Vijf bizarre biografieën
De voorlopers van Hail, Ceasar!

29 februari 2016 · · Beschouwing

Je zou het niet zeggen tijdens het zien van Hail, Ceasar! (2016), maar fixer Eddie Mannix (Josh Brolin) heeft echt bestaan. Ter ere van deze onconventionele afbeelding van een bestaand persoon volgen hieronder nog eens vijf vreemde films, waarin bestaande figuren acte de presence geven als hoofdpersonen. Geen biopics in de strikte zin van het woord, maar eerder afwijkende films waarin de naamsbekendheid van de desbetreffende persoon gebruikt wordt als ijkpunt in verder vreemde werelden.

I’m Not There

Één van de interessantste filmmakers die onconventionele biografische films maakt is Todd Haynes, zelfs wanneer de naam om juridische redenen onvermeld dient te blijven (David Bowie in Velvet Goldmine (1998)). Haynes maakte eerder ook barbiepoppenbiopic Superstar: The Karen Carpenter Story (1988), maar I’m Not There (2007) is misschien wel zijn minst conventionele film: de vele zijden van Bob Dylan, bekeken door zes hoofdpersonages in zes verschillende genres en stijlen. Van de zwart-wit-sixties-mashup van Pennebaker, Bergman, Fellini en Lester rondom Jude (Cate Blanchett), tot de tv-documentaires rondom Jack (Christian Bale), is I’m Not There even eclectisch als Dylan én Todd Haynes zelf.

Domino

Je zou het bijna vergeten door de hyperkinetische actie en de krankzinnige regie van Tony Scott, maar het hoofdpersonage van Domino (2005), Domino Harvey, heeft echt bestaan. Ze duikt zelfs even op in de credits als zichzelf, ondanks dat ze een aantal maanden voor uitkomst van de film overleed aan een overdosis. Het verhaal van rijkeluisdochter Domino, die haar geld verdiend als huurling, wordt door scriptschrijver Richard Kelly veranderd in een ode aan en aanklacht tegen reality-tv. Tony Scott gebruikt het script juist weer als kapstok voor expressionistische beelden: kotsgeel en pusgroen, overbelicht en aan alle kanten gehavend, als de vervaagde menukaart in een groezelige kebabzaak. Hollywood-glamour, radicaal anders verpakt, net als Domino zelf.

Marquis

Noem het poppenporno. Marquis (1989) is een Belgische poppenfilm, waarin acteurs rondhuppelen in dierlijke pakken om het leven van Marquis de Sade tot leven te brengen. Deze laat zich letterlijk leiden door zijn piemel, een klein koket manneke dat uit de broek van de Sade steekt en tegen hem praat. De vormgeving van de film – de sterattractie, want om het verhaal hoef je hem niet te kijken – is ontworpen door surrealist Roland Topor, die filmfans kunnen kennen van zijn verhaal voor Polanski’s Le Locataire (1976), en de ontwerpen voor Rene Laloux’s La Planete Sauvage (1973).

Lisztomania

Net als Todd Haynes specialiseert Ken Russell zich in afwijkende biografieën, onder andere van Mahler (Mahler), Valentino (Valentino), Tsjaikovsky (The Music Lovers), Henri Gaudier-Brzeska (Savage Messiah) Mary Shelley en Lord Byron (Gothic) en zelfs Uri Geller (Mindbender). De vreemdste is Lisztomania (1975), die enkele details uit het leven van Franz Liszt (zoals dat hij de schoonvader was van bewonderaar Wagner, en een sekssymbool) gebruikt om een waanzinnige scifi-musicalversie te maken van zijn leven. Roger Daltrey van The Who speelt Liszt, progrock-icoon Rick Wakeman doet de soundtrack en Beatle Ringo Starr is de paus. Verder is er een uitgebreide scene met een drie meter hoge fallus van papier-maché, verandert Wagner in een Frankenstein-Dracula-Hitler-Superman-combo die Joodse rabbi’s neermaait met een machinegeweer/elektrische gitaar, en is er een uitgebreide ode aan Charlie Chaplin’s The Gold Rush. Logisch is het niet, goed ook niet, maar wegkijken? Dat kun je ook niet.

Kafka

Soderbergh heeft een aantal conventionele biografieën gemaakt (Erin Brokovich, Che, Behind the Candelabra, King of the Hill) en een aantal verkapte of vervreemdende (The Informant!, Gray’s Anatomy, And Everything is Going Fine, Magic Mike, The Knick). Maar zijn vreemdste is wel Kafka(1991), waarin de Praagse schrijver onderdeel word van zijn eigen verhalen. De beste stijlkeuze is dat zodra Kafka Het Slot betreedt waar hij over schrijft, de film van zwart-wit naar kleur switcht. De nachtmerrieachtige bureaucratie in de werken van Kafka zijn juist niet deprimerend grijs (zoals veel regisseurs zouden gekozen hebben), maar zijn kleurrijke, avontuurlijke uitweg uit de nog veel grijzere realiteit.


Onderwerpen: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


1 Reactie

  1. Peter Cornelissen

    als ik facebook zou gebruiken had ik op de like button geklikt :)


Reageer op dit artikel