The Girlfriend Experience (2009)
Soderbergh

26 mei 2009 · · Kritiek

Van de lading onafhankelijke filmmakers die begin jaren ’90 op kwam zetten, is Steven Soderbergh waarschijnlijk de minst vatbare. De man begon zijn carriere in de arthouse, maakte een remake van een Tarkovsky, produceerde een drietal grote mainstream Hollywood producties en hij wijdde zich onlangs aan de historie met een tweeluik rondom Che Guevara.

Als tussendoortje werkte hij aan The Girlfriend Experience, een film die vooral publiciteit trok vanwege het casten van pornoster Sasha Grey (een greep uit haar overweldigende filmografie: Black Cock Addiction 2, Swallow My Children, Slam It! In a Slut). Dit was niet zomaar een stunt van Soderbergh, de gelijkenis tussen Sasha Grey en het hoofdpersonage is namelijk bijzonder groot.

Sasha Grey vertolkt de rol van de escortdame Chelsea. Haar leven bestaat uit het gezelschap houden van mannen; een afwisselende baan die naast seksuele handelingen ook kan bestaan uit onschuldige conversaties of een knuffel. Zij verlangt naar de ware liefde, al woont zij samen met een man die haar bestaan volledig lijkt te accepteren.

We bekijken dit verhaal op fragmentarische wijze. Losse scenes betreffende haar escortbestaan, haar situatie thuis en haar pogingen om serieus genomen te worden wisselen elkaar af. Het is een aparte verhaalopbouw, die nogal wat vergt van de kijker, gezien de afstandelijkheid die erdoor ontstaat. De bedoeling zal ongetwijfeld zijn om de kijker in het oogpunt van voyeur te plaatsen, die een kijkje neemt in het leven van een escortname.

Na de alsmaar toenemende diversiteit in Soderbergh’s oeuvre is dit voyeuristische thema in zekere zin een terugkeer naar de tijden van zijn debuut: het Gouden Palm winnende Sex, Lies and Videotape. In het geval van die film staat dit voyeurisme centraal in het verhaal, maar The Girlfriend Experience kiest voor een passievere benadering, door gebruik te maken van ongebruikelijke camerastandpunten, repoussoirs en ‘losse pols filmerij’, waardoor een zekere afstand gecreëerd wordt ten opzichte van wat er zich op beeld afspeelt.

Soderbergh’s keuze voor dit standpunt is mij echter vreemd. Hij lijkt het taboe wat er zou heersen op het escortbestaan te willen doorbreken, door ons een aantal sequenties uit het leven van escortdame Chelsea te tonen. Het is mij een vraag of dit taboe niet allang, niet in de laatste plaats door andere filmmakers, is doorbroken. Jean-Luc Godard deed bijna 50 jaar terug al iets soortgelijks in zijn Vivre Sa Vie, waar de meester ons, tevens in sequenties, het wel en wee liet zien van iemand met dromen, die zich niet los kon maken van de prostitutie.

De film heeft zoveel gemeen met Godard’s Vivre Sa Vie, dat daar zonder twijfel een gedachte achter zal zitten. Of we in dit geval te maken hebben met een liefdesverklaring of met ontheiliging, is echter onduidelijk. Beide films kennen een fragmentarische opzet, beide draaien rondom een vrouwelijk personage die haar gezelschap verkoopt voor geld, en beide kiezen voor een iconische hoofdrolspeler. Wanneer deze verwijzing er een met voorbedachten rade was, en dat is het ongetwijfeld, dan zou Soderbergh een nouvelle-vague icoon vervangen door een ‘ordinaire’ pornoster.

Sasha Grey is echter een geval apart in de wereld van de adultfilm, zij doet zich namelijk graag voor als intellectueel; als voorstander van de artistieke porno, die in haar vrije tijd Sartre leest en Godard kijkt (zie haar MySpace). De eerste keus voor haar ‘artiestennaam’ was, jawel, Anna Karina, en daarmee is de cirkel rond. Soderbergh benaderde haar als actrice, omdat hij vond dat ze perfect in de rol zou passen. Opvallend hierbij is het ontbreken aan seks dan wel naakt in de film, en het feit dat Chelsea evenals Sasha Grey intellectuelere behoeften heeft, maar zich niet los kan maken van de atmosfeer van oppervlakkigheid die zich rondom haar begeeft.

Over het geheel genomen is het slechts een interessant project, maar kan ik niet anders concluderen dan dat Godard dit eens eerder en beter deed. The Girlfriend Experience mislukt vooral door de fragmentarische vertelwijze, die amper uit de verf komt. De ‘klik’ met het plot ontbreekt en de personages weten nergens te intrigeren, dit niet te wijten aan de verassend aardig acterende Sasha Grey.

Het grootste pluspunt aan de film vinden we in het tijdsbeeld. Het speelt zich af omtrent de afgelopen presidentsverkiezingen en de economische recessie, twee zaken die gedurende de hele film aan de orde zijn, waarvan laatstgenoemde in schril contrast staat met de grote en makkelijke verdiensten van het werk als escort, tegenover de haast tegenovergestelde situatie van haar vriend.

Een vernieuwend maatschappelijk tijdsbeeld maakt echter geen geweldige film. The Girlfriend Experience is niet enkel voor Soderbergh een tussendoortje, ook voor de kijker is het niets meer dan dat. Het idee achter de film is aardig, maar niet goed en origineel genoeg om tot een verbluffende en vernieuwende filmervaring te komen. Nee, het enige waarmee de film écht weet te boeien is de casting van Sasha Grey. En laat je niet verleiden door de tagline, ‘See it with someone you ****’, want enige vorm van seksuele spanning ontbreekt vrijwel geheel.


Onderwerpen:


2 Reacties

  1. Christiaan Boesenach

    Voor deze keer is de spam toepasselijk..

  2. Bram Ruiter

    Jammer genoeg heb ik hem verwijderd om toekomstig gezeik met pornosites te voorkomen. :)

    Maar wat een mooi duidelijk stukje, Christiaan. Wel jammer dat een film waar ik zo erg naar uitkijk best tegenvalt, maar daarvoor zal ik hem zelf moeten zien.


Reageer op dit artikel