De film van Hal Hartley
Liefde voor Godard

4 november 2008 · · Beschouwing

Hal Hartley wordt als onafhankelijk filmmaker hoog gewaardeerd, echter door een verrassend klein publiek. Vanaf zijn debuut The Unbelievable Truth is zich langzamerhand een vaste schare fans achter zijn werk gaan vormen, Hartley lievend om zijn excentrieke gevoel voor stijl. Deze eenling in de cinéma wordt ten onrechte over het hoofd gezien door vele liefhebbers en critici, en gezien mijn 'openbaring' aan deze filmmaker zie ik mij genoodzaakt om, naast deze introductie, in een aantal artikelen het merendeel van zijn werk te beschouwen.

To me style is just the outside of content, and content the inside of style, like the outside and the inside of the human body. Both go together, they can't be separated.Jean-Luc Godard

Een filmmaker als Hartley laat zich moeilijk vatten. Een vergelijking met de hierboven geciteerde koning van de auteursfilm, schijnbaar zijn idool, lijkt het meest op zijn plaats. De regisseur komt daarbij openlijk uit voor de invloed van Godard op zijn werk; in zijn films refereert hij met knipogen meermaals naar zijn idool, af en toe zelfs door gehele scenes te kopieren en te voorzien van een eigen draai. Een voorbeeld: in Simple Men wordt Godard’s beroemde dansscene uit Bande à part overgedaan met Hartley’s personages en onder begeleiding van Sonic Youth’s Kool Thing (zie Youtube voor dit geweldige fragment, klik hier voor het origineel).

Evenals in het werk van Godard zijn de personages marionetten in een zorgvuldig gecomposeerd geheel. Er wordt geleefd in

quick cash advance

een wereld beheerst door materialisme, snobbisme en religie. Met steady camerawerk en nadruk op het visuele wordt een troosteloos beeld van de maatschappij geschetst. Het zijn juist zijn marionetten die dit doorzien, maar zij kunnen zich niet loswrikken en botsen continu met Hartley’s spiegel van de maatschappij. Van echte emoties is nergens sprake, en het is deze droogheid die zo kenmerkend is voor zijn werk.

Gebeurtenissen in een film van Hartley zijn vaak zwartkomisch, voorzien van de nodige, vaak totaal niet toepasselijke, dialoog. De handelende personages zijn of enorm introvert en meelijwekkend of haast onmenselijk naar, maar hun perikelen zijn dikwijls zo treffend en goed getimed dat het menselijke drama vooral een humoristisch effect heeft (een vergelijking met een regisseur als Solondz is hier niet nieuw).

If getting rich was a priority, I would not be making movies. That's definite. There's gotta be easier ways to get rich than making movies, right? Hal Hartley

Aan een onafhankelijke geest als Hartley is het grote succes wellicht niet besteed, maar een studio die zijn kunnen aan banden legt zal enkel negatieve invloed hebben op de vele zeer genietbare films die hij tot nu toe afleverde. De waardering voor Hartley blijkt onder een select groepje dan ook bijzonder groot. Het IFFR wijdde in 1992, zijn carriere stond destijds nog in de kinderschoenen, al een retrospectief aan hem. Ook werd zijn film Henry Fool in Cannes ’98 bekroond met de prijs voor het beste scenario.

Hartley werkt voor velen vervreemdend, maar eenmaal daar doorheen prikkend blijken het zwartkomische kluchten met een aanwezige diepere laag. Het grote publiek zal zijn werk hoogstwaarschijnlijk nooit slikken, maar naar ik verneem is de naam Hal Hartley ook onder liefhebbers van de meer kunstzinnige film nog onbekend. Gaat dit zien, en ik spreek uit ervaring: Hartley werkt verslavend.

zp8497586rq

Onderwerpen:


3 Reacties

  1. Bram Ruiter

    Ik had je al meerdere malen horen schreeuwen hierover, maar de vergelijkingen met Godard maakt het helemaal af. Ik vond op DVDpacific een 100 min. durende kortfilm box voor 10 euro, dus ik denk dat ik die spoedig eens ga bestellen.

  2. Henk Bieze

    Beste mensen,

    Ik heb helaas maar 2 films op VHS bewaard en nu op DVD omgezet (Simple Man en Amateur) Ik zoek nog Trust en Unbelievable Truth. Wie weet hoe ik daar aan kan komen?

    Eigenlijk wil ik een DVD box met al zijn films!!!!
    Henk Bieze

  3. Christiaan Boesenach

    Op Play.com staat The Hal Hartley Collection met Trust, Henry Fool en The Girl From Monday.