Enter the Void (2009)

28 september 2010 · · Kritiek

Toen de eerste berichten over een toekomstig Gaspar Noé-project tevoorschijn kwamen, was het grootste gedeelte van de Salon Indien crew erg enthousiast. Plotseling was daar de befaamde openingssequentie die zich met zijn font-orgasme op onze netvliezen brandde. Enkele maanden later zagen we de eerste beelden in de vorm van een echte trailer en druppelden er gechoqueerde berichten vanuit festivals het internet binnen. Het gespannen moment van de Nederlandse première is voorbij en er is een enorme verdeeldheid ontstaan binnen de crew. Het blijkt een simpel gevalletje van love it or hate it.

Enter the Void volgens Erwan
Ervaringscinema laat zich maar moeilijk duiden. Ik kan althans nooit precies aan mensen uitleggen wat ik nu zo briljant vind aan David Lynch’ Inland Empire of Eraserhead, films die me bij de strot grijpen zonder dat er echt sprake is van een verhaal of enige vooruitgang. De nieuwste film van de extreme Franse filmmaker Gaspar Noé, Enter the Void, plaatst zichzelf vanaf de eerste seconde in dezelfde hoek. Het is een intense ervaring met minimale aandacht voor plot, een uitzinnig kleurenpalet en eindeloos ogende en ongemakkelijk zwevende shots. Een filmische drugtrip, zo werd de film veelal omschreven. Nou geloof ik persoonlijk niet in het ervaren van trips zonder drugs, maar Enter the Void doet een heldhaftige poging om een dergelijke ervaring te verbeelden. In principe bestaat de film uit een enkel shot dat vanwege de omvangrijke opzet noodzakelijk is gemonteerd. Het maakt de ervaring nog intenser omdat je op een gegeven moment totaal geen besef meer hebt van tijd en plaats en je constant afvraagt met wat voor visuele truc Noé nu weer komt.

De grootste vijand van de film is ironisch genoeg juist de tijd. Niet alleen duurt Enter the Void naar mijn smaak zeker een half uur te lang gezien de overdonderende ervaring en enkele overbodige herhalingen van zetten, maar ik kan me ook niet aan de indruk onttrekken dat de film wellicht te vroeg komt voor de filmmaker. Lynch kwam immers pas na 40 jaar in het vak met zijn epische magnum opus en het gevoel betrok me na Enter the Void dat met enig geduld en ontwikkeld vakmanschap, Noé over enige tijd een dergelijke film welhaast perfect zou maken. Desalniettemin is het een indrukwekkend en verbazingwekkend positief stukje visuele kunst. En de regisseur laat zien dat hij meesterschap zeker wel bezit tegen het eind van de ervaring als de camera majestueus over Tokyo heen vliegt om weer terug te vallen in een hotel voor een prachtige serie gebeurtenissen, wellicht de fraaiste minuten film van 2010.

Bladzijdes: 1 2 3 4 5 6


Onderwerpen: , , , ,


6 Reacties

  1. Erwan

    Erg leuk om al die volstrekt tegenstrijdige stukken te lezen. Maar zoals de introductie al aangaf, is dit inderdaad een film die je of liefkoost of (intens) haat. Of een derde viewing er binnenkort in zit weet ik zo gauw niet, maar ik geloof wel dat een bioscoopervaring de enige juiste is. Zeker als je dicht op het scherm zit.

    Oh ja, en bedankt voor je stuk, Bram, die me qua korte zinnen vaag deed denken aan Bordewijk (zei het ietwat minder eloquent ;-) ).

  2. Pascal

    Heb nog niet alles gelezen, maar zie dat jij (Theo) Trainspotting ook veel positieve kanten van drugs vond laten zien. Toen ik dat een tijd geleden tegen een vriend vertelde verklaarde hij me voor gek…

  3. theodoor

    Dat doet Trainspotting inderdaad. Nu laat Trainspotting ook de duistere en nare kanten zien (zoals kans op Aids, de moeite van het afkicken, bad trips en geldproblemen).

    Overigens vind ik dat niet negatief dat Trainspotting ook de positieve kanten laat zien, want anders was de film een naargeestige moraalles in de trant van Reefer Madness geweest. Er is een reden waarom de personages in Trainspotting (en Enter the Void) met drugs bezig zijn, en die redenen mogen best in beeld gebracht worden (plezier, energie, subcultuur, trips).

  4. Erwan

    Theo formuleert het wat ongemakkelijk in zijn stuk, maar Trainspotting is genuanceerd over drugs als in de zin van dat het genot kan brengen. Positief is misschien een wat ongemakkelijk gekozen woord in het stuk, ook omdat het genot van het eerste deel daarna keihard wordt afgestraft met de afkickmomenten en de trieste kanten (de baby) van overdadig drugsgebruik.

  5. Pascal

    Onze discussie ging dan ook over Requim for a Dream in vergelijking met Trainspotting, ik zei dat Trainspotting het drugsgebruik ook wel verheerlijkt, wellicht ook geen beste woordkeuze.
    Om het richting Enter the Void te buigen: het hele drugs gebeuren vond ik in deze film ook erg sterk uitgediept, zelf heb ik nog nooit drugs genomen maar ik vind de verhalen er over altijd zeer fascinerend, van de ervaringen van echte psychonauten tot mensen die het voor het eerst doen.

  6. theodoor

    O, maar ik bedoel het helemaal niet negatief tegenover Trainspotting, ik vind het juist in het voordeel van de film dat het opgeheven vingertje grotendeels wegblijft. Trainspotting laat zien dat er een reden is dat mensen drugs gebruiken, is heel realistisch in de positieve en negatieve kanten van drugs en heeft een mooie nuance in de uitersten van drugs. Het is een moraalles tegen de negatieve kanten maar tegelijkertijd een ode aan de positieve kanten, en dat sluit elkaar echt niet uit.


Reageer op dit artikel