Het einde is nabij. Nee, het is er al. “Omega” is de twaalfde en laatste aflevering van Dollhouse. Tenminste, totdat de niet uitgezonden dertiende aflevering op DVD uitkomt, en als er een tweede seizoen komt volgen er natuurlijk nog veel meer afleveringen. Maar voorlopig is dit de laatste, en het is een van de betere. Helaas wel met een wat bittere nasmaak. Voordat ik daarover begin zal ik het eerst hebben over wat ik wel waardeerde.

Het hoogtepunt van de aflevering is voor mij eigenlijk de definitieve onthulling dat Dr. Saunders inderdaad Whiskey is, en Alpha’s relatie met haar. De Blue Velvet verwijzing in de scène waarin het duo als een stel psychotische Zuiderlingen een man bedreigen was ook leuk. Uiteindelijk is Whiskey’s ontdekking wie ze werkelijk is en het feit dat ze mag voortbestaan met deze kennis het interessantste van de vooruitzichten voor een eventueel tweede seizoen (iets wat ik een aantal weken op deze site beschreef als een zekerheid, maar inmiddels is gebleken dat niks zeker was).

Alan Tudyk is wederom cool als Alpha, maar de uitwerking van zijn karakter viel me wat tegen. Het hele seizoen wordt hij neergezet als de ultieme schurk van deze serie. Als er één man het Dollhouse kon vernietigen, was hij het wel. Maar uiteindelijk gaat hij gewoon weg, zonder dat echt te proberen? So much voor hem als ultieme bedreiging van het Dollhouse. De enige reden waarom ze Ballard achter hem aansturen is vanwege een morele obligatie (de contractuele verplichting met de originele persoon werd immers opgeheven toen die vernietigd werd). Alpha blijkt bovenal een ordinaire seriemoordenaar te zijn, en dat is jammer. Hij mag dan 40 persoonlijkheden hebben, zijn originele persoon blijkt het belangrijkste.

Een twist die de hele premisse van Dollhouse op zijn kop zet, maar die me toch niet enorm prikkelt. Dat er dingen blijven hangen in Dolls weten we al sinds het begin, dus dat dit ook geldt voor de originele persoonlijkheid is eigenlijk geen verrassing. Groot verschil is wel dat de originele eigenschappen kennelijk zwaarder wegen dan imprints, gezien Alpha’s psychotische neigingen en Echo’s zorgzaamheid. Een punt dat mooi naar voren kwam in de vorm van Omega, maar de confrontatie tussen Omega en Alpha had wel wat uitgebreider gemogen.

Dat geldt ook voor de premiejagers Sierra en November. Daar had ik wel een hele aflevering over kunnen zien, maar in plaats daarvan verdwijnen ze nadat ze geïntroduceerd worden. Een irritant plotgat (waarschijnlijk zijn er wel scènes met ze gefilmd, die eruit geknipt zijn, gezien de promoplaatjes van het duo), net zoals ik niet overtuigd was door Ballards ontwikkeling in deze aflevering. De hele serie wil hij het Dollhouse onthullen en opheffen, maar nu heeft hij het eindelijk gevonden en gaat hij er klakkeloos voor werken? Daar gaat een van de weinige écht boeiende personages. Nu ik het daarover heb: ik ben ook niet zo enthousiast over Echo. Even dacht ik dat ze als Omega al haar persoonlijkheden ging gaan houden en dus werkelijk ging ontwikkelen, maar dat bleek vergeefse hoop. Nou zegt ze aan het eind nog wel Caroline’s naam, maar wat we tot nu toe van Caroline gezien hebben was niet zo indrukwekkend.

Al met al was het eerste seizoen van Dollhouse best vermakelijk, met een aantal slechte en een paar goede afleveringen. Van Whedon verwacht ik echter meer, en ergens heb ik het idee dat hij zijn tijd beter kan besteden. Zijn vorige drie series raad ik iedereen altijd aan, Buffy durf ik zelfs essentiele televisie te noemen. Maar als iemand niet aan Dollhouse wil beginnen of de serie niets vindt, lig ik daar niet wakker van. Er zitten diepere lagen in, maar op de oppervlakte mis ik echt drama, interessante ontwikkelingen en humor. Af en toe valt er wat te lachen, maar het is mij wat te weinig van Whedon. Meer Topher zou dat probleem kunnen verhelpen. Het grootste mankement blijven de Dolls die nauwelijks ontwikkelen. Eliza Dushku is ook niet bepaald een wereldactrice gebleken, met haar wat eentonige acteerstijl; de verschillen tussen haar persoonlijkheden blijven toch te subtiel. Dichen Lachman maakte meer indruk in haar bijrol als Sierra. Als er een tweede seizoen komt, ondanks de dramatisch slechte kijkcijfers, zal ik zeker kijken. Maar ik zal er niet meer uitgebreid over gaan schrijven, tenzij ik tegen die tijd enorm om een onderwerp verlegen zit.

Daar is hij dan eindelijk: Alpha! En zijn komst zorgt meteen voor de leukste aflevering van het seizoen. Dat is vooral te danken aan de man die hem speelt, Alan Tudyk. Je kent hem misschien al als Wash in Firefly en Serenity, of als Pirate Steve in Dodgeball, maar zoals hier heb je hem nog nooit gezien. Whedon slaagt er wederom in te verrassen, maar de manier waarop hij zijn grote metafoor in de aflevering verwerkt is dan weer teleurstellend.

Het hele subplot met Echo bestaat eigenlijk bijna alleen maar voor die metafoor, en is op zichzelf niet helemaal logisch. Op wiens initiatief doen ze nou zo liefdadig? En hoe komen ze aan de imprint van het kleine meisje Susan? Het kwalijkste is dat de metafoor niet alleen al er te dik opligt op zichzelf, maar vervolgens nog eens wordt herhaald voor het geval je hem gemist zou hebben tijdens de scène dat Alpha en Paul het Dollhouse betreden. Jammer. Wel aardig is dat de ‘goedheid’ van het Dollhouse in dezen haaks staat op de overtuiging van Ballard dat het Dollhouse een slecht slavenhuis is.

Het andere subplot met Sierra als forensisch expert is helemaal overbodig, doordat helaas al uitgelekt was dat Alan Tudyk Alpha zou spelen, en wij als publiek dus al weten wie “environmental specialist Stephen Kepler” is. De verrassing is nu echter de persoonlijkheid van Alpha. Wie had verwacht dat hij een verwarde stoner zou zijn? Ik keek de aflevering met Ricardo, en volgens hem was dit eigenlijk best logisch, dat Alpha verward zou zijn. Al die persoonlijkheden in één hoofd, dat moet wel lastig zijn.

Maar dan verrast Alpha ons weer, door eenmaal in het Dollhouse zijn ware persoonlijkheid te tonen, de psychopaat die ervan houdt in mooie gezichten te snijden. Tudyk is al ijzersterk en verdomd grappig als hij na achttien minuten eindelijk zijn intrede doet, maar als hij verandert in de echte Alpha is hij pas echt fantastisch. Geen wisecracks meer, maar een blik in zijn ogen die doet bibberen. Het einde van de aflevering is dankzij hem een waar genot. Ballards gevecht met Langdon was weer sterk gechoreografeerd en Echo’s rol hierin was leuk, zeker door Alpha’s opmerkingen even daarvoor.

Ballards verhaal interesseerde mij tot nu toe het meest, maar als seizoen twee (als dat er komt) alleen maar over Alpha en de persoon die hij nu in Echo heeft gestopt gaat, zou dat best eens een nog veel boeiendere serie kunnen opleveren. Nee, dat is niet waar, ook Ballard zou nog steeds een prima rol kunnen vervullen, mits hij niet in de ‘Kelder’ verdwijnt in de volgende aflevering. Mijn punt is meer dat Alpha in een half uur meer indruk heeft achtergelaten dan alle andere personages in de serie tot nu toe.

Het is nog even afwachten hoe de verhaallijn van deze aflevering in de volgende wordt afgewikkeld, maar ik heb er vertrouwen in dat we een mooi slot krijgen. Ik zit nog wel met enkele vragen. Op een gegeven moment kijkt Dominic (in het lichaam van Viktor) Dr. Saunders aan en zegt ‘whiskey’. Zij doet het af als een vraag naar alcohol, maar ik vermoed dat dit een onthulling is dat ook Dr. Saunders een doll is, met de codenaam Whiskey. Daarnaast vermoed ik dat deze Whiskey ook een verleden met Alpha heeft, het kan volgens mij niet zo zijn dat hij zo boos is op haar omdat zij hem ooit onderzocht heeft. Anyway, dergelijke speculatie laat ik nog even achterwege tot de volgende aflevering. Eigenlijk hebben we nu nog maar de helft van dit verhaal, dus een echt oordeel over deze aflevering hangt af van hoe wat hier is opgezet in de volgende aflevering wordt afgewikkeld. Tot volgende week dus.

Na een week zonder Dollhouse begon het einde van het seizoen afgelopen vrijdag met de tiende van twaalf afleveringen (tenminste, die op tv worden uitgezonden, er volgt nog een extra aflevering op de DVD), maar zo voelt het helemaal niet. “Haunted” staat qua verhaal bijna los van de doorlopende ontwikkelingen, en is wat je noemt een ‘missie aflevering’, zoals je bij andere series bijvoorbeeld een ‘monster van de week’ aflevering hebt. Aan de ene kant een beetje jammer, zo vlak voor het einde had ik wel iets meer ontwikkeling willen zien. Aan de andere kant is de missie wel boeiend, en een van de betere losstaande missies van het seizoen.

Eliza Dushku lijkt steeds beter te begrijpen hoe ze subtiel iemand anders moet weergeven. Misschien heeft ze tips gekregen van Dichen Lachman of Enver Gjokaj. Lachman heeft desondanks in een subplot weer de leukste rol, als geprogrammeerd maatje van Topher waarmee hij onder andere Laser Quest speelt. DeWitts visie op Tophers jaarlijkse onschuldige fantasie uitstapje met een Doll borduurt mooi voort op de onthullingen over haar privéleven in de vorige aflevering.

Dushku mag ondertussen een vrouw spelen die haar persoonlijkheid van te voren liet downloaden door het Dollhouse zodat ze haar eigen begrafenis kon bijwonen. Margaret, een oude vriendin van DeWitt, krijgt het veel jongere lichaam van Echo om uit te zoeken wie haar vermoord heeft en hoe haar familie werkelijk over haar dacht. Het begint aardig, als haar kinderen een broer een hekel aan haar lijken gehad te hebben, maar het eindigt allemaal wat gezapig en komt allemaal goed. Toch overtuigde Dushku me weer eens dat ze toch net buiten haar eigen acteerstijl kan stappen, in tegenstelling tot in de eerste helft van het seizoen. Zou het kunnen dat Whedon steeds meer eist van zijn hoofdrolspeelster, zoals hij dat ook ooit met Sarah Michelle Gellar deed?

Paul Ballards onderzoek schiet nog niet echt op, maar zijn eerste scène deze aflevering is wel sterk. Op het moment dat hij binnenkomt en hij November/Mellie in zijn appartement aantreft, verschiet zijn gezicht even voordat hij een liefdevolle glimlach kon forceren (zij weet immers niet dat ze niet haarzelf is). Daarna worden we nog eens op leuke Whedon creaties als ‘nozzleworthy’ (over zijn shirts) en ‘adorabubble’ getrakteerd. Het gaat alleen niet veel verder dan dat, en eigenlijk niet veel verder dan de vorige aflevering waarin Ballards dilemma werd gepresenteerd. Ook hier mis ik een beetje meer ontwikkeling.

Spoilers!
Al met al is “Haunted” best een leuke aflevering, maar zo vlak voor het einde van het seizoen hoopte ik op iets meer continuïteit, karakterontwikkeling of opbouw naar een einde. Gelukkig gaat dat volgende week wel komen. Ik kon het voor het eerst niet weerstaan om een promo voor de volgende aflevering te kijken, en dat zag er heftig uit. Een zeker iemand vindt eindelijk waar hij al het hele seizoen naar op zoek is, en een ander iemand maakt eindelijk zijn langverwachte opmaking. En een van hen heeft zo te zien een goed gevecht met een zeker beveiligingshoofd. Ik kan nauwelijks wachten!

P.S.: Als je je zorgen maakt over de varkensgriep, lees dan hier tips hoe je met behulp van films in leven kunt blijven terwijl je omgeving bij bosjes neervalt.

Meer en meer krijgen we in Dollhouse het soort dialogen waar Joss Whedon faam mee maakte. Vooral Topher krijgt leuke teksten, waardoor deze licht verachtelijke wetenschapper steeds meer het typische ‘comic relief’ personage van Whedon wordt. Mijn hoogtepunten: als hij Boyd vertelt dat hij dacht dat Boyd een spion was, maar ‘not in a bad way’, als hij zichzelf vraagt: “Did I just lose an argument to a doll?” en uiteraard de ondervragingscène. Maar die is sowieso hilarisch, en scherp gemonteerd. Een andere heerlijke oneliner was die van Sierra als spion nadat ze een pen vraagt aan iemand.

Sierra weer als spionne in een Mission: Impossible/Alias subplot was sowieso erg fijn om te zien. Vooral het plastic formulier is prachtig. Maar wat er met Echo gebeurt is voor het eerst boeiender, doordat ze zelf initiatief neemt en zich bewust blijkt te zijn van wat er met haar gebeurt, Dushku overtuigt, de al genoemde ondervraging en de gevolgen daarvan. Naast een goede actiescène krijgen we een enorme plottwist op ons dak, en dat is niet de eerste van de aflevering. Een fascinerende ontwikkeling, hopen dat Whedon deze keer overheidsbemoeienis boeiender maakt dan in Buffy (Zie Theo’s laatste stuk). Wel jammer dat we daarmee nu al afscheid moeten nemen van de moordzuchtige Laurence Dominic, daar zat meer in. Maar wie weet komt hij nog eens terug, als de NSA van zich laat horen.

Vreemd overigens dat het de NSA betreft, die houden zich vooral met data verzamelen en onderscheppen en analyseren van buitenlandse communicatie, en het d.m.v. cryptografie beschermen van de Amerikaanse communicatie. SIGINT dus, niet infiltratie van clandestiene Amerikaanse organisaties met het doel die te controleren, dat is meer de modus operandi van de CIA, maar die opereren eigenlijk alleen buiten de V.S., waardoor je op de FBI uitkomt… geschorste agent Paul Ballard zou dit vast niet goedkeuren. Ook hij maakt zijn eigen plottwist mee als zijn ‘geliefde’ Mellie een doll blijkt te zijn (door een ‘Mellie Message’), een openbaring waar wij als kijkers al op zaten te wachten. Dat hij de schijn van onwetendheid moet ophouden, is fantastisch.

Nog een twist is de missie van Viktor, die voor de zoveelste keer een date heeft met een oudere vrouw… die DeWitt blijkt te zijn! De verdieping van haar karakter in deze aflevering, die handig ruimte geeft voor Echo en Dominic, maakt de serie weer een stukje boeiender en is een vertoning van Whedons vermogen om zulke karakterontwikkeling op een spannende manier in de plotontwikkeling te verwerken. Dat DeWitt haar klanten ‘pathetic, self-deluding souls’ noemt, terwijl ze het eigenlijk over zichzelf heeft, spreekt boekdelen over haar karakter en zegt iets over wat ze misschien werkelijk van het Dollhouse vindt.

Het valt me op dat Whedon bijna elke aflevering volpropt met plottwisten. Dit zou een zwakte kunnen zijn, maar het houdt het verhaal wel verrassend en komt tot nu toe nog nooit onrealistisch of dom over. Zolang Whedon vermijdt dat verrassingen een doel op zich worden (ik kijk naar u, 24) en op een slimme manier kan blijven spelen met onze verwachtingen hoor je mij niet klagen.

Net zoals ik de vooruitblik die Whedon elke keer aan het eind van de aflevering geeft; geen cliffhangers, maar subtiele suggesties voor wat er gaat komen, waar niet onregelmatig enige dreiging achter zit. De opmerking tegen Echo “one day you’ll erase them” (ik weet even niet meer van wie) voorspelt niet veel goeds (of juist wel, vanuit het standpunt van de kijker) en maakt mij benieuwd naar dat eventuele tweede seizoen. Ik hoop dat Whedon de kans krijgt hier meer mee mag doen. Dat Echo nog steeds aan het ontwikkelen is, maakt de acties van de vorige aflevering nog meer overbodig dan ik toen al dacht, maar het geeft wel aan dat de leiding van het Dollhouse steeds meer de controle verliest over de zaak, in deze aflevering uitgebeeld door DeWitt die een weekendje weg gaat en de leiding overdraagt aan een moorddadige undercover NSA-agent.

Terrminator: The Sarah Connor Chronicles, in de V.S. op FOX op vrijdagavond het uitzendmaatje van Dollhouse, lijkt trouwens zo goed als dood te zijn. Ik hoop dat ster Summer Glau naar Dollhouse verhuist. Maar goed, dat is weinig meer dan wishful thinking…

Het is jammer dat er uiteindelijk zo weinig voortkomt uit hun domineren van deze aflevering. Ballard is leuk met zijn droom aan het begin (iemand die niet meteen doorhad dat het hier om een droom ging?) maar wordt verder weer naar de zijlijn verwezen. Wel leuk is dat de charmante (want: Amy Acker) dokter een belangrijkere rol heeft, dat mag van mij wel meer. Dat zij eigenlijk ook de slimste van alle mensen die voor dit Dollhouse werken is, en meer dan alle anderen begrijpt hoe de Dolls in elkaar zitten, komt niet als een verrassing. Whedon verbergt dit effectief tot het einde van de aflevering, waardoor je meer meeleeft met de Dolls dan als je zou weten hoe de vork in de steel zit.

Wel roept de onthulling aan het eind vragen op over in hoeverre we iets gezien hebben van de persoonlijkheden van de mensen voordat ze Dolls werden. Het is mij niet duidelijk of Victor ooit een soldaat was, of dat die herinneringen zijn blijven hangen na een Dollhouse missie. Hetzelfde geldt voor Sierra, die voor mij vooralsnog een enigma blijft. Doordat Echo en November wel duidelijk terugkeren naar hun persoonlijkheid van voor het Dollhouse, begrijp ik niet helemaal wat Whedon met deze aflevering wilde. Verdieping levert het niet echt op, en wat we zien van het achtergrondverhaal van November maakt haar niet echt interessanter. Het hele vijfjarenplan gedoe is boeiender, hoewel de manier waarop deze info de kijker bereikt niet echt elegant is. Net zoals dit: de vraag waar ik in het begin van deze alinea naar verwees is: in hoeverre waren de persoonlijkheden van de vier Dolls waarmee ze wakker werden hun ‘eigen’ en in hoeverre zijn het creaties van Topher, om hun ‘problemen’ op te lossen?

“Needs” is eigenlijk een hele rare aflevering, in die zin dat het geen op zichzelf staande aflevering is, maar ook eigenlijk niets toevoegt aan het verhaal. Dat verklaart misschien waarom ik me er tijdens het kijken afgelopen zaterdag vol enthousiasme en plezier naar gekeken heb, maar nu op donderdag helemaal niet meer zulke goede gevoelens over heb en eigenlijk niet zo heel veel te zeggen heb. Maar misschien komt dat ook doordat ik vannacht slecht geslapen heb. Misschien heeft het gewoon te maken met verwachtingen: naar mijn idee kan Joss Whedon veel beter dan dit, ondanks dat de serie best onderhoudend is en ik geenszins van plan ben om te stoppen met kijken. Daarom is het prettig dat FOX heeft aangekondigd dat Dollhouse sowieso een tweede seizoen gaat krijgen, op een avond met meer kans op succes dan nu. Whedon krijgt dus in ieder geval de kans om echt iets op te bouwen, en daar kijk ik dan toch wel weer naar uit.

Vorige week zagen we eindelijk wat Joss Whedon
kon doen met Dollhouse als de hoge heren bij FOX hem zijn ding lieten doen en zich niet bemoeiden met het creatieve proces. Het resultaat was een veel betere aflevering die in een klap een geinige serie promoveerde tot een potentieel zeer kwalitatieve serie. Ondanks dat aflevering zeven niet zó goed is als de zesde, is duidelijk dat de hoge kwaliteit daarvan geen uitzondering was. Belangrijkste: de Whedon humor is weer terug, en niet met mate.

Het verhaal, waarin iedereen door een externe kracht (in dit geval een experimenteel medicijn) zich gek gaat gedragen, doet denken aan soortgelijke afleveringen uit andere Whedon series (bijvoorbeeld “Halloween” en “Band Candy” van Buffy The Vampire Slayer of The Shroud of Rahmon van Angel) maar is toch niet zo leuk als die afleveringen omdat we de karakters nog niet lang genoeg kennen, en derhalve resoneert hun abnormale gedrag minder. Toch zijn sommige personages wel genoeg gedefinieerd om leuk te zien. Vooral leuk is de normaliter controlerende baas Adelle DeWitt met een ‘stiff upper lip’, die nu op trampolines springt en vindt dat haar ondergeschikte moet toegeven dat ze erg Brits is. Ook leuk is dat dankzij hun programmering de ‘Dolls’ als veiligheidsagenten een hogere rang hebben dan de échte veiligheidsman van het Dollhouse (“I’m NSA, that outranks security by about a whole bunch.”)

Ook een pluspunt is dat we eindelijk wat te weten krijgen over Caroline, het meisje dat Echo werd, en hoe in haar huidige situatie terechtgekomen is. Een minpunt is dan weer dat haar achtergrondverhaal niet echt bijster interessant blijkt te zijn. Hoe vage herinneringen daarvan door haar programmering sijpelen, is dan wel weer interessant. En de vraag wat DeWitt precies bedoelt met dat ze al twee jaar achter Caroline aanzit, in een gesprek dat pas twee dagen nadat Caroline gevangen is plaatsvindt, intrigeert mij ook. De hele uitwerking van Caroline geeft de serie wel een kans op voortbestaan nadat Echo eventueel stopt met het Dollhouse, en dat is goed. En de suggestie dat Caroline min of meer gedwongen is, heeft ook interessante implicaties voor de moraliteit van het Dollhouse. Wel jammer dat Ballard nauwelijks in de aflevering voorkwam, maar de paar scènes met hem waren ok.

Al met al was “Echoes” een grappige aflevering, die ook nog eens het verhaal en het hoofdkarakter uitdiepte. Moge Whedon zo door gaan. Tenslotte zou ik de aandacht van de lezers even willen vestigen op het feit dat Andy Hallett afgelopen zondag is overleden op 33-jarige leeftijd, na een jarenlange strijd met een hartziekte. Fans van Angel weten wel over wie ik het heb:

Tijdens aflevering 6 kreeg ik eindelijk het gevoel dat ik naar een serie van Joss Whedon zat te kijken. Met de eerste vijf afleveringen had ik me redelijk vermaakt, maar meer dan dat was Dollhouse ook (nog) niet: redelijk vermaak. Af en toe was er een glimp op te vangen van de intenties van het genie Whedon, maar Dollhouse leek na de meesterwerken Buffy The Vampire Slayer, Angel en Firefly een teleurstelling te worden. Met geduld bleef ik die eerste weken kijken, in verwachting van verbetering. Dat wachten werd beloond, met o.a. een paar sterke plottwisten waar ik niet omheen kan hieronder. Dus als je de aflevering nog niet gezien hebt: kijk die eerst!

Joss Whedon is er altijd een voorstander van geweest om komedianten in serieuze rollen te casten, omdat hij ervan overtuigd is dat komedie veel moeilijker is dan drama, en dat goede komedianten dus eigenlijk sowieso goede dramatische acteurs zijn. Hij bewijst zijn punt weer eens met Patton Oswalt als Joel Mynor, een man die na jaren ploeteren zijn fortuin verdiende op het internet maar weduwnaar werd, een paar minuten voordat hij zijn vrouw van hun geluk op de hoogte kon stellen. Eén keer per jaar ziet Joel sindsdien toch de blik op haar gezicht als ze hun nieuwe huis ziet, met de kanttekening dat zijn vrouw de vorm van Echo aanneemt.

Maar dat is nu eens niet de hoofdlijn van de aflevering; die draait namelijk om Helo. Excuus, Paul Ballard bedoel ik. Toch een verademing, om een echt karakter dat kan ontwikkelen als focus te hebben, i.p.v. iemand die telkens terugkeert naar een status quo. En het is ook nog eens een echte badass. Echo gaf wel blijk van kleine veranderingen en herinneringen die suggereren dat de technologie die haar persoonlijkheden geeft en afneemt niet perfect is, maar eigenlijk is dat te weinig om een serie op te baseren. Stiekem hoop ik dat de komende afleveringen ook over Ballard gaan, of dat andere mensen als Boyd Langton, Dr. Saunders of Adelle DeWitt eens centraal staan. Niet dat ik wil dat Echo naar de achtergrond verdwijnt, maar de balans van aandacht over verschillende personages die in deze zesde aflevering wordt gevonden mag van mij blijven. Dat moet in principe ook kunnen, de serie heet Dollhouse, niet Echo. Ook de balans tussen de plot van de aflevering en het overkoepelende verhaal is nu beter, dat mag van mij ook zo blijven.

Ook heel erg des Whedons is het kortstondige geluk van Helo, erhm, Ballard en zijn lieftallige buurvrouw Mellie. Na enkele weken vol verlangende blikken van haar richting hem, vinden ze elkaar dan nu, en flink ook. De interessantste ontwikkelingen in het Dollhouse zelf tot nu toe zorgt ervoor dat hun geluk van korte duur is, tenminste dat lijkt zo. Ik zou vergelijkingen kunnen trekken met andere koppels uit Whedons oeuvre, maar omdat een aantal vaste lezers van dit wekelijkse stuk daar nu naar aan het kijken zijn zal ik dat achterwege laten. Eventjes lijkt het alsof Mellie vermoordt zal worden, maar midden in het voor haar moedeloze gevecht wordt ze via de telefoon geactiveerd en blijkt ze een ‘sleeper active’ van het Dollhouse te zijn.

Zo zit deze afleveringen vol met verrassingen. Een andere opmerkelijke daarvan is dat Echo van iemand uit het Dollhouse extra programmering meekrijgt waardoor ze midden tijdens een gevecht (een goed bruut gevecht, meer van Whedons niveau dan in eerdere afleveringen) met Ballard hem een boodschap geeft van een nog te onthullen persoon binnen het Dollhouse. Wie zou dit zijn? Langton kan het logistiek niet geweest zijn. De goede dokter? Adelle DeWitt misschien, die toch af en toe een heel klein beetje blijk geeft van morele problemen met haar werk? De assistente van Topher? En is dit dezelfde persoon die de afgelopen weken hints stuurde naar Helo? Ik bedoel Paul Ballard… of is dat de nog altijd mysterieuze Alpha?

Whedon levert met “Man On The Street” niet alleen de eerste echt kwalitatieve aflevering van de serie af, hij breidt ook de mythologie op een interessante manier uit en roept vragen die zowel op die mythologie als de grote verhaallijnen en karakterontwikkelingen van de serie betrekking hebben, en maakt van Dollhouse eindelijk een intrigerende serie. Hulde!

P.S.: De ‘verwarring’ van namen is een verwijzing naar het personage Helo Agathon uit de nieuwe Battlestar Galactica (2004), dat net als Ballard gespeeld wordt door Tamoh Penikett.

Dollhouse begint langzamerhand steeds beter te worden. “True Believer” is de beste aflevering tot nu toe: De overkoepelende lange termijn verhaallijn wordt ontwikkeld d.m.v. de toch redelijk op zichzelf staande plot van de aflevering én de zijlijntjes die daarnaast plaatsvinden. Daarnaast worden karakters ontwikkelt op een organische manier binnen het verhaal, vond ik Eliza Dushku weer eens geloofwaardig en was er zowaar een scène waarin alle dialoog echt Whedon waardig was. De serie is er nog niet, maar mijn geloof dat de bestemming bereikt zal worden, wordt flink versterkt door deze aflevering.

Ik had een theorie over het acteerwerk van Dushku in deze serie, maar toen ik ‘m hardop uitsprak tegenover Ricardo van de week klonk het vrij onwaarschijnlijk en een wanhopig excuus. Mijn theorie was namelijk dat Dushku’s herhaaldelijke terugvallen op haar ‘Dusku persona’, een bepaalde ietwat eenzijdige acteerstijl die voorkomt dat je gelooft dat ze telkens echt een andere persoonlijkheid heeft, een bewuste keuze is. Elke keer dat ze in haar persona afglijdt, zou ze de echte Echo laten zien, de persoonlijkheid die zich ondanks alle imprints en wisbeurten in haar aan het ontwikkelen is. Het zou echter heel goed kunnen dat ik de makers van de serie hiermee teveel krediet geef en dat dit een belachelijk idee is.

In eerste instantie is Dushku overtuigend als blinde gelovige (op twee manieren), maar zodra Echo voor haarzelf gaat denken en meer gaat improviseren lijkt ze meer op dezelfde persoon die we tot nu toe bijna elke aflevering zien als ze buiten de ‘mission parameters’ treed om deze tot een goed einde te brengen. Bedoeld of niet, het ondersteunt toch een beetje mijn theorie.

Whedon laat in ieder geval wel weer eens wat van zijn oude flair voor spitsvondige dialoog zien in de scène waarin Topher en de mooie dokter Saunders het probleem van Viktors erecties bespreken. Of zoals Topher het noemt, ‘manreactions’. En daarover gesproken: zou Mellie, Ballards buurvrouw, een ‘active’ zijn? De actrice die haar speelt heet overigens Miracle Laurie. Miracle. En ik vond in Whedons vorige serie Summer Glau al een opmerkelijke naam…

Dat Boyd Langton het protocol elke keer negeert om Echo te redden is nu wel duidelijk, maar dat veiligheidsagent Dominic het protocol negeert om Echo te proberen te doden is nieuw en eigenlijk de boeiendste ontwikkeling deze aflevering. Ik vermoed dat hij het einde van het seizoen niet haalt. Echo vertrouwt hem zelfs in haar ‘lege’ status al niet, en hoe meer ze zich ontwikkelt als persoon, hoe minder veilig hij waarschijnlijk zal zijn. En dan is er nog Alpha, die ongetwijfeld aan het eind van het seizoen zal terugkeren. Ik ben erg benieuwd naar de volgende aflevering, waarbij volgens Dushku Whedon voor het eerst de vrije hand kreeg om te doen wat hij wil. Dit was in ieder geval een goede stap in de richting van het niveau dat ik van te voren verwachtte van deze serie.

De vierde aflevering van Dollhouse is wederom een verbetering ten opzichte van de vorige weken, en de potentie voor groei blijft groot. Tot nu is het echter nog allemaal niet van een niveau dat ik denk: dit ga ik straks op DVD kopen. Het allemaal leuk, en soms zeer interessant, maar kent ook gebreken die waarschijnlijk niet zomaar weggaan. Sommige minpunten verwacht ik wel binnenkort steeds minder terug te zien, sinds actrice en producent Eliza Dushku aankondigde dat vanaf aflevering zes Whedon pas echt zijn ding mocht doen van FOX.

Ik verwacht dan meer in de stijl van de openingsscène van deze week. Whedon heeft duidelijk gemaakt dat hij de kijker wil confronteren met zijn eigen (seksuele) verlangens en wil spelen met verwachtingen daaromtrent. “Gray Hour” opent met het gekreun van een vrouw, terwijl we een long shot zien van een luxe resort bovenop een berg. Het lijkt er even op dat Echo weer eens is ingehuurd door een jongeman met bepaalde wensen, maar niets is minder waar: het gekreun blijkt van een barende vrouw te zijn, en Echo is de vroedvrouw die haar bijstaat.

De missie van de week is de inbraak in een kluis, á la Oceans Eleven. Veel deceptie dus, ook van de kijker. Wederom lijkt Echo eerst een soort van prostituee te zijn, maar dit blijkt onderdeel van een uitgebreide misleiding van de bewaking van een hotel. Dushku is als sexy doch harde vrouw in haar element, waardoor het extra opvallend is dat Dichen Lachman haar juist op eigen terrein overklast.

Halverwege de aflevering gebeurt er iets waardoor Echo midden in de missie wordt ‘gereset’, haar persoonlijkheid (Taffy, doorwinterde crimineel in strakke leren broek) wordt gewist en ze keert terug naar haar onbeschreven status. Zonder de veilige omgeving van het Dollhouse is ze radeloos en bang. Dus krijgt Sierra (Lachman) de persoonlijkheid van Taffy om Echo uit de dichtgevallen kluis te praten en de missie tot een redelijk einde te brengen. Lachman zet een veel overtuigendere en boeiendere Taffy neer dan Dushku. Als de serie een wedstrijd zou zijn tussen de twee actrices, zou Dushku zojuist verslagen zijn op eigen terrein, als het ware in een thuiswedstrijd. Niet dat Dushku het slecht doet, maar ik blijf toch het nijpende gevoel hebben dat ze op den duur een mankement van haar eigen serie zal blijken te zijn.

Een ander mogelijk probleem is dat de serie toch vooral in de marge leuker is dan in de hoofdlijn. De FBI-agent en zijn spelletje met ‘active’ Victor en de moeilijkheden die het Dollhouse daarmee zal krijgen en de interactie tussen programmeur Topher en zijn assistente zijn bijvoorbeeld boeiender en geiniger dan het hele verhaal rondom Echo en de beroving. Daarnaast blijf ik de goede dialogen van Whedon missen. Hoe Topher Boyd Langton “manfriend” noemt is leuk, en een paar van de dialogen tussen een verwarde Echo en haar collega-dieven over Bonnie & Clyde (“zijn die hier ook?”) zijn ook wel geinig, maar het heeft niet de scherpte van vroeger en is te zeldzaam. Toch blijf ik hoop hebben voor de toekomst, en ik heb me wel weer vermaakt met deze vierde aflevering. Ik verwacht alleen meer dan dat.

Elke week krijg ik meer het idee dat Dollhouse een heel goede serie kan gaan worden. Deze keer zijn het vooral kleine karakterontwikkelingen en toevoegingen aan de mythologie die veelbelovend zijn, alsmede een goede twist die ik verder niet meer zal noemen. Tegelijk zie ik ook een potentieel probleem dat het huidige format van de serie kan gaan opbreken.

Dat probleem is producent en hoofdrolspeelster Eliza Dushku. Deze week liet ze wel eerst onbekende talenten zien als… zangeres. Tenminste, de missie van deze week vereist enige zang en dat ging haar best goed af. Maar als actrice vervalt ze op een gegeven moment een beetje in de van haar bekende acteerstijl, ik noem het maar haar “tough girl mode”. In die scènes lijkt Dushku’s personage erg op dat van vorige week, of op Faith uit Buffy (en Angel). Vooralsnog doet Dushku het zeker niet slecht, maar het zou haar kunnen gaan opspelen. Ze moet immers elke week een compleet ander figuur kunnen neerzetten. Aan de andere kant heeft Whedon het talent om elders fletse acteurs tot een hoger niveau te tillen (denk aan o.a. Sarah Michelle Gellar en David Boreanaz), dus wie weet wat hij nog uit Dushku kan halen in de toekomst.

Deze derde aflevering was vooral interessant vanwege de ontwikkeling die Echo toont. De plot, over een zangeres die tegen zichzelf en gestoorde fans moet beschermd worden, is niet zo bijzonder totdat Echo initiatief neemt en daarmee buiten haar programmering stapt. Helaas moeten we eerst wat slechte popnummers doorstaan voordat we daar aanbelanden. Sommige scènes voelen aan alsof ze erin zijn gestopt om FOX te behagen, en dat is gewoon jammer.

Intrigerend aan Dollhouse is het moreel grijze gebied waarin bijna iedereen zich beweegt. Alleen FBI-agent Paul Ballard (Tahmoh Penikett) heeft iets weg van een held, maar ook hij staat niet boven intimidatie en onschuldige mensen herhaaldelijk lastig vallen. Boeiend blijft ook ‘handler’ Boyd Langton (Harry Lennix) die zich iets teveel betrokken voelt bij zijn ‘active’ Echo en daardoor steeds meer problemen heeft met hoe het Dollhouse haar behandeld. Maar compassie is iets waar binnen de organisatie wantrouwend op wordt neergekeken. Dokter Claire Saunders (Amy Acker, eindelijk weer eens ergens in te zien!) zou ook nog wel eens een interessante rol kunnen gaan spelen.

De mensen achter het Dollhouse noemen zich ‘verkeerd begrepen filantropen’, maar er wordt steeds meer duidelijk dat we te maken hebben met een duister, verdacht bedrijf. Niet verrassend, gezien het wantrouwen dat Joss Whedon in al zijn series voor autoriteit en georganiseerde elites toont (de ‘Watcher’s Council’ en ‘The Initiative’ in Buffy, de ‘Powers That Be’ en advocatenkantoor Wolfram & Hart in Angel, de ‘Alliance’ in Firefly en Serenity).

Één persoon viel me meer op dan alle anderen in deze aflevering: ‘active’ Sierra (Dichen Lachmann). Lachmann kwam in de eerste aflevering maar heel eventjes voor, maar overtuigd nu wel als een compleet ander personage in deze aflevering (veel meer dan Dushku). Zie het plaatje hierboven voor Sierra als stoere actieheldin (links), popmuziekfan die leeft voor de popster (midden) en een promotieplaatje van FOX (rechts). Het verschil zit hem niet alleen in de outfits, maar ook enorm in de uitstraling, iets waar Dushku nog van kan leren. Opmerkelijk vond ik ook dat ik haar pas aantrekkelijk vond als de schattige grijze muis met bril, terwijl de harde actiechick in strak pakje me niets deed. In een serie die speelt met de seksuele verlangens van de kijker toch opmerkelijk.

Al met al blijft Dollhouse na aflevering drie vooral een veelbelovende serie, zonder dat veel van die beloftes nog waar worden gemaakt. Het beste moment van de aflevering was dan ook een uitwisseling van blikken tussen Echo en Sierra, die heel wat belooft voor de toekomst. Een serie als deze moet dan ook een kans krijgen om uitgewerkt te worden en te groeien. Volgens Dushku wordt het pas echt goed vanaf aflevering zes, omdat vanaf dat moment FOX inzag dat het maar het beste was om Whedon de vrijheid te geven die hij wilde. Ik ben benieuwd.