I Love You Phillip Morris (2010)

10 mei 2010 · · Kritiek

Afgelopen week zag ik I Love You Phillip Morris in de altijd gezellige Pathe De Munt. Ditmaal niet gevuld met popcorngooiende schoffies, maar ditmaal waren het homo’s die de zaal overbevolkten. Stelletjes, die allen ‘gezellig’ naar anderhalf uur stereotypering en uitholling kijken van hun geaardheid (wat wil je met Jim Carrey als personificatie ervan?). Zelfspot viert blijkbaar hoogtij onder de mannen van de herenliefde.

Disclaimer: dit artikel bevat een noodzakelijke spoiler.

I Love You Phillip Morris is naast stereotyperend en hol, absoluut erg geslaagd als komedie en – tot een bepaald moment – zelfs als drama. De film die verhaalt over een homoseksuele con-man die ettelijke malen op wonderbaarlijke wijze de gevangenis weet te ontsnappen werkt goed op de lachspieren, wordt nergens te fout en kent een goede balans tussen het dramatische en het komische aspect in het leven van Steven Russell (die overigens echt bestaat). De liefde tussen hem Phillip Morris (Ewan McGregor die wat tegengas geeft aan de soms schmierende Carrey) komt reëler over dan verwacht na het zien van de trailer, en de homoseksualiteit wordt on-Amerikaans op het witte doek verbeeld.

Allemaal leuk en aardig, althans dat zou je zeggen. Carrey’s zoveelste verdienste in het iets serieuzere genre – het is een groot misverstand dat de man nu werkelijk kan acteren – heeft een addertje onder het gras. De schrijvers/regisseurs van de film hebben voor een struikelblok gezorgd; een joekel van een struikelblok in de vorm van heftig drama. Na ruim een uur lachen, gieren, brullen, krijgt hoofdpersonage Steven Russell aids en sterft. Alle filmische aspecten werken er aan mee om dit reëel weer te geven, nergens blijkt ook maar uit dat hier sprake is van acteerwerk van het hoofdpersonage (meta, meta!).

Zittend in een bioscoopzaal waar de lachsalvo’s nog nagalmen, maar de sfeer inmiddels bedorven is, komt met echter aanzetten met de grootste troef van de film, die, naar mijn mening, de grootste valkuil is. Het hele lijdensverhaal van Steven Russell blijkt in scène gezet. Daarmee zetten de filmmakers zowel de personages in de film, als de kijkers, op het verkeerde been.

‘Moet kunnen’, opperde ik zittend in de zaal met dubbele gevoelens. ‘Moet kunnen’. Maar moet dat wel kunnen? Filmisch is het dan wel dik in orde, maar hoe zit het met de ethiek? Is het niet vreselijk onethisch om aids te gebruiken voor een grandioze plottwist? Is het niet vreselijk gemakkelijk om een serieuze en gevoelig liggende zaak als aids, zeker in een ‘homofilm’, als onverwachte plottwist in te zetten?

Ik ben er nog niet uit, maar dubbel is mijn gevoel over de twist nog altijd. Een grap over aids moet kunnen; een grap moet altijd kunnen. De wijze waarop een dergelijke grap moet kunnen is echter wel discutabel. Het is de artistieke vrijheid naast de ethiek, waarbij ik normaal gesproken de artistieke vrijheid als enige waardevolle zie. Onethisch; ik gruwel van het woord, maar nooit was het zo toepasbaar.

De makers van de film moeten gedacht hebben dat deze grap moest kunnen, omdat het verhaal ‘waar gebeurd’ is. Ergens hebben ze daar gelijk in, maar waar de echte Steven Russell op een vreselijk onethische manier met deze grap uit de gevangenis ontsnapte, worden de kijkers hier op eenzelfde wijze op het verkeerde been gezet.

Wellicht ben ik te beperkt door mijn etiquette om de grap ten volle te kunnen waarderen en wellicht ben ik toch niet zo’n groot voorstander van een algehele artistieke vrijheid als ik altijd dacht. Feit is echter wel dat de plottwist in I Love You Phillip Morris bij veel mensen in het verkeerde keelgat zal schieten, en daarmee kunnen we tot conclusie komen dat het misschien niet zo netjes was.


Onderwerpen: ,


3 Reacties

  1. Kimon

    Ik had deze al een tijd geleden in de sneak preview gezien en ik moet zeggen dat ik precies ditzelfde dubbele gevoel had na afloop. Ik vond het ook moeilijk om dat gedeelte in de film als ‘onethisch’ te bestempelen aangezien ik dat woord liever niet gebruik bij het beoordelen van een film. Wel zou je kunnen zeggen dat door die plottwist het toch wel serieuze drama aan kracht inboedt. Dat had ik in ieder geval. Misschien hadden de makers er wel goed aan gedaan om af te stappen van het waargebeurde verhaal en er een dramatische tweede helft van te maken waarin Russel uiteindelijk na een lange lijdensweg sterft aan Aids.

  2. Christiaan

    Dat lijkt me ook geen oplossing, aangezien dat een dooddoener zou zijn voor een aanvankelijk geslaagde komedie. Nu zijn het echter manipulatieve trucjes a la Haneke in een lichtvoetige komedie gepropt. Ik denk dat ze het allemaal vooral niet zo serieus hadden moeten neerzetten, of in ieder geval moeten laten doorschemeren dat we hier wel eens met de trucendoos van Steven Russell te maken konden hebben.

  3. esteban

    Wat betreft die (gigantische!) spoiler : Je stelt de verkeerde vragen. Het schokkende aan dit alles is dat de échte Steven Russel het daadwerkelijk zo ver gedreven heeft! Zo blijkt ook uit het boek dat werd geschreven door de échte Morris.

    Overigens is het net de gewaagde stap om het aids-gedeelte serieus te nemen dat er voor heeft gezorgd dat het publiek zich nét zo bedrogen voelde als Morris. Dat is nog steeds de bedoeling van deftige cinema. Een weinig geinspireerde komedie zou inderdaad op voorhand bekend gemaakt hebben dat het allemaal maar een lolletje was. Wat helemaal misplaatst zou zijn, want de beweegredenen van Russel zijn doodserieus. Op een ongelooflijk venijnig leuke manier.


Reageer op dit artikel