Koreakoorts: Noord en Zuid
Hoe het allemaal begon

Het is tijd om terug te gaan naar het begin. Niet van de Koreaanse cinema in het algemeen, laten we niet overdrijven, maar van de internationale doorbraak van de Zuid-Koreaanse film. Die vond plaats in de twee jaren rond de millenniumwisseling, en met name twee films waren hiervoor verantwoordelijk: Shiri (1999) en Joint Security Area (2000). Kang-ho Song, de grootste Koreaanse filmster (in vijf stukken Koreakoorts heb ik nog niet om hem heen gekund) heeft niet toevallig een hoofdrol in allebei de films. Opvallend is verder dat beiden de tweedeling van het land sinds 1953 (klik hier als je van niks weet) behandelen. Alsof de Koreaanse filmmakers openlijk voor de hele wereld eerst met het verleden wilden afrekenen voordat ze verder konden met films maken.

Alhoewel, dat geldt niet voor de regisseur van Shiri, Je-gyn Kana, wiens enige film daarna de oorlogsfilm The Brotherhood of War, dat zich letterlijk tijdens de Koreaanse oorlog afspeelt. Shiri daarentegen vindt plaats rond de eeuwwisseling, tijdens een periode van verzoening tussen de twee staten. Een speciale eenheid van het Noord-Koreaanse leger onder leiding van een stoere Min-sik Choi (Oldboy) wil de leiders van beide landen uit de weg ruimen om een revolutie te starten, met de vereniging van het Koreaanse schiereiland als einddoel. Hun beste wapen is moordenares Hee, die al jaren ondergedoken zit in Seoul (de hoofdstad van Zuid-Korea). Twee geheimagenten, waaronder superster Kang-ho Song (The Host, The Good, The Bad, The Weird, Sympathy for Mr. Vengeance), zijn belast met haar opsporing. Zij verdedigen Korea’s recht op zelfbeschikking en een – langzame – vreedzame verzoening.

Shiri is door de onderliggende spanningen tussen Noord en Zuid een zeer interessante actiethriller, maar de oppervlakte is niet van hetzelfde niveau. De subtekst van de film is soms fascinerend, maar gaat gebukt onder een vrij melodramatische tekst die te wensen overlaat. Het verhaal en de karakterontwikkeling zijn soms spannend, maar over het algemeen te voorspelbaar. De actiescènes zijn vermakelijk, maar niet bijzonder qua vorm of heel enerverend. De acteurs (inclusief de beeldschone Yunjin Kim, bekend van de Amerikaanse serie Lost) maken het een en ander goed. Ik vermoed dat met een origineler verhaal en betere actiescènes had Shiri een moderne actieklassieker kunnen worden.

JSA: Joint Security Area is veruit de superieure film. Aanstormend talent Chan-wook Park maakt met zijn eerste lange speelfilm meteen een van zijn beste. Visueel zou hij zich nog meer ontwikkelen, maar de koude afstandelijkheid van beide Sympathy for… films ontbreekt hier nog. Een Koreaanse Zwitserse komt als onderdeel van de internationale vredesmacht op de grens tussen Noord en Zuid-Korea een schietincident in het grensgebied onderzoeken. De spanning die sinds 1953 deze regio, de zogenaamde Joint Security Area van de titel, in zijn greep houdt is goed te zien in de soldaten die elkaar aanstaren met de grens tussen hen in. Het onderzoek schiet dan ook niet echt op, doordat Noord en Zuid de schuld bij de ander leggen.

Al snel krijgen wij als kijker in lange flashbacks te zien wat er werkelijk aan de hand was. De nachtelijke grenswachten bij een brug tussen Noord en Zuid sloten voorzichtig vriendschap en brachten de nachten sindsdien samen door. Deze ideale verstandsverhouding mag natuurlijk niet lang duren. Chan-wook Park valt op een intelligente en beroerende manier de verdeling van wat in essentie één volk is aan. De spanning wordt slim opgebouwd, ook in de scènes die slechts om de simpele doch diepe vriendschap van de grenswachten draaien: juist dan voel je dat dit alleen maar dramatisch kan aflopen. Parks eerste film is een knap debuut dat spanning, ontroering en humor combineert met diepere betekenis en symboliek die makkelijk te ontcijferen is. Er zit een warmte in die in Parks latere films niet zal terugkeren, en ironisch genoeg geeft Park hier meer blijk van sympathie voor zijn personages dan later in zijn carrière.

Net als Shiri zit deze film vol met latere sterren. Kang-ho Song is weer van de partij in een excellente rol als de Noord-Koreaanse veteraan die de grens bewaakt en vrienden wordt met de Zuidelijke sergeant, gespeeld door Byung-hun Lee (die coole gast in A Bittersweet Life en The Bad in The Good, the Bad, the Weird). Zijn partner wordt gespeeld door de groene doofstomme in Sympathy for Mr. Vengeance (Parks volgende film), Ha-Kyun Sin, die ook in Save the Green Planet! (zie volgende week) en No Mercy for the Rude een hoofdrol heeft. Zelfs op het gebied van starpower is dit dus de betere film. Stilistisch is JSA minder indrukwekkend dan de andere films van Park, maar toch laat hij af en toe al een glimp zien van zijn talent op dit gebied. Shiri mag dan de eerste internationaal succesvolle Zuid-Koreaanse film zijn geweest, een jaar later begon men wereldwijd het land pas echt als bron van cinema serieus te nemen dankzij JSA.

Andere stukken over mijn Koreakoorts:

21 mei: Inleiding

28 mei: De wraaktrilogie van Chan-wook Park

4 juni: De Koreaanse politiethriller: Memories of Murder en Public Enemy

11 juni: Ji-woon Kim

12 juli: a href=”http://www.salonindien.nl/recensie/koreakoorts-6/”>Koreaanse komedie

16 juli: Kim Ki-Duk en zijn laatste films



3 Reacties

  1. Erik Hagen

    Mooi stuk weer! Moet “Shiri” nog zien, maar van “JSA” (mijn kennismaking met Chan-wook Park) was ik erg onder de indruk. Komt volgende week heel misschien “Yeopgijeogin geunyeo” (“My Sassy Girl”) aan bod? Pareltje!

  2. Kaj van Zoelen

    Hij komt aan bod, maar een pareltje? Daar hebben we het volgende week wel over…

  3. Erik Hagen

    Haha, nu ben ik heel benieuwd naar je mening daarover! ‘Wil je dood?’ ;-) Ik heb in ieder geval ontzettend genoten van die film. :-)


Reageer op dit artikel