Wild Combination: A Portrait of Arthur Russell (2008)

9 december 2008 · · Kritiek

Arthur Russell

We schrijven eind jaren ’70, de underground clubs draaien disco, de homoscene treedt naar voren en temidden van dit alles bevindt zich de homoseksuele, door acné gehavende persoon van Arthur Russell. Muzikaal geniaal, perfectionististisch en zeer gesloten; het zijn deze eigenschappen waar op gefocust wordt in de onlangs verschenen en op verscheidene plekken vertoonde documentaire over de avant-gardistische cellist en discoproducer.

De muziek Arthur Russel begint de laatste jaren ‘gelukkig’ een groter publiek aan te spreken; het punt waarop de avant-garde niet meer ‘avant’ is. Zijn enorme erfenis aan perfect gebalanceerde folk en disco songs wordt beetje bij beetje uitgebracht en nu is er het filmdocument Wild Comination: A Portrait of Arthur Russel verschenen; zijn leven vertelt door talking heads, sfeershots en zijn muziek.

In mijn omgeving werd het duidelijk; wie onbekend is met Russell’s werk, zal bij een eerste luisterbeurt op slag vallen voor de diepe klanken die de man produceert, of dat nou dampende discobeats zijn of zijn eigenzinnige cellospel. Sensueel, zoet en desolaat; de muziek sluit naadloos aan op de donkere winteravonden.

De film bestaat uit zogenaamde talking heads, die zijn muzikale kwaliteiten en zijn ongrijpbare persoonlijkheid beschrijven, afgewisseld met echte beelden en sfeershots, die naadloos bij zijn muziek aansluiten. Ook de underground disco scene waar Russell als onder andere Dinosaur L naam maakte en zijn homoseksualiteit kon uiten komt uitgebreid aan bod, en er wordt op zeer geslaagde manier een beeld geschetst van het uitgaansleven in die jaren.

Een groot gedeelte van de documentaire wordt gewijd aan zijn eigenaardige karakter. Het introverte en stille, maar ook het panische van de persoon Russell worden uitgebreid belicht. Zijn beschuldigingen aan andere artiesten wegens diefstal van zijn ideeen en het jarenlang perfectioneren van omgevingsgeluiden in zijn nummers zijn enkele van de zaken die worden belicht. Het is de Nick Drake van de avant-garde, iedereen draagt hem op handen, maar het grote succes blijft uit.

Waar documentaires vaak doorslaan in het ophemelen van een bepaalde artiest, blijft Wild Combination bijzonder teder en daarmee trouw aan het oeuvre van een artiest als Russell. Zijn ouders beschrijven zijn nummers als ‘music you can’t really tap your foot to’, zijn vrienden geven toe hem pas echt te zijn gaan leren kennen na zijn dood. Ook zijn vreemdgaan wordt genoemd (Russell stierf aan aids in 1992 – zijn vriend bleek niet aan de ziekte te lijden), maar nog altijd met een respect en liefde voor de artiest.

Uit filmisch oogpunt blijft de documentaire braaf, maar waar het gemiddelde document over een artiest wordt overstegen is in de sfeer en de liefde waarmee mensen over hem praten. Een must-see voor liefhebbers van zijn muziek en misschien nog wel meer voor de muziekliefhebbers die tot op heden onbekend zijn met de man; Wild Combination is een document dat perfect kan dienen als introductie tot de wonderlijke klanken van Arthur Russell.


Onderwerpen:


Reageer op dit artikel