Images (1972)
Allemaal Altman (8)

12 september 2010 · · Allemaal Altman + Kritiek

Altman keert met Images terug naar de psycho-thriller, een genre dat hij eerder uitwerkte in A Cold Day in the Park. Images is een vergelijkbare film, waarin wederom een vrouw met een niet al te sterke geestelijke gezondheid centraal staat. Cathryn, de protagoniste, raakt van slag door een reeks van vreemde telefoontjes van een man die suggereert dat haar echtgenoot vreemd gaat. Of deze telefoontjes echt zijn, is niet duidelijk, maar ze zijn wel de trigger voor een reeks gedachtespinsels waarvan niet helder is welke ontwikkelingen echt zijn en welke niet. Ze kust haar man, die echter voor een paar seconden in iemand anders verandert, ze krijgt bezoek van iemand die jaren geleden overleden zou zijn en daarnaast haalt personen door elkaar. Wanneer een ander gezin op bezoek komt, beginnen alle personen in elkaar over te lopen en wordt het voor Cathryn steeds moeilijker te onderscheiden wat wel en niet in haar geest plaatsvindt.

Deze zoektocht binnen de krochten van Cathryns geest wordt letterlijk verbeeld. Wij zien alles wat Cathryn in haar geest ziet. Wanneer een personage voor een flits verandert in iemand anders zien wij dat als kijker ook. Hoe verder Cathryn wegzakt, hoe heftiger de film wordt. De opzet van de film is vergelijkbaar met Repulsion, al is in deze film niet helemaal duidelijk wat de trigger is. Wel overeenkomstig is de focus op gender en seks in combinatie met een vertroebelende geest, waarbij de persoonsverwisselingen sekse-overscheidend zijn en plaats lijken te vinden bij seksuele triggering. Het is Altmans duik in het surrealisme, een ontregelende kijkervaring.

De zooms op verschillende objecten wekken de suggestie dat deze op een bepaalde manier met het plot verbonden zijn en maken de film nog meer een psychopuzzel. Ook wordt de film ondersteund door een voice-over die een kinderboek voorleest. Dit werkt binnen deze context ontregelend en wekt samen met de verhalen over eenhoorns nog meer psycho-seksuele suggesties op. Het opduiken van het kinderboek werkt als een freudiaans motief. Psychoanalytica zouden een dagje veldwerk op deze film kunnen uitvoeren. De persoonsverwisselingen voeren door tot in de aftiteling, waarin blijkt dat elk van de personages de naam leent van een andere acteur in de film. Cathryn wordt bijvoorbeeld gespeeld door Susannah York en de rol van Susannah wordt ingevuld door Cathryn Harrison.

Het sterktste aspect van Images is het gebruik van zowel de camera en de montage als het geluid. De soundtrack is van de hand van John Williams, die veel gebruik maakt van dissonante violen en percussie. Ook interessant zijn de scènes waarbij muziek volledig afwezig blijft, of zooms op objecten ondersteund worden door het zwakke geluid van dat bepaalde object. Ook de vele windorgels voegen een onaards sfeertje aan de soundtrack toe. De camerabewegingen ondersteunen de meanderende sfeer, waarbij de lange shots en zooms een gevoel van ontregeling opwekken. De montage laat deze camerabewegingen in elkaar overvloeien, waarbij vooral de twee laatste shots een prachtige vorm van beeldrijm teweeg brengen. Images is een ontregelende film, die een perfect tweeluik met Romanski’s Repulsion zou vormen. Het is een van de weinige psychologische thrillers van Altman en vormt een logisch vervolg op That Cold Day in The Park en een goede voorloper van 3 Women.


Onderwerpen:


1 Reactie

  1. Roy

    Naast Repulsion doen mij de thematisering en de filmtechnieken van Images sterk denken aan Persona van Ingmar Bergman. Van beeld rijm, vervaging/ overloop van beelden, dissonante muziek op de soundtrack maakt Persona ook gebruik. Maar wellicht een belangrijkere overeenkomst is de gelijkenis in het onderwerp: de desintegratie van een vrouwelijke geest(en). Is in Images het idee van acteren, authenticiteit en gemaaktheid (het dragen van een masker, de niet eenduidige ‘zelf’) ook een thema? Of is dat meer Jungiaans dan Freudiaans materiaal?


Reageer op dit artikel