Het einde is nabij. Nee, het is er al. “Omega” is de twaalfde en laatste aflevering van Dollhouse. Tenminste, totdat de niet uitgezonden dertiende aflevering op DVD uitkomt, en als er een tweede seizoen komt volgen er natuurlijk nog veel meer afleveringen. Maar voorlopig is dit de laatste, en het is een van de betere. Helaas wel met een wat bittere nasmaak. Voordat ik daarover begin zal ik het eerst hebben over wat ik wel waardeerde.

Het hoogtepunt van de aflevering is voor mij eigenlijk de definitieve onthulling dat Dr. Saunders inderdaad Whiskey is, en Alpha’s relatie met haar. De Blue Velvet verwijzing in de scène waarin het duo als een stel psychotische Zuiderlingen een man bedreigen was ook leuk. Uiteindelijk is Whiskey’s ontdekking wie ze werkelijk is en het feit dat ze mag voortbestaan met deze kennis het interessantste van de vooruitzichten voor een eventueel tweede seizoen (iets wat ik een aantal weken op deze site beschreef als een zekerheid, maar inmiddels is gebleken dat niks zeker was).

Alan Tudyk is wederom cool als Alpha, maar de uitwerking van zijn karakter viel me wat tegen. Het hele seizoen wordt hij neergezet als de ultieme schurk van deze serie. Als er één man het Dollhouse kon vernietigen, was hij het wel. Maar uiteindelijk gaat hij gewoon weg, zonder dat echt te proberen? So much voor hem als ultieme bedreiging van het Dollhouse. De enige reden waarom ze Ballard achter hem aansturen is vanwege een morele obligatie (de contractuele verplichting met de originele persoon werd immers opgeheven toen die vernietigd werd). Alpha blijkt bovenal een ordinaire seriemoordenaar te zijn, en dat is jammer. Hij mag dan 40 persoonlijkheden hebben, zijn originele persoon blijkt het belangrijkste.

Een twist die de hele premisse van Dollhouse op zijn kop zet, maar die me toch niet enorm prikkelt. Dat er dingen blijven hangen in Dolls weten we al sinds het begin, dus dat dit ook geldt voor de originele persoonlijkheid is eigenlijk geen verrassing. Groot verschil is wel dat de originele eigenschappen kennelijk zwaarder wegen dan imprints, gezien Alpha’s psychotische neigingen en Echo’s zorgzaamheid. Een punt dat mooi naar voren kwam in de vorm van Omega, maar de confrontatie tussen Omega en Alpha had wel wat uitgebreider gemogen.

Dat geldt ook voor de premiejagers Sierra en November. Daar had ik wel een hele aflevering over kunnen zien, maar in plaats daarvan verdwijnen ze nadat ze geïntroduceerd worden. Een irritant plotgat (waarschijnlijk zijn er wel scènes met ze gefilmd, die eruit geknipt zijn, gezien de promoplaatjes van het duo), net zoals ik niet overtuigd was door Ballards ontwikkeling in deze aflevering. De hele serie wil hij het Dollhouse onthullen en opheffen, maar nu heeft hij het eindelijk gevonden en gaat hij er klakkeloos voor werken? Daar gaat een van de weinige écht boeiende personages. Nu ik het daarover heb: ik ben ook niet zo enthousiast over Echo. Even dacht ik dat ze als Omega al haar persoonlijkheden ging gaan houden en dus werkelijk ging ontwikkelen, maar dat bleek vergeefse hoop. Nou zegt ze aan het eind nog wel Caroline’s naam, maar wat we tot nu toe van Caroline gezien hebben was niet zo indrukwekkend.

Al met al was het eerste seizoen van Dollhouse best vermakelijk, met een aantal slechte en een paar goede afleveringen. Van Whedon verwacht ik echter meer, en ergens heb ik het idee dat hij zijn tijd beter kan besteden. Zijn vorige drie series raad ik iedereen altijd aan, Buffy durf ik zelfs essentiele televisie te noemen. Maar als iemand niet aan Dollhouse wil beginnen of de serie niets vindt, lig ik daar niet wakker van. Er zitten diepere lagen in, maar op de oppervlakte mis ik echt drama, interessante ontwikkelingen en humor. Af en toe valt er wat te lachen, maar het is mij wat te weinig van Whedon. Meer Topher zou dat probleem kunnen verhelpen. Het grootste mankement blijven de Dolls die nauwelijks ontwikkelen. Eliza Dushku is ook niet bepaald een wereldactrice gebleken, met haar wat eentonige acteerstijl; de verschillen tussen haar persoonlijkheden blijven toch te subtiel. Dichen Lachman maakte meer indruk in haar bijrol als Sierra. Als er een tweede seizoen komt, ondanks de dramatisch slechte kijkcijfers, zal ik zeker kijken. Maar ik zal er niet meer uitgebreid over gaan schrijven, tenzij ik tegen die tijd enorm om een onderwerp verlegen zit.

Angel seizoen 4 was zacht gezegd nogal een rommeltje. Er was veel goed te maken. Buffy was afgelopen, Angel had nog seizoenen te gaan. Helaas besloot de studio ander en werd Angel seizoen 5 het laatste seizoen. Want Angel seizoen 5 is een terugkeer naar het oude niveau. Het is een mix tussen vorige seizoenen, met enkele verhaallijnen die een herhaling lijken van vorige verhaallijnen (er is weer een bezeten vrouw als belangrijke verhaallijn), verschillende personages keren terug en ook is er weer meer sprake van een episodische aanpak.

Hoewel Angel seizoen 5 dus verschillende elementen laat terugkeren is het opvallender hoe de serie hierin nog weet te verrassen. Team Angel wordt omgegooid met inbreng van nieuwe leden en Angel werkt nu voor het grote kwaad wat ze eerder bestreden: Wolfram and Hart. De eerste aflevering van dit seizoen, Conviction, begint het seizoen op hoog niveau. Joss Whedon bouwt enkele enorme verassingen in en speelt met het verwachtingspatroon van de kijker. Gouden momenten zijn de terugkeer van twee personages: Harmony en…. Spike.

Ook goed is de aflevering Hell-Bound. Angel en Buffy mogen normaliter dan wel elementen van de horrorfilm bevatten, ze zijn slechts zelden voluit horror. Hell-Bound gooit dit om. De aflevering is bloederiger maar vooral enger dan wat we gewend waren. Het is een erg spannende aflevering (niet heel eng), maar het is een welkome afwisseling dat de serie zich in deze aflevering meer lijkt te richten op het horroraspect.

En voor het eerst heeft Angel iets wat op een formatbreaker lijkt, Smile Time. In dit geval een aflevering waarin Sesamstraat in de zeik word genomen en Angel is veranderd in een muppet-achtige pop. De karikatuur van Angel is erg hilarisch, en deze aflevering is de laatste ronduit komische aflevering van dat seizoen. Want in de afleveringen daarna word de doorlopende verhaalllijn onthuld. Belangrijkste elementen voor dit verhaal zijn de Senior Partners van Wolfram and Hart, die hun eigen sinistere plannetjes hebben met Angel, en een demon genaamd Illyria.

Illyria is een godin/demon die het lichaam van een vast personage overneemt. Dit zorgt voor een verandering in toon. De lichtvoetige sfeer die terugkeerde met het personage Spike (die briljante one-liner na one-liner spuwt) verdwijnt naar de achergrond voor een serieuze en dramatische conclusie. De personages in de serie moeten allemaal deze verandering verwerken. Doordat ze hier allemaal anders mee omgaan maken ze soms keuze’s die voor de kijker moeilijk te verkroppen zijn. We zien personages die we hoog hadden zitten laag vallen. Maar het past bij het einde van een serie, waarin dingen zoals we die kennen tot een einde komen.

Het einde van de serie (laatste scènes) is erg open, en dat was aanvankelijk een teleurstelling (zeker omdat er geen vervolgseizoen was). Net als in de seizoensfinale van Buffy sterft een personage. In beiden gevallen is het jammer dat dit de laatste aflevering gebeurd, waardoor we de rouwperiodes van de andere karakters niet meemaken, en de personages geen groot afscheid krijgen. Want als Joss Whedon ergens goed in is, dan is dat het weergeven van rouw en verlies. Ook het feit dat het einde open is zorgt niet voor een bevredigende conclusie.

Bij nadere beschouwing past het einde echter perfect. De premisse van Angel is dat we slechts een periode in het leven van iemand met het eeuwig leven volgen. Dat het seizoens einde open is geeft ons de kans om te denken dat Angel altijd blijft bestaan en dat we inderdaad slechts een periode in zijn leven zagen. Het geeft ons ook een kans om te denken dat Team Angel met geen mogelijkheid deze situaties overleeft, wat het thema vergankelijkheid weer zou onderstrepen. We kunnen een einde kiezen wat voor ons bevredigend werkt, en in biede gevallen zouden thema’s in de serie onderstreept worden. Tevens is het einde een briljante cliffhanger (helaas is er geen vervolg op), die er uitgaat met een knaller. Wat dat betreft heeft Angel een waardig einde gekregen.

Daar is hij dan eindelijk: Alpha! En zijn komst zorgt meteen voor de leukste aflevering van het seizoen. Dat is vooral te danken aan de man die hem speelt, Alan Tudyk. Je kent hem misschien al als Wash in Firefly en Serenity, of als Pirate Steve in Dodgeball, maar zoals hier heb je hem nog nooit gezien. Whedon slaagt er wederom in te verrassen, maar de manier waarop hij zijn grote metafoor in de aflevering verwerkt is dan weer teleurstellend.

Het hele subplot met Echo bestaat eigenlijk bijna alleen maar voor die metafoor, en is op zichzelf niet helemaal logisch. Op wiens initiatief doen ze nou zo liefdadig? En hoe komen ze aan de imprint van het kleine meisje Susan? Het kwalijkste is dat de metafoor niet alleen al er te dik opligt op zichzelf, maar vervolgens nog eens wordt herhaald voor het geval je hem gemist zou hebben tijdens de scène dat Alpha en Paul het Dollhouse betreden. Jammer. Wel aardig is dat de ‘goedheid’ van het Dollhouse in dezen haaks staat op de overtuiging van Ballard dat het Dollhouse een slecht slavenhuis is.

Het andere subplot met Sierra als forensisch expert is helemaal overbodig, doordat helaas al uitgelekt was dat Alan Tudyk Alpha zou spelen, en wij als publiek dus al weten wie “environmental specialist Stephen Kepler” is. De verrassing is nu echter de persoonlijkheid van Alpha. Wie had verwacht dat hij een verwarde stoner zou zijn? Ik keek de aflevering met Ricardo, en volgens hem was dit eigenlijk best logisch, dat Alpha verward zou zijn. Al die persoonlijkheden in één hoofd, dat moet wel lastig zijn.

Maar dan verrast Alpha ons weer, door eenmaal in het Dollhouse zijn ware persoonlijkheid te tonen, de psychopaat die ervan houdt in mooie gezichten te snijden. Tudyk is al ijzersterk en verdomd grappig als hij na achttien minuten eindelijk zijn intrede doet, maar als hij verandert in de echte Alpha is hij pas echt fantastisch. Geen wisecracks meer, maar een blik in zijn ogen die doet bibberen. Het einde van de aflevering is dankzij hem een waar genot. Ballards gevecht met Langdon was weer sterk gechoreografeerd en Echo’s rol hierin was leuk, zeker door Alpha’s opmerkingen even daarvoor.

Ballards verhaal interesseerde mij tot nu toe het meest, maar als seizoen twee (als dat er komt) alleen maar over Alpha en de persoon die hij nu in Echo heeft gestopt gaat, zou dat best eens een nog veel boeiendere serie kunnen opleveren. Nee, dat is niet waar, ook Ballard zou nog steeds een prima rol kunnen vervullen, mits hij niet in de ‘Kelder’ verdwijnt in de volgende aflevering. Mijn punt is meer dat Alpha in een half uur meer indruk heeft achtergelaten dan alle andere personages in de serie tot nu toe.

Het is nog even afwachten hoe de verhaallijn van deze aflevering in de volgende wordt afgewikkeld, maar ik heb er vertrouwen in dat we een mooi slot krijgen. Ik zit nog wel met enkele vragen. Op een gegeven moment kijkt Dominic (in het lichaam van Viktor) Dr. Saunders aan en zegt ‘whiskey’. Zij doet het af als een vraag naar alcohol, maar ik vermoed dat dit een onthulling is dat ook Dr. Saunders een doll is, met de codenaam Whiskey. Daarnaast vermoed ik dat deze Whiskey ook een verleden met Alpha heeft, het kan volgens mij niet zo zijn dat hij zo boos is op haar omdat zij hem ooit onderzocht heeft. Anyway, dergelijke speculatie laat ik nog even achterwege tot de volgende aflevering. Eigenlijk hebben we nu nog maar de helft van dit verhaal, dus een echt oordeel over deze aflevering hangt af van hoe wat hier is opgezet in de volgende aflevering wordt afgewikkeld. Tot volgende week dus.

Na het behoorlijk sterke seizoen 6 (in tegenstelling tot wat de meeste beweren) valt seizoen 7 van Buffy The Vampire Slayer lichtelijk tegen. Dat is echter niets vergeleken met Angel seizoen 4, een seizoen wat aan elkaar hangt als los zand. Bij beide series raakt de klad er in. Buffy weet dit tegen het einde van het seizoen recht te trekken. Angel niet.

Angel zet de lijn van het vorige seizoen voort, hier weer een grotere verhaallijn ten faveure van een episodische aanpak. Deze grote verhaallijn springt echter van de hak op de tak, misvormt karakters volledig (figuurlijk gesproken) en weet dit niet tot een bevredigende conclusie te brengen. Grootste mankemant is de rol van Cordelia Chase. Ze gaat dit seizoen van opperwezen naar volledig geheugenloos, naar bitchy, naar zwanger, naar kwaadaardig, naar moeder van een eeuwenoude oppergod in het lichaam van een Afro-Amerikaanse dertigjarige, naar voorlopig uitgeschakeld. En dit zonder dat het uitgelegd word. Het word afgedaan als een “meesterplan”. Kennelijk leiden de sterke opgebouwde gebeurtenissen van vorige seizoenen richting eh… chaos.

Andere zwakke schakel is Connor. Connor is de zoon van Angel, die in vorig seizoen geintroduceerd werd. We hebben irritante pubers gezien in de series van Joss Whedon (KuchDawnSummersKuch) maar Connor slaat alles. Het is een personage zonder enige vorm van inlevingsvermogen, een arrogante bol van zelfingenomenheid. Een jongen die aggresief op alles reageert zonder enige vorm van empathie voor anderen. Ik begrijp dat de beste jongen na alles wat hij heeft meegemaakt niet bepaald het middelpunt van enthousiasme zal zijn. Maar vanwege de zeer zwakke karakteropbouw is het een stoorpunt in een toch niet al heel erg sterk seizoen. Zijn acties aan het einde van dit seizoen zijn ongeloofwaardig en missen dramatische potentie.

Toch is het niet alleen armoede troef in dit seizoen. David Boreanaz is steeds beter ingespeeld in zijn rol en Amy Acker is briljant als Winifred. Er is de terugkeer van Faith, wat prachtig is om te zien, en de drietal afleveringen met Angelus zijn weer ouderwets genieten. Ondanks de vele minpunten (de verhaallijn rondom Jasmine) is het niveau nog wel redelijk te noemen. Joss Whedon kan echter zoveel beter.

Seizoen 7 van Buffy is ook minder dan vorig seizoen, maar Buffy blijft gelukkig nog wel een erg sterke serie. Ook hier zijn enkele scènes niet geloofwaardig in verhouding tot de karakters (met als dieptepunt het dumpen van Buffy door de gehele groep). En ook de verhaallijn rondom de Potentials had even wat warming-up-rondjes nodig. Dit soort mankementen maken dit seizoen niet het beste, maar er is één ding wat dit seizoen heeft wat anderen niet hebben:

Een monsterlijk grote schaalvergroting. Werkelijk alles aan dit seizoen is episch. Van de badguy (the First is hét kwaad in pure vorm), de minor villians (een nieuw soort veel engere vampieren), een nieuwe handlanger in de vorm van kwaadaardige priester Caleb (Nathan Fillion!), hoofdrolspelers die doodgaan (al hadden we dat ook in seizoen 6) en ledematen verliezen tot een heuse apocalypse! Het is gigantisch meeslepend. En dan hebben we het nog niet eens over de emotionele strubbelingen van onze helden.

Door deze schaalvergroting voelt het seizoen fris, iets wat extra frappant is omdat nu juist alle eindjes aan elkaar geknoopt worden. Het seizoen grijpt terug op eerdere seizoenen en verwijst hier veelvuldig naar. Er is zelfs een nieuwe higschool gebouwd op de Hellmouth, en alle overledenen keren weer een keer terug via The First. Interessant is ook de aflevering Storyteller, een van de weinige echt hilarische afleveringen, waarin een bijrolkarakter eens alle gebeurtenissen opsomt vanuit zijn zichtspunt.
Ik kan wel veel meer uit de doeken gaan doen, maar zowel Buffy als Angel dienen gezien te worden. Verplichte kost voor de sci-fi/fantasy/horror-fan. Zelfs wanneer een seizoen van minder niveau is. Volgende week zal ik voor de laatste keer een serie van Joss Whedon bezoeken met het artikel over Angel seizoen 5. Buffy zit erop. Lang leve Buffy!

Na een week zonder Dollhouse begon het einde van het seizoen afgelopen vrijdag met de tiende van twaalf afleveringen (tenminste, die op tv worden uitgezonden, er volgt nog een extra aflevering op de DVD), maar zo voelt het helemaal niet. “Haunted” staat qua verhaal bijna los van de doorlopende ontwikkelingen, en is wat je noemt een ‘missie aflevering’, zoals je bij andere series bijvoorbeeld een ‘monster van de week’ aflevering hebt. Aan de ene kant een beetje jammer, zo vlak voor het einde had ik wel iets meer ontwikkeling willen zien. Aan de andere kant is de missie wel boeiend, en een van de betere losstaande missies van het seizoen.

Eliza Dushku lijkt steeds beter te begrijpen hoe ze subtiel iemand anders moet weergeven. Misschien heeft ze tips gekregen van Dichen Lachman of Enver Gjokaj. Lachman heeft desondanks in een subplot weer de leukste rol, als geprogrammeerd maatje van Topher waarmee hij onder andere Laser Quest speelt. DeWitts visie op Tophers jaarlijkse onschuldige fantasie uitstapje met een Doll borduurt mooi voort op de onthullingen over haar privéleven in de vorige aflevering.

Dushku mag ondertussen een vrouw spelen die haar persoonlijkheid van te voren liet downloaden door het Dollhouse zodat ze haar eigen begrafenis kon bijwonen. Margaret, een oude vriendin van DeWitt, krijgt het veel jongere lichaam van Echo om uit te zoeken wie haar vermoord heeft en hoe haar familie werkelijk over haar dacht. Het begint aardig, als haar kinderen een broer een hekel aan haar lijken gehad te hebben, maar het eindigt allemaal wat gezapig en komt allemaal goed. Toch overtuigde Dushku me weer eens dat ze toch net buiten haar eigen acteerstijl kan stappen, in tegenstelling tot in de eerste helft van het seizoen. Zou het kunnen dat Whedon steeds meer eist van zijn hoofdrolspeelster, zoals hij dat ook ooit met Sarah Michelle Gellar deed?

Paul Ballards onderzoek schiet nog niet echt op, maar zijn eerste scène deze aflevering is wel sterk. Op het moment dat hij binnenkomt en hij November/Mellie in zijn appartement aantreft, verschiet zijn gezicht even voordat hij een liefdevolle glimlach kon forceren (zij weet immers niet dat ze niet haarzelf is). Daarna worden we nog eens op leuke Whedon creaties als ‘nozzleworthy’ (over zijn shirts) en ‘adorabubble’ getrakteerd. Het gaat alleen niet veel verder dan dat, en eigenlijk niet veel verder dan de vorige aflevering waarin Ballards dilemma werd gepresenteerd. Ook hier mis ik een beetje meer ontwikkeling.

Spoilers!
Al met al is “Haunted” best een leuke aflevering, maar zo vlak voor het einde van het seizoen hoopte ik op iets meer continuïteit, karakterontwikkeling of opbouw naar een einde. Gelukkig gaat dat volgende week wel komen. Ik kon het voor het eerst niet weerstaan om een promo voor de volgende aflevering te kijken, en dat zag er heftig uit. Een zeker iemand vindt eindelijk waar hij al het hele seizoen naar op zoek is, en een ander iemand maakt eindelijk zijn langverwachte opmaking. En een van hen heeft zo te zien een goed gevecht met een zeker beveiligingshoofd. Ik kan nauwelijks wachten!

P.S.: Als je je zorgen maakt over de varkensgriep, lees dan hier tips hoe je met behulp van films in leven kunt blijven terwijl je omgeving bij bosjes neervalt.

Weer Buffy the Vampire Slayer, weer Angel. Eerst Buffy: Het leek onmogelijk de serie te vervolgen na de ongelooflijke seizoensfinale van Seizoen 5, maar Seizoen 6 weet het toch klaar te spelen. De eerste dubbelaflevering doet het onmogelijke en weet dit de rest van het seizoen goed uit te buiten. Ik kan verder niet er over uitwijden wat er precies aan de hand is, aangezien dat de conclusie van seizoen 5 zou verraden. Het komt er in ieder geval op neer dat het verhaal op een totaal andere manier wordt voortgezet, en dat dit de rest van het seizoen terug gaat komen.

Buffy is dezelfde niet meer. Er wordt in de aflevering Normal Again zelfs gesuggereerd dat Sunnydale zich volledig bevind in het hoofd van onze hoofdpersone. Buffy is niet de enige die verandert is. Iedereen heeft hun eigen problemen, en daarmee doen ze anderen pijn. Dit hele seizoen worden de bestaande relaties op scherp gezet. De pijn die men anderen aandoet heeft aan het eind van het seizoen grote gevolgen.

De geheimen die men voor elkaar heeft worden zichtbaar in de beste aflevering van dit seizoen: Once More With Feeling. Deze aflevering is een typische formatbreaker: een musicale episode. En zoals men in musicals zingt over hun diepere gevoelens zingt men hier ook over hun geheimen. Zwijgen kan dus letterlijk niet, en alle kaarten worden zingend op tafel gegooid. De liedjes zijn catchy, maar geven dus ook letterlijk sturing aan de serie. En dat maakt deze aflevering dus meer dan een gimmick.

Seizoen 6 van Buffy hangt bij vlagen als los zand aan elkaar, en de drie villians zijn zacht gezegd nogal… ongeregeld. Gelukkig lijken de makers dit ook te beseffen en worden de teugels in de eindafleveringen flink aangetrokken. In aflevering Normal Again wordt zelfs de draak gestoken met de chaotische toon van dit seizoen. Naast comic relief dienen de villians als aangever voor een groter kwaad. Een kwaad uit onverwachte hoek. Dit is ook kenmerkend voor de series van Joss Whedon. Eerst zijn ze komisch, en dan geeft hij opeens een dramatische swing aan dezelfde situatie. Joss Whedon is een held in het verrassingseffect.

In Angel zijn de teugels ook flink aangetrokken. Eindelijk komt er een grotere verhaallijn aan bod, en deze dramatische ondertoon helpt de serie naar een hoger plan te stijgen. Het vorige seizoen was namelijk erg fragmentarisch, maar Seizoen 3 bevat groter kwaad en dus een epischer toon. De verhaallijn rond Darla krijgt een onverwachte wending, Angel krijgt een heel andere rol toebediend, en Holtz is een heerlijk kwaadaardige klootzak. Mooi is ook het personage Winnifred. Winnifred “Fred” Burkle werd geïntrocudeerd aan het einde van vorig seizoen en word nu een van de vaste sidekicks van Angel. Amy Acker is aandoenlijk als de sociaal gemankeerde Fred, en gelijk een van mijn favoriete karakters in de reeks.

Dat ik geen favoriete aflevering heb dit seizoen geeft ook aan dat de serie strakker is geworden. Buffy maakt nog steeds gebruik van een episodische aanpak en trekt deze richting de slotafleveringen strak. Angel maakte in voormalige seizoenen ook gebruik van stand-alone-afleveringen, maar had meestal een veel dunnere doorlopende verhaallijn. Deze wisseling in opbouw, waarbij het achtergrondverhaal van groter belang is dan de losse afleveringen, is minder gevarieerd in, maar dat maakt het seizoen als geheel sterker.

De laatste afleveringen van het seizoen zijn dan weer van minder niveau (afgezien van de briljant harde cliffhanger). De plotwending is sterk, maar de acteur die deel uit maakt van deze plotwending is zeer irritant. Wat dat betreft is dit seizoen een tegenhanger van Buffy, waarbij de laatste afleveringen het sterktst zijn. Het niveau ligt sowieso onverwacht hoog, aangezien ik begrepen had dat beider seizoenen niet al te zeer gewaardeerd werden. Wat mij betreft is dit onterecht. De wat chaotischer verhaallijn in Buffy komt door het feit dat de ruggegraat van het verhaal richting een meer personage gerichte aanpak is verschoven. Dit in tegenstelling tot de focus op de badguy van vorige seizoenen. De verschuiving naar persoonlijke problemen als rode draad werkt wat mij betreft perfect. Met Buffy Seizoen 6 en Angel Seizoen 3 bewijst Whedon dat hij nog steeds de onbetwiste koning is van televisieland.

Deze week staat de bespreking voor Buffy The Vampire Slayer seizoen 5 en Angel seizoen 2 op het programma. Seizoen 4 van Buffy The Vampire Slayer viel me tegen in vergelijking met de eerste drie seizoenen en Angel seizoen 1 vertoonde vooral potentie. Buffy The Vampire Slayer seizoen 5 is weer een stap in de juiste richting en Angel seizoen 2 is een verbetering ten opzichte van het vorige seizoen. Buffy The Vampire Slayer blijft nog wel mijn favoriet uit de twee, en dat komt vooral door enkele afleveringen.

Want bij de bespreking van beiden seizoenen is er één aflevering die er met kop en schouders boven uitsteekt. Dit is aflevering 16 van Buffy The Vampire Slayer: The Body. The Body is erg spoilergevoelig maar ik zal deze zoveel mogelijk proberen te vermijden. In deze aflevering overlijdt een belangrijk personage (ik ga uiteraard niet vertellen wie). De manier waarop in deze aflevering met de dood word omgegaan is echter subliem. Deze aflevering was voor mij de meest ontroerende uurtje televisie wat ik ooit heb mogen aanschouwen.

In deze aflevering wordt het vampierendoden achteruitgeschoven (slechts een scène draait hierom) ten faveure van een emotionele benadering. Elk belangrijk personage gaat op zijn eigen manier met de dood om. Dat deze allemaal even realistisch aanvoelen komt door het sterke schrijfwerk van Joss Whedon. Van deze was recentelijk zijn moeder overleden en hij besloot zijn rouwverwerking in het script te verwerken. Dit maakt de aflevering een erg persoonlijke en realistische aflevering waar iedereen wel wat in zal herkennen. Ik vond het een uiterst herkenbare ontleding van het rouwproces, waarbij vooral de verwerking van Buffy en Anya erg herkenbaar en realistisch overkwamen. Het is het ultieme hoogtepunt van beiden series tot nu toe.

Verder bevat Buffy een geweldige verhaallijn rondom een nieuw personage: Dawn. Haar introductie is een ware mindfuck die mij achter mijn hoofd deed krabben. Daarnaast is haar introductie een briljante parodie op verscheidene soapseries waarbij personages opeens geintroduceerd worden alsof ze er altijd al geweest zijn. De doorlopende verhaallijn is kenmerkend voor dit seizoen. In dit seizoen zijn losse afleveringen minder belangrijk dan de doorlopende verhaallijnen. Dat maakt het seizoen voor losse kijkers minder toegankelijk maar voor de volhouders interessanter. De seizoenssluiter bind alle lijntjes prachtig bij elkaar in één van de moedigste slotscènes voor een seizoen uit de televisiegeschiedenis. Benieuwd hoe dit verder gaat.

Daarnaast is er weer een erg interessante cross-over aflevering. Fool for Love uit Buffy The Vampire Slayer en Darla uit Angel bevatten beiden voornamelijk flashbacks. Fool for Love gaat in op de geschiedenis van Spike, en de vorige slayers en Darla gaat in op Darla en haar relatie met Angel. Beiden bezien dezelfde tijdsperiodes vanuit andere gezichtspunten, en enkele scènes komen overeen. Het levert een complexe structuur op, die de personages mooi uitdiept.

Angel werkt verder vooral met losse afleveringen en dat maakt de serie een stuk toegankelijker voor de hier-en-daar-een-afleveringtje-kijker. De doorlopende verhaallijnen zijn er wel, waarvan de herintroductie van Darla vooral erg interessant is. Maar hier zijn het vooral losse aflevringen die schijnen. Erg bijzonder is Are You Now or Have You Ever Been die de angst voor het communisme in de jaren 50 verpakt in een flashbackaflevering over Angel. David Boreanaz is enorm gegroeid in zijn rol sinds zijn introductie in Buffy. Hij heeft de rol volledig te pakken en maakt in deze aflevering van de jaren 50 Angel totaal iemand anders dan de Angel in het heden. Het toont hoe erg hij op zijn plek is in deze eigen serie. En dat terwijl ik moeite had met hem in Buffy.

Ook leuk is de introductie van het karakter Lorne, een goede demoon die weg is van showbizz. Zij verhaallijn speelt een belangrijke rol tijdens het einde van het seizoen waarbij ze op zijn thuisplaneet terechtkomen. Deze verhaallijn is erg schooljongensboekavontuur, met evenveel John Carter of Mars als swashbuckler en ridderroman door elkaar gegooid. Whedon zelf maakt nog een leuke cameo als Numfar, die met zijn bizarre dansen in de achtergrond de show steelt. Nergens weet de serie echter de emotionele reikwijdte te krijgen van Buffy The Vampire Slayer, maar misschien komt dat nog. Angel is als serie duidelijk aan het groeien, en er zal nog veel moois gaan komen. Ongetwijfeld. Whedon is briljant.

Meer en meer krijgen we in Dollhouse het soort dialogen waar Joss Whedon faam mee maakte. Vooral Topher krijgt leuke teksten, waardoor deze licht verachtelijke wetenschapper steeds meer het typische ‘comic relief’ personage van Whedon wordt. Mijn hoogtepunten: als hij Boyd vertelt dat hij dacht dat Boyd een spion was, maar ‘not in a bad way’, als hij zichzelf vraagt: “Did I just lose an argument to a doll?” en uiteraard de ondervragingscène. Maar die is sowieso hilarisch, en scherp gemonteerd. Een andere heerlijke oneliner was die van Sierra als spion nadat ze een pen vraagt aan iemand.

Sierra weer als spionne in een Mission: Impossible/Alias subplot was sowieso erg fijn om te zien. Vooral het plastic formulier is prachtig. Maar wat er met Echo gebeurt is voor het eerst boeiender, doordat ze zelf initiatief neemt en zich bewust blijkt te zijn van wat er met haar gebeurt, Dushku overtuigt, de al genoemde ondervraging en de gevolgen daarvan. Naast een goede actiescène krijgen we een enorme plottwist op ons dak, en dat is niet de eerste van de aflevering. Een fascinerende ontwikkeling, hopen dat Whedon deze keer overheidsbemoeienis boeiender maakt dan in Buffy (Zie Theo’s laatste stuk). Wel jammer dat we daarmee nu al afscheid moeten nemen van de moordzuchtige Laurence Dominic, daar zat meer in. Maar wie weet komt hij nog eens terug, als de NSA van zich laat horen.

Vreemd overigens dat het de NSA betreft, die houden zich vooral met data verzamelen en onderscheppen en analyseren van buitenlandse communicatie, en het d.m.v. cryptografie beschermen van de Amerikaanse communicatie. SIGINT dus, niet infiltratie van clandestiene Amerikaanse organisaties met het doel die te controleren, dat is meer de modus operandi van de CIA, maar die opereren eigenlijk alleen buiten de V.S., waardoor je op de FBI uitkomt… geschorste agent Paul Ballard zou dit vast niet goedkeuren. Ook hij maakt zijn eigen plottwist mee als zijn ‘geliefde’ Mellie een doll blijkt te zijn (door een ‘Mellie Message’), een openbaring waar wij als kijkers al op zaten te wachten. Dat hij de schijn van onwetendheid moet ophouden, is fantastisch.

Nog een twist is de missie van Viktor, die voor de zoveelste keer een date heeft met een oudere vrouw… die DeWitt blijkt te zijn! De verdieping van haar karakter in deze aflevering, die handig ruimte geeft voor Echo en Dominic, maakt de serie weer een stukje boeiender en is een vertoning van Whedons vermogen om zulke karakterontwikkeling op een spannende manier in de plotontwikkeling te verwerken. Dat DeWitt haar klanten ‘pathetic, self-deluding souls’ noemt, terwijl ze het eigenlijk over zichzelf heeft, spreekt boekdelen over haar karakter en zegt iets over wat ze misschien werkelijk van het Dollhouse vindt.

Het valt me op dat Whedon bijna elke aflevering volpropt met plottwisten. Dit zou een zwakte kunnen zijn, maar het houdt het verhaal wel verrassend en komt tot nu toe nog nooit onrealistisch of dom over. Zolang Whedon vermijdt dat verrassingen een doel op zich worden (ik kijk naar u, 24) en op een slimme manier kan blijven spelen met onze verwachtingen hoor je mij niet klagen.

Net zoals ik de vooruitblik die Whedon elke keer aan het eind van de aflevering geeft; geen cliffhangers, maar subtiele suggesties voor wat er gaat komen, waar niet onregelmatig enige dreiging achter zit. De opmerking tegen Echo “one day you’ll erase them” (ik weet even niet meer van wie) voorspelt niet veel goeds (of juist wel, vanuit het standpunt van de kijker) en maakt mij benieuwd naar dat eventuele tweede seizoen. Ik hoop dat Whedon de kans krijgt hier meer mee mag doen. Dat Echo nog steeds aan het ontwikkelen is, maakt de acties van de vorige aflevering nog meer overbodig dan ik toen al dacht, maar het geeft wel aan dat de leiding van het Dollhouse steeds meer de controle verliest over de zaak, in deze aflevering uitgebeeld door DeWitt die een weekendje weg gaat en de leiding overdraagt aan een moorddadige undercover NSA-agent.

Terrminator: The Sarah Connor Chronicles, in de V.S. op FOX op vrijdagavond het uitzendmaatje van Dollhouse, lijkt trouwens zo goed als dood te zijn. Ik hoop dat ster Summer Glau naar Dollhouse verhuist. Maar goed, dat is weinig meer dan wishful thinking…

Ik zet mijn “traditie” voort en zal in dit artikel weer een seizoen van Buffy The Vampire Slayer bespreken. Seizoen 4, om precies te zijn. Ik zal echter ook het eerste seizoen van Angel (eveneens van Joss Whedon ) bespreken. Komende weken dus niet alleen recensies over Buffy The Vampire Slayer-seizoenen, maar ook over Angel. Dit doe ik omdat deze twee series onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Angel is een spin-off van Buffy The Vampire Slayer en regelmatig bevatten tegelijklopende seizoenen (seizoen 4 van Buffy The Vampire Slayer en seizoen 1 van Angel lopen bijboorbeeld gelijktijdig) zogenaamde crossovers. Afleveringen waarin elementen van Buffy The Vampire Slayer terugkomen in Angel en vice-versa. Vandaar deze aanpak.

Een voorbeeld van zo’n crossover zijn de afleveringen The Harsh Light of Day (Buffy) en In The Dark (Angel). In The Harsh Light of Day vind Buffy een ring die vampieren onoverwinnelijk maakt, en in In The Dark dient Angel deze uit handen te houden van Spike. Mooier zijn de momenten waarop Buffy langskomt in tv-serie Angel en het universum zo completer maakt, en de relatie tussen Angel en Buffy complexer. Voor nieuwe Angel-kijkers zonder voorkennis van Buffy The Vampire Slayer zullen deze momenten niet echt uit de verf komen maar voor bekenden zal het genieten zijn.

Hoewel de series met elkaar verstrengeld zijn, bevatten beiden een geheel andere toon. Is Buffy The Vampire Slayer een briljante mix tussen superheldenverhalen, highschool-serie en gothic horror, dan is Angel een mix tussen Film Noir en gothic horror. Angel is veel meer een bovennatuurlijke politieserie. Het verschil in toon zit ook in het verschil tussen de personages. Buffy is een herkenbare tiener met haar problemen, waarbij Angel een 200 jaar oude vampier met een ziel is. Dit maakt hem een karakter wat misschien minder herkenbaar is, maar wat een enorm tragische potentie in zich heeft. Hij vind het moeilijk om te gaan met mensen en met zijn tijd mee te gaan, wat weer goed aansluit op het detective-idee van de serie. Angel is ruwe bolster, blanke pit, en hij is hopeloos uit de tijd en uit de omgeving. Dit maakt hem een razend interessant karakter, maar dit wordt nog niet ten volste uitgewerkt in seizoen 1.

In Buffy The Vampire Slayer seizoen 4 is de basis in de vorige seizoenen al sterk neergelegd. Buffy The Vampire Slayer verplaatst echter wel van omgeving, van highschool naar de universiteit, en voegt een matig subplot rondom een dubieuze militaire organisatie toe. Dit maakt van Seizoen 4 een wisselvallig seizoen, waarbij te veel losgelaten word van de sterke basis, maar waarbij de makers ook de mogelijkheid hebben voor zogenaamde format-breakers. Een format-breaker gooit de serie helemaal om, voor één aflevering, en experimenteert met andere vertelvormen. Seizoen 4 heeft drie van zulke voorbeelden, en alledrie zijn op een bepaalde manier geslaagd.

De eerste is Hush. Joss Whedon wou zichzelf bewijzen met deze episode. Hij werd gelooft om zijn dialogen en besloot dus een vrijwel dialoogloze aflevering te maken. De humor ligt in de fysiek van de uiterst sterk op elkaar ingespeelde acteurs. De reuze-enge monsters, de ondeugende humor en de slapstick-achtige situaties maken dit een briljante aflevering, die bewijst hoe goed de cast op zijn plek is in deze serie. Tweede formatbreaker is Superstar, waarin een bijrolletje opeens tot hoofdrol gebombardeerd word, inclusief aangepaste openingstitels. Deze aflevering is minder geslaagd dan Hush, maar geeft wel weer een mooie draai aan het concept van de serie, en bewijst de avontuurlijkheid van deze reeks. Alles kan. Derde is
Restless, een compleet bizarre episode, die zich volledig in een droom afspeelt. Bij vlagen vermoeiend, maar ook heerlijk freudiaans en surrealistisch. De aflevering bevat tevens mooie verwijzingen naar de onzekerheden van de personages en eerdere afleveringen. En een briljante spoof van Apocalypse Now.

Sterke toevoeging in dit seizoen is ook de grotere rol voor Anya. Anya is nu de grootste komische noot, nu Cordelia verplaatst is richting Angel. In Angel werkt Cordelia nu als luchtig tegenwicht, en dat liet ruimte over voor Anya. En o, wat is Emma Caulfield hilarisch in die rol. Ook interessant is een nieuwe love-interest voor Willow, die op zijn minst wonderbaarlijk genoemd kan worden voor een fox-serie, of zelfs een commercieële serie. Hoewel Buffy The Vampire Slayer seizoen 4 onevenwichtig is, is het duidelijk dat de makers bereid zijn de serie naar steeds grotere hoogten te stuwen. Angel moet als serie nog zijn toon vinden maar kan uitgroeien tot een hele interessante serie.

Het is jammer dat er uiteindelijk zo weinig voortkomt uit hun domineren van deze aflevering. Ballard is leuk met zijn droom aan het begin (iemand die niet meteen doorhad dat het hier om een droom ging?) maar wordt verder weer naar de zijlijn verwezen. Wel leuk is dat de charmante (want: Amy Acker) dokter een belangrijkere rol heeft, dat mag van mij wel meer. Dat zij eigenlijk ook de slimste van alle mensen die voor dit Dollhouse werken is, en meer dan alle anderen begrijpt hoe de Dolls in elkaar zitten, komt niet als een verrassing. Whedon verbergt dit effectief tot het einde van de aflevering, waardoor je meer meeleeft met de Dolls dan als je zou weten hoe de vork in de steel zit.

Wel roept de onthulling aan het eind vragen op over in hoeverre we iets gezien hebben van de persoonlijkheden van de mensen voordat ze Dolls werden. Het is mij niet duidelijk of Victor ooit een soldaat was, of dat die herinneringen zijn blijven hangen na een Dollhouse missie. Hetzelfde geldt voor Sierra, die voor mij vooralsnog een enigma blijft. Doordat Echo en November wel duidelijk terugkeren naar hun persoonlijkheid van voor het Dollhouse, begrijp ik niet helemaal wat Whedon met deze aflevering wilde. Verdieping levert het niet echt op, en wat we zien van het achtergrondverhaal van November maakt haar niet echt interessanter. Het hele vijfjarenplan gedoe is boeiender, hoewel de manier waarop deze info de kijker bereikt niet echt elegant is. Net zoals dit: de vraag waar ik in het begin van deze alinea naar verwees is: in hoeverre waren de persoonlijkheden van de vier Dolls waarmee ze wakker werden hun ‘eigen’ en in hoeverre zijn het creaties van Topher, om hun ‘problemen’ op te lossen?

“Needs” is eigenlijk een hele rare aflevering, in die zin dat het geen op zichzelf staande aflevering is, maar ook eigenlijk niets toevoegt aan het verhaal. Dat verklaart misschien waarom ik me er tijdens het kijken afgelopen zaterdag vol enthousiasme en plezier naar gekeken heb, maar nu op donderdag helemaal niet meer zulke goede gevoelens over heb en eigenlijk niet zo heel veel te zeggen heb. Maar misschien komt dat ook doordat ik vannacht slecht geslapen heb. Misschien heeft het gewoon te maken met verwachtingen: naar mijn idee kan Joss Whedon veel beter dan dit, ondanks dat de serie best onderhoudend is en ik geenszins van plan ben om te stoppen met kijken. Daarom is het prettig dat FOX heeft aangekondigd dat Dollhouse sowieso een tweede seizoen gaat krijgen, op een avond met meer kans op succes dan nu. Whedon krijgt dus in ieder geval de kans om echt iets op te bouwen, en daar kijk ik dan toch wel weer naar uit.