Disney in de weer met Science Fiction
Treasure Planet (2002) en Atlantis: The Lost Empire (2001)

2 september 2008 · · Beschouwing

Over Treasure Planet en Atlantis: The Lost Empire

Disney Studios maken films die iedereen heeft gezien, films die op commerciëel en kritisch succes konden rekenen. Het begon allemaal bij Snow White en ging via Cinderella naar The Jungle Book. Na het uitbrengen van deze films raakten Disney Studios in een licht artistieke dip maar werden weer gekickstart door Ron Clements en John Musker met The Little Mermaid en Aladdin. Na deze korte periode van revalidatie ging het weer in een neerwaartse spiraal. Tot Disney Studios in 2000 een rigoreuze, en bizarre stap namen. Onder het motto van “more explosions, less songs” ging de studio aan de slag met science fiction.

En dat krijgt men met rigoreuze beslissingen: ze kunnen verkeerd uitpakken. In het geval van Disney bracht Atlantis: The Lost Empire nog winst op, maar met Treasure Planet zou de studio zijn grootste verlies tot dan toe lijden. In meerdere projecten flirt Disney met science-fiction, maar nergens gingen ze zo ver in als in deze twee films. Ze kunnen daarom met gemak als double-bill gezien worden. Het zijn geen slechte films, zeker Treasure Planet niet, maar de kenmerkende Disneymagie word verruild voor een niet erg passende actiegerichte aanpak. Een zet die de studio bewust maakt, maar die het publiek distantieerde van hun gevoel bij Disney. De studio wordt namelijk nog altijd geassocieerd met felle kleuren, bonte personages, een dik aangezet moraal, en een lichte knipoog. Het duistere tintje, en de meer op jongeren gerichte aanpak, werkte het jongste publiek de zaal uit. Het jongerenpubliek bleef echter uit door de eerder genoemde reden. Aan de regiekrachten en het artistieke team kan het niet gelegen hebben. Atlantis: The Lost Empire kan voor het artistieke deel rekenen op steun van Mike Mignola (bekend van de Hellboy franchise) en voor de regie tekenden Gary Trousdale en Kirk Wise, o.a bekend van het fantastische Beauty and the beast. Treasure Planet is gemaakt door eerder genoemde Ron Clements en John Musker.

Disney bleek niet de juiste zet gedaan te hebben. Ze verloren met Treasure Planet alleen al 70 miljoen. Als je de films echter loskoppelt van het gebruikelijke Disney-imago is er echter een zeer interessante ontwikkeling te zien in de twee films. Atlantis is een goede ouwe ontdekkingsfilm, met mooie werelden, mooie helden en een heerlijk schmierende vijand. Dat het uiteindelijk een idioot, leeg boeltje is, kan de hoekige, expressionistische tekenstijl niet verhullen. Het verhaal heeft weinig om het lijf, en de film is vooral de moeite waard vanwege zijn curioze sfeer. Kinderen zal Atlantis geen ene fluit zeggen, en bovendien zal de film te duister zijn. Het is matige star trek onder water. Voor de ouderen blijft het een vrij lege bedoening. De film komt eigenlijk nooit van de grond. Daar kunnen duizend Mignola’s niks aan veranderen.

Waar bij Atlantis: The Lost Empire de toon en vertelwijze van de film nog wat onwennig voelen (inclusief Deus Ex Machina) toont Disney met Treasure Planet zich als een vis in het water. Ook in latere films als Lilo and Stitch, Meet The Robinsons en Chicken Little zou Disney nog elementen van science fiction gebruiken maar in Treasure Planet gaan ze all the way, en men heeft er duidelijk plezier in. Deze, op Robert L. Stevenson’s gelijknamige boek gebaseerde, vertelling heeft bijzondere monsters, prachtige planeten, kleurrijke aliens, sympathieke cyborgs én piraten en kent de van Disney gebruikelijke sidekicks. Een plezierig tempo, prachtige animatie, en lekker soepel geanimeerde actie mogen dan wel niet de Disneymagie oproepen, maar geven de film een unieke sfeer mee. Het doet denken aan de hoogtijdagen van jaren ’80 animatieseries gemaakt met de techniek van nu. Ik durf zelfs te stellen dat dit het laatste echte hoogtepunt van Disney is geweest. Ze zouden hierna in een dip raken, met matige, bomvolle, idiote films als Chicken Little en Pixar zou het stokje overnemen van ultieme animatiestudio. Dezelfde Pixar die, uiteindelijk, met Wall-E, de beste hedendaagse sci-fi animatie voor zijn rekening zou nemen.


Onderwerpen: , , , , ,


Reageer op dit artikel