze meermalen hebben gefaald in het hooghouden van dit ideaal. Angel is daarentegen het enige bendelid dat loyaal blijft aan de onderdrukte boeren in zijn dorp. Wanneer hij in het nauw komt besluiten Pike en zijn mannen daarom dit keer hun erecode en Angel tot het bittere einde trouw te blijven en tonen daarmee hun sterke morele kern, ook al zijn het misdadigers.

The Wild Bunch (1969) - a job to do

Me and the boys got some work to do. Wanna come along?‘ In de slotscène van The Wild Bunch richt Eddie Sykes (Edmond O’Brien), een groezelig en op jaren rakend bendelid van Pike, die zich bij de Mexicaanse revolutionairen heeft aangesloten na het gewelddadige einde van de ‘wild bunch’, deze vraag aan Deke Thornton, de voormalige rechterhand van Pike Bishop. ‘It ain’t what it used to be, but it’ll do.’ Lachend, te midden van hun nieuwe wapenbroeders, aanvaarden beide mannen hun nieuwe verantwoordelijkheid. Eer, rechtvaardigheidsgevoel en moreel besef zijn namelijk niet alleen voorbehouden aan hen die de wet handhaven. En blijven hun plaats houden, ook in een nieuwe tijd.


Onderwerpen: , , , , ,


Reageer op dit artikel