Over Treasure Planet en Atlantis: The Lost Empire

Disney Studios maken films die iedereen heeft gezien, films die op commerciëel en kritisch succes konden rekenen. Het begon allemaal bij Snow White en ging via Cinderella naar The Jungle Book. Na het uitbrengen van deze films raakten Disney Studios in een licht artistieke dip maar werden weer gekickstart door Ron Clements en John Musker met The Little Mermaid en Aladdin. Na deze korte periode van revalidatie ging het weer in een neerwaartse spiraal. Tot Disney Studios in 2000 een rigoreuze, en bizarre stap namen. Onder het motto van “more explosions, less songs” ging de studio aan de slag met science fiction.

Lees de rest van: Disney in de weer met Science Fiction

Wanneer het Libische stadje Bengasi belegerd wordt door geallieerde soldaten moet de Italiaanse bevolking alles op alles zetten om hun verzet op scherp te houden. Overleven is zwaar; alle transporten van en naar de stad worden geblokkeerd, men leeft op een streng rantsoen en het Italiaanse leger wil maar niet komen om de bevolking te redden van deze helse belegering. Iedereen probeert op zijn eigen manier verzet te bieden of te overleven. De ene biedt onderdak aan gevluchte Italiaanse soldaten terwijl een ander de dood van een familielid niet opgeeft om zo te kunnen profiteren van een dubbel rantsoen. Er zijn zelfs mensen die aanpappen met de geallieerden om zo nu en dan een extraatje te krijgen.
Thematisch gezien kun je in Bengasi (Genina, 1942) veel herkennen dat later ook in de neorealistische filmstroming vele malen gebruikt is. Gewone mensen in een benarde situatie moeten vechten om te overleven. De een ontwikkelt zich tot een held, de ander toont juist opportunistische trekjes, maar welke kant iemand ook op gaat, altijd is het een ‘gewone Italiaan’, iemand van het volk.

Lees de rest van: Fascistische cinema in Italië (3/3)

De blockbuster; dat is geen simpele doorsnee film, geen eenvoudige beeldvertelling, geen lang schrijversproces in enkelvoudige vorm met een artistieke triomf of een politiek pamflet. Nee, het is een cyborg van onze consumptiemaatschappij: half film, half product. Een belangenconflict. Een mutatie, een doorgefokt rasdier dat op commando blaft. En elk jaar lijken er meer te komen - laten we kijken naar ons jaar tot aan augustus.

Wat ik hieronder zal bespreken zijn de Amerikaanse release data, maar die verschillen op enkele uitzonderingen na nauwelijks met de Nederlandse bioscooppremières. Miljoenen zijn in dollars uitgedrukt, niet in euro’s. Vermenigvuldig de cijfers met 0.75 en je denkt in de Europese valuta. De winst die besproken wordt is wereldwijd, want we denken tegenwoordig globaal. DVD-verkoop is echter niet meegerekend, omdat dit nog niet voor elke film kan gelden die is uitgekomen. Rest de vraag: hoe vroeg zullen we beginnen?

Lees de rest van: Fenomeen Blockbuster

‘Gij zult geen andere Goden voor Mijn aangezicht hebben’.

Een jongen en zijn vader vermaken zich door een computer lastige rekensommen op te laten lossen. Wanneer het buiten vriest, en de jongen wil gaan schaatsen, berekent zijn vader met de computer of het ijs dik genoeg is - de afloop laat zich raden. Kieslowski verplaatst het eerste gebod in een mens versus machine thema, ‘vertrouw op je eigen verstand’, en verwijt de mensheid haast teveel op computers te vertrouwen en daarmee het ongeluk op zichzelf af te roepen.

Op soortgelijke wijze gaat Kieslowski keer op keer te werk. Binnen de haast fundamenteel troosteloze groep mensen plaatst hij de tien geboden op een uiterst subtiele wijze, iets waar veel filmmakers nog van kunnen leren. Het is een introvert geheel, de personages spreken weinig en van geuite emoties is amper sprake. Maar waar het extravagant uiten van emoties of acties vaak leidt tot een overdaad aan sentiment of een entertainmentwaarde die boven de gebeurtenissen uitstijgt, slaagt Kieslowski erin om met minimale middelen de situatie bijzonder kundig te projecteren op de kijker.

Lees de rest van: De Dekaloog (2/2)

Onze bioscopen zijn ondergesneeuwd met comicverfilmingen uit Amerika en de gemiddelde prietpraat over nieuwe en aankomende films wijkt daar dan ook niet veel van af. Het is natuurlijk een logische overname, want zoals film analist David Bordwell al aangaf: Amerika leeft nog steeds in de traumatische naweeën van 9/11 en de vraag om fictieve superhelden die de steden veilig maken en houden is onwijs groot. Hetgeen me eigenlijk meteen bij mijn onderwerp brengt, want hoewel superheldenfilms steeds meer duister worden blijft het een rijk, intelligent of supermachtig persoon die de wereld red. Naast de even gemiddelde horrorfilm en technothriller – die overigens zelf ook nog redelijk luchtig qua opzet zijn – lijkt er geen ruimte voor een film over het donkere drama van de mensheid. Is het daarom dat te weinig mensen van het aankomende The Informers hebben gehoord?

Lees de rest van: The Informers, de hoop voor de Amerikaanse film

The Stranger: “Do you have to use so many cuss words?”
The Dude: “What the fuck you talking about?”

Sommigen hebben grote moeite met gevloek in films. In reactie op de première van The Big Lebowski, waar bovenstaand citaat uit komt, schreef criticus Peter Howell in de Toronto Star: “There’s a large amount of profanity in the movie, which seems a weak attempt to paper over dialogue gaps.” Hij is niet de enige. Het aantal scheldwoorden kan in heel wat landen bepalen of een film geschikt is voor kinderen, voor tieners of alleen voor volwassenen. En voor anderen wordt het kijkplezier gewoon vergald door een heleboel scheldwoorden in een film.

Persoonlijk kan ik daarentegen wel genieten van goed gebruik van scheldwoorden, en soms is het nu eenmaal nodig om een bepaald milieu enigszins realistisch weer te geven. Schuttingtaal kan niet alleen leuk, maar ook functioneel zijn. Soms kan het ook heel vervelend en afleidend zijn. Anthony Hopkins en ‘motherfucker’ zijn bijvoorbeeld geen goede combinatie, getuige The Edge.

Lees de rest van: Shiiiiiiiiiiit!

Als de film eindigt met een schurkenlach van Humphrey Bogart waarmee Dr. Evil op voorhand in de schaduw gesteld wordt, wordt onderstreept dat Beat The Devil een uiterst curieus product is van een aantal lieden die alom gelauwerd worden op hun respectievelijke vakgebied. De tandem John Huston/Humphrey Bogart was verantwoordelijk voor klassiekers als The Maltese Falcon, The Treasure Of Sierra Madre en The African Queen. Karakteracteur Peter Lorre deed mee, naast een rits andere indertijd bekende sterren, en het script was van de hand van Truman Capote. Het resultaat werd ook toen al als een mislukking herkend. De film flopte, maar ontwikkelde geleidelijk een cultstatus.

Afgaande op de plotomschrijving past Beat The Devil naadloos tussen de andere films van John Huston. Een club geldwolven trekt naar Afrika op jacht naar uraniumrijk gebied, waarbij verborgen agenda’s en onderlinge verhoudingen de sfeer in de groep dicteren. Dat het publiek wegbleef is niet vreemd. Voor een film die geafficheerd werd als een avonturenfilm is de actie erg beperkt, terwijl pas in het laatste kwartier daadwerkelijk voet op Afrikaanse bodem gezet wordt. Tot die tijd moet het publiek zich zien te vermaken met lamlendige dialogen, karikaturale personages en ongeloofwaardige liefdesverwikkelingen.

Lees de rest van: Beat The Devil (1953)

Alfred Hitchcock is één van de klassieke regisseurs. Onder al de klassiekers van zijn hand hebben weinig de status bereikt die Psycho bereikt heeft. Psycho is onderdeel van de popcultuur geworden. Vele films verwezen naar Psycho in een subtiele vorm, en velen in een minder subtiele. Zelfs al heb je Psycho niet gezien, wat je bij dezen dan sterk aangeraden wordt, dan is er grote kans dat je wel weet waar naar verwezen wordt. In dit artikel zal ik ingaan op enkele obscure, bizarre of op zijn minst opvallende verwijzingen naar Psycho. Let wel, het gaat hier om puur persoonlijke keuzes maar schroom niet het lijstje aan te vullen.

Lees de rest van: De vijf meest opvallende Psycho-verwijzingen.

Vorige week opperde ik dat de fascistische Italiaanse film in wezen niet zo veel verschilt van de neorealistische film van na de oorlog vanwege onder andere het feit dat bij de omslag van een fascistisch naar democratisch regime het personeel in de cinecittà studio’s vrijwel hetzelfde bleef. Natuurlijk is een stelling als deze sterk overtrokken en is nuance wel degelijk op zijn plaats, maar toch wil ik met enkele voorbeelden laten zien dat er toch wel waarheid in die stelling schuilt.
De oprichting van de cinecittà studio’s in 1934 was een gevolg van de oprichting van de Direzione Generale della Cinematografia. De drie belangrijkste leden van deze Direzione waren Vittorio Mussolini (jawel, de zoon van Benito), Luigi Freddi en Emilio Cecchi. Van deze drie leden zou vooral Emilio Cecchi een belangrijke invloed hebben op de fascistische cinema, want waar de eerdere twee vooral als uitvoerende en artistieke directeuren aan de slag gingen, nam Emilio Cecchi vooral een producerende rol aan. Hij stond aan het hoofd van de grootse productie die de opening van de cinecittà studio’s moest inluiden: 1860.

Lees de rest van: Fascistische cinema in Italië (2/3)

Je hebt mijlpalen in de geschiedenis als Gone with the Wind, The Sound of Music en Ben-Hur, die door het publiek en pers werden ervaren als events, speciale momenten die bij veel mensen het gespreksonderwerp van de dag vormden; figuurlijk de klok deden stil staan door hun culturele impact. Deze impact werden toen al gevoed door de media aandacht, die sprak van ongekend historisch spektakel of romantiek met oogverblindende technicolor, waardoor je kan concluderen dat zulke producties het al moesten hebben van grote marketingacties om hun megabudgets terug te verdienen.
Toch stonden deze films toentertijd nog niet bekend als blockbusters zoals we die nu kennen, hoewel de naam wel sinds de jaren veertig werd gebruikt om het financiële succes aan te duiden. Wanneer werd deze term dan voor het eerst echt gedefinieerd en waarom?

Lees de rest van: Fenomeen Blockbuster