00: Top vijf regisseurs van de laatste tien jaar

20 december 2009 · · 2000-2009 + Lijst

Omdat het decennium nog niet eens echt achter ons ligt is het moeilijk nu al terug te blikken op wat ooit grote namen gaan worden. Toch ga ik proberen hieronder een lijstje op te stellen van regisseurs die ik nog grote dingen zie gaan doen. Het is eigenlijk gewoon een lijstje van regisseurs die ik tof vind, maar met één criterium. Voor 2000 mogen ze geen bioscoopfilms in de roulatie gehad hebben. Het onderstaande lijstje bestaat dus uit regisseurs die hun langspeeldebuut hadden na 2000, die bij mij favoriet zijn, en die ik nog grote dingen zie doen.

5. Michel Gondry
Om deze naam valt eigenlijk niet heen te draaien, en hoewel deze naam erg overhypt is, is hij toch een notering plaats. Dit is namelijk een regisseur die popcultuur mixt met ambitie en huis-tuin en keuken knutsels. Een filmmaker wiens unieke stijl veelvuldig nageaapt wordt, en die eerst vooral geschikt leek voor commercials. Dat Gondry echter zijn stijl meestal met succes wist te integreren met het verhaal is een verdienste, aangezien veel videoclip regisseurs blijven steken bij stijl. Hoewel Be Kind Rewind wel een gevalletje is van stijl boven inhoud, zijn Eternal Sunhsine of The Spotless Mind, Human Nature en The Science of Sleep films waarin de stijl de inhoud juist versterkt. Vooral Science of Sleep is onder alle ribkartonnen paarden en cellofanen zeeën een mooi verhaal over een jongen die niet op een normale manier met de andere sekse kan communiceren en de kracht van fantasie en herinneringen. Michel Gondry’s films zijn odes aan de fantasie, en zijn relaas voor Publieks Participatie in films voelt oprecht (maar onhaalbaar) aan. Michel Gondry probeert de filmtechnieken te veranderen in een tijd waarin special effects steeds meer uit de computer komen. Ouderwetse zielen en dromers krijgen dus toch nog de kans in Hollywood, en dat is alleen maar goed voor de diversiteit.

4. Fabrice Du Welz
Wie dacht dat horror na het uitsterven van de slasherfilm dood was, ondanks een hele sloot zogenaamde tortureporn moet even op het andere continent kijken. Niet in Amerika, maar in Europa is er een hele sloot aan recente kwaliteitshorror te vinden. Één van de grote namen is Fabrice Du Welz, die in beide van zijn films, Calvaire en Vinyan arthouse en horror met elkaar versmelte. Gruwelijke folklore zijn al millenia bij ons aanwezig, en zowel Calvaire en Vinyan zijn gruwelijke horrorsprookjes, al zijn ze beiden diep geworteld in de realiteit. Calvaire speelt zich af in de ardennen, en de horror, hoewel absurd, is realistisch, en Vinyan’s bovennatuurlijke horror bouwt voort op de gevolgen van de Tsunami. Beiden films versmelten (afwijkende) seksualiteit met angst, en beiden gaan na een rustig begin over in een hellevaart. Dit is dé filmmaker waarvan ik hoop dat hij Openbaringen ooit gaat verfilmen, want de combinatie van folkloristische elementen, destructie, chaos en symboliek is van bijbelse proporties. Zijn films zijn de ultieme waanzin die ik me visualiseer bij de Apocalypse. Maar dan in de Ardennen.

3. David Gordon Green.
Zijn notering in deze top vijf krijgt hij slechts op basis van drie films, omdat ik de rest van zijn oeuvre nog niet heb gezien. Pineapple Express is een hele leuke stoneractiekomedie, maar de werkelijke reden tot notering zijn George Washington en Undertow. George Washington is een mooie film over een aantal mensen uit de financieële onderklasse die in de zomer elkaars levens kruisen. De meanderende sfeer wordt onderbroken door enkele surrealistische scènes en kleine maar hevige gebeurtenissen in het leven van de hoofdpersonen. Ik ga het plot hier niet beschrijven, omdat die A: van ondergeschikt belang is aan de visuele pracht en de sfeer (die hier en daar heel licht aandoet als Terrence Malick) en B: beleefd moet worden zonder al te veel voorkennis. George Washington is namelijk een volstrekt eigenzinnige film, en daardoor een ervaring. Bij Undertow is het plot ook van ondergeschikt belang, al is deze lichtjes gebaseerd op The Night of the Hunter. Undertow draait nogmaals om de symboliek, de sfeer, maar vooral ook de relatie tussen de twee broers die echt en oprecht aanvoelt. Met Pineapple Express sloeg Gordon Green een geheel andere, minder serieuze kant op, al blijft ook hier zijn visuele flair aanwezig, waardoor het de visueel mooiste Seth Rogen film is.

2. Lucky McKee.
Nogmaals een horrorregisseur die zijn guts en gore koppelt aan een eigenzinniger aanpak. De horrorfilms van Lucky McKee zijn namelijk ook stuk voor stuk psychologische drama’s, waarin hij het opneemt voor de underdogs. May is naast een update van de Frankenstein-mythos ook een film over een meisje dat gebukt gaat onder haar sociale isolatie. Het is een ontroerende film, die het opneemt voor de weirdos, ook al vervreemdt de film May wel van de kijker. Dit zorgt dat we tegen het einde kijken in een mengeling van empathie en afgrijzen. Bij Lucky McKee is niets zwart wit. Ook in zijn segment van Masters of Horror genaamd Sick Girl speelt McKee met onze verwachtingen, en draait hij de ideeën van gender in Horror en Exploitation compleet op zijn kop. Dit is een van de weinige horrorfilms die van zijn lesbische karakters volwaardige personages maakt, terwijl hij ook de rollen van gender in horrorfilms lekker dik parodieert. The Woods is naast een ode aan Suspiria ook een mooie parabel voor de puberteit en de mens zijn omgang met natuur. Red, vervolgens is een wraakthriller waarbij de wraak eens niet bevrijdend voelt, en de nare nasmaak wegblijft. Ook hier is het één van de zeldzame echt intelligente voorbeelden binnen het genre, waarbij de film eens niet een verkapte fascistische pro-gun moraal heeft, wat een verademing is in dit meestal wat verkeerde genre. De films van Lucky McKee mixen maatschappijkritiek in een horroruiterlijk en zijn zowel vermakelijk als diep. En dat is binnen het horrorgenre best een verdienste.

1. Richard Kelly.
Richard Kelly’s Southland Tales mag dan totaal geflopt zijn, ik zie het nog steeds als een onbezongen meesterwerk. Ook Donnie Darko kan rekenen op mij sympathie, en geloof vooral de vernietigende recensies over The Box niet. Het is namelijk een behoorlijk interessante film die de thema’s van Richard Kelly nog dieper uitdiept. De waterige tunnels zijn weer aanwezig , net als de hints naar bovennatuurlijke krachten. Southland Tales visuele “pop-art” keert ook terug in The Box, terwijl Southland Tales zelf weer teruggrijpt naar Donnie Darko’s Tangent Universes. De drie films zitten vol met kruisverwijzingen en bijbelse symboliek, en maken allemaal onderdeel uit van een groter beeld. Al de interesses van Richard Kelly zorgen ervoor dat de films aanvoelen als aanvullingen op elkaars ideeën, en het zou me niks verbazen als ze allemaal onderdeel uit blijken te maken van hetzelfde universum. Wie verwacht dat Richard Kelly met The Box overigens een knieval doet naar Hollywood hoeft niet te vrezen. Hij stopt de films nog steeds vol met allerlei ideeën, surrealistische terzijdes en verwijzingen naar de filosofie en kunsthistorie. Maar net als in de andere films van Richard Kelly is er ook een liefde voor de popcultuur en sci-fi. Al zijn films zijn een combinatie van mainstreamcultuur en kunst. Zijn films zijn episch, maar in het geval van Donnie Darko en The Box koppelt hij die bombast ook aan de kleinere momenten, familie en vrienden. Misschien is dat waarom Southland Tales flopte, omdat die film alleen bombast is, en geen persoonlijke touches heeft. Maar daarom houd ik ook van Southland Tales, omdat die film geen grenzen kent. Hopelijk zorgt de flop van The Box er niet voor dat Richard Kelly geen films meer kan maken, want als ik bij één filmmaker naar de nieuwe films uitkijk dan is dat wel Richard Kelly (of Joe Dante, of Brian DePalma).



11 Reacties

  1. Jordi

    Interessant lijstje, Theo! Met Gondry en Kelly ben ik het sowieso eens, door D.G. Green ben ik nu gefascineerd geraakt, en als ik ooit horror leuk ga vinden, zal ik McKee en vooral Du Welz ook eens bekijken ;)

    Wel mis ik Rian Johnson (“Brick”, “The Brothers Bloom”), Edgar Wright (“Shaun of the Dead”, “Hot Fuzz”), Joe Wright (“Atonement”, “The Soloist”) en Shane Meadows (“This Is England”, “Somers Town”). Maar ach, dit blijft natuurlijk een puur persoonlijk lijstje, en ik moet accepteren dat niet iedereen een Brittofiel is :p

    En het is heel jammer dat Aronofsky, Mendes, Sofia Coppola, en Luhrmann allen net over het randje van jouw criterium zijn ;)

  2. Theodoor Steen

    Ja, inderdaad, die kon ik allen helaas niet meenemen. Shane Meadows heb ik nog over getwijfeld, net als Edgar Wright, en Rian Johnston haalde de lijst net niet. Dat zou nummer 6 zijn geweest.

  3. Verhoeven

    Hoe ziet je top vijf vrouwelijke regisseurs van de afgelopen tien jaar eruit, Theo?

  4. theodoor

    Ik moet eerlijk bekennen dat ik niet zoveel vrouwelijke regisseurs ken. Wat zijn de jouwe dan?

  5. Ricardo Berentsen

    Ik kan me zo even alleen Coppola bedenken die ook een fatsoenlijk oeuvre heeft dat ik enigszins ken.

  6. Verhoeven

    1) Fien Troch (Een Ander Zijn Geluk en Unspoken)
    2) Miranda July (Me and You and Everyone We Know)
    3) Sarah Polley (Away from Her)
    4) Lucile Hadzihalilovic (Innocence)
    5) Lucrecia Martel (La Ciénaga, La Niña Santa, La Mujer sin Cabeza)

    En deze wil ik ook even noemen: Nanouk Leopold, Julie Taymor, Gurinder Chadha, Yan Yan Mak en Urszula Antoniak.

  7. Kaj van Zoelen

    Maar één film kun je toch nog geen oeuvre noemen?

  8. Verhoeven

    Het gaat toch om de ”Top vijf regisseurs van de laatste tien jaar” ?

  9. theodoor

    Ja, maar misschien is wat uitleg hier op zijn plaats. Ik heb een aantal regisseurs die ik graag mee wou nemen niet meegenomen in de top vijf omdat ik een enkele film als basis vaak niet genoeg vondt. Nanouk Leopold, van wiens fantastische Wolfsbergen ik fan ben, is niet meegenomen in de top vijf, omdat ik slechts een film te mager vond. Er waren nog een aantal meedingers, maar wederom vond ik één film basis te mager. Hier is achter de schermen wel over gepraat, vandaar Kajs opmerking, maar jij kon dat natuurlijk niet weten.

  10. Verhoeven

    Helder en duidelijk. Ik ben het trouwens meer dan eens met je eerste keuze (Richard Kelly). Alleen jammer om te zien dat het regisseurswereld blijft hangen in een mannenwereld. Vandaar ook mijn opmerking, Theo.

  11. theodoor

    Ja, dat snap ik, en dat ben ik ook met je eens. Mijn focus in filmkijkgedrag ligt vooral op Scifi en Horror, en dat is al helemaal een mannenbolwerk waarin vrouwelijke bijdrage helaas beperkt blijft tot bloederige sterfscènes en quirky lesbische wetenschappers. Ik heb er ook een aantal papers over geschreven, omdat er wat mij betreft er verandering in moet komen. Het mag allemaal wel een tikje vrouwvriendelijker en minder misogyn. Lucky McKee heb ik overigens voornamelijk opgenomen omdat hij op het gebied van vrouwelijke en lesbische rollen binnen horror hele interessante (lees: vrouwvriendelijke) dingen doet. En helaas valt dat nog steeds op, omdat veel horror racistische, homofobe en vrouwonvriendelijke tendensen heeft.


Reageer op dit artikel