Return To Oz (1985)

14 oktober 2008 · · Kritiek

The Wizard of Oz is terecht een klassieker. Somewhere over the rainbow, de Munchkins, het prachtige technicolor en natuurlijk de onweerstaanbare Judy Garland als dorothy. The Wizard of Oz is een prachtige dosis glazuur om elke aankomende dip als sneeuw voor de zon te laten verdwijnen. Naast de vele parodieën, semi-remakes voor tv-uitzendingen en pastiches verscheen er in 1985 een officieus vervolg: Return To Oz. Een gigantische flop en dat is geheel te wijten aan een totaal andere toon. Niks geen technicolor meer, maar duistere schurken en een depressieve Dorothy.

Een tijd nadat Dorothy aan het einde van The Wizard Of Oz weer terugkeerde naar Kansas kan ze haar kwebbel nog steeds niet houden over Oz. Het word meteen duidelijk dat we hier te maken hebben met een geheel ander soort film als Dorothy vanwege haar Oz-fixatie door haar ouders in een psychiatrische kliniek gedropt wordt. Dorothy krijgt elektroshocktherapie (jawel) en besluit andermaal naar Oz te vluchten met de hulp van een mysterieus meisje. En niks geen Technicolor. Nee, Oz is een droge, verwoeste zandwoestijn. Alle inwoners zijn versteend, alle gebouwen vernietigd en The Gnome King maakt de dienst uit. Deze stenen kolos is een werkelijk fantastische en griezelige creatie. En dan hebben we ook nog de heks Mombi, een verraderlijke vrouw die er een collectie afgehakte hoofden op na houd, ze regelmatig verwisselt met haar eigen hoofd en die Dorothy graag aan haar collectie zou toevoegen. Een hele generatie kinderen ging aan de prozac.

Dankzij de duistere toon houd men al snel op de film te vergelijken met zijn voorganger. En dat komt Return to Oz alleen maar ten goede. Fairuza Balk geeft een heel eigen interpretatie van Dorothy en de sidekicks zijn fantastisch. We hebben Tik-Tok, een innemende robot, en Jack Pumpkinhead, een duidelijke voorloper van The Nightmare Before Christmas’ Jack Skellington. Ook zijn er nog Billina, een pratende kip en Gump, een levend elandenhoofd, maar zij zijn minder belangrijk voor het plot, al is er hier wel sprake van een fantastisch gebruik van animatronics. De gehele film heeft de sfeer van een Jim Henson-productie maar er zijn, vooral in de stop-motion, ook elementen te vinden van Jan Svankmajer. Er word duidelijk gemikt op een wat ouder publiek. Het verhaal zit ook goed in elkaar, zeker in vergelijking met het latere gedeelte van The Wizard of Oz. Niks ten nadele van laatsgenoemde, maar het einde in die film voelde als een anticlimax. Hier eindigt de film consistent met de rest van de film. Duister. Het komt allemaal goed, maar toch is het gevoel van wanhoop ook in de laatste scènes niet te onderdrukken. Dorothy is in de war, en dat is in de hele film te merken.

Als we Return to Oz vergelijken met The Wizard of Oz dan zien we een film die totaal een andere weg opgaat. Return of Oz is veel meer geworteld in de boeken. In The Wizard of Oz is alles slechts een droom, in Return to Oz is het land van Oz wel degelijk realiteit. Weg zijn de liedjes, terug zijn vele personages uit de boeken. Ook terugkerende personages als The Tin Man, The Cowardly Lion en The Scarecrow lijken meer op de illustraties dan op de filmversies uit The Wizard Of Oz. Ze zijn geen mannen in make-up meer, maar zijn poppen. Dit zorgt voor een geheel eigen stempel in stijl en zorgt er ook voor dat verhaal kan afwijken van zijn voorganger. Ook opvallend is de keuze van regisseur. Walter Murch maakt zijn regiedebuut, maar kenners zullen zijn naam in verband brengen met films als Thx 1138 (screenplay), Apocalypse Now (editing) en The Conversation (sound editing). Hij voegt hier dus ook een volwassener kijk toe, iets wat de film zeker ten goede komt. Kinderen zullen gillend wegrennen bij Return To Oz, of zwaar getraumatiseerd zijn, maar liefhebbers van Labyrinth, Jan Svankmajer en de wat artistiekere jeugdfilm zullen zich hier prima mee vermaken.


Onderwerpen:


2 Reacties

  1. Mirocube

    Altijd blij wanneer deze favoriet van mij aandacht krijgt, deze film verdient het echt (opnieuw) ontdekt te worden. Overings behoort hij tot de 3 die mijn jeugd hebben getekend, naast The Dark Crystal & Alice. Helaas worden kinderen in deze tijd niet meer aan zulke films blootgesteld.

  2. Theodoor

    De andere twee die je noemt zijn ook favorieten van mij. Geweldige stijl hebben deze films gemeen.


Reageer op dit artikel