The Firemen's Ball (1967)
They Shoot Pictures, Don't They? 2010 - #657

1 september 2010 · · Kritiek + They Shoot Pictures

Vorige week kwamen de doldwaze capriolen van een stel op hol geslagen kindvrouwtjes aan de orde in de volkomen van de pot gerukte Tsjechische New Wave-film Daisies. Ook ditmaal richt ik mij op een absurde exponent van die periode, een periode die overigens een vruchtbare broedplaats was voor veel kwaliteit. Zo wonnen zowel The Shop on Main Street als Closely Watched Trains een Oscar voor Buitenlandse film en zag in 1968 een van de meest hallucinante en morbide horror-satires ooit het levenslicht, The Cremator. Terwijl de communisten de scepter zwaaiden, bleef een artistieke vrijheid in zekere zin gewaarborgd. Toch zaten ook aan deze vrijheid bepaalde grenzen – The Firemen’s Ball is hier een voorbeeld van.

Na het succesvolle Loves of a Blonde besloot regisseur Milos Forman een wat kleinere film op poten te zetten. Een anekdotische visie op een chaotisch gala van een stel brandweermannen is het gevolg. De camera volgt deze professionele waterspuiters in een zeer fletse mise-en-scene waarin de mensen nog bijna lelijker zijn dan de versleten meubels waartussen ze zichzelf een weg banen. De leden van de groep hebben een benefietavond georganiseerd voor een collega met kanker en de uit de hand gelopen invulling hiervan wordt in een beknopte vijfenzeventig minuten onder de loep genomen. Als in een doldwaze klucht vordert de avond van kwaad tot erger: aanvankelijk gaat een groot doek in vlammen op, raken er allerlei prijzen op mysterieuze wijze zoek, loopt de zoektocht naar een schoonheidskoningin af met een sisser en sneuvelt er tot slot zelfs een boerderij, zodat de pokdalige brandweermannen alsnog hun heldentaak kunnen vervullen.

Geen enkel karakter krijgt de meest voorname focus. De autoriteit wordt over een kam gescheerd, allemaal uitermate lelijk en enigszins corrupt en bovenal met een afwezige grip op de situatie. De tot een stereotype gereduceerde official krijgt op duidelijke manier te maken met allerlei vormen van verzet en dat zint hem allerminst. Het hoo

buy propecia without a prescription

ic viagra online'>generic viagra online

gtepunt hiervan is wel de zoektocht naar het knapste meisje op het festijn. Terwijl de menigte feestviert, begeeft de ene helft van de seniele brandweer zich naar het balkon om vanaf daar te speuren naar de mooiste borstpartij, terwijl de andere helft zichzelf spoedt naar de dansvloer om daar de meest gracieuze benen in het vizier te krijgen. Na een korte selectie vindt er in een afgelegen kamer een vleeskeuring plaats. De vrouw als lustobject wordt door Forman helder neergezet door een duidelijk onderscheid te creëren met aan de ene kant zeven grijze muurbloempjes in het frame en aan de andere kant de (seksueel) gepikeerde brandweer. Schuimbekkend worden de meisjes door de hoge piefen van een rating voorzien. Na een onduidelijk juryberaad vindt de ontknoping van de schoonheidswedstrijd plaats, maar plots laten de meisjes het afweten. Niemand is bereid zich naar het podium te verschaffen. Ondertussen worden er meer en meer trofee-objecten ontvreemd en de brandweer ziet al hun controle verloren gaan. In een wanhoopspoging grijpen ze elk vrouwwezen in handbereik vast, dat met man en macht naar het podium wordt gesleurd. De situatie ontaardt in een beestenboel, al met al een weinig subtiel maar toch vrij hilarische sequentie uit deze klucht.

Hoewel de subtiliteit op komisch vlak ontbreekt – veelal toch van het niveau slapstick -, is de maatschappijkritiek wel iets meer onder de oppervlakte aanwezig. Als in your face politieke allegorie werkt de film niet, maar met een beetje goede wil is de overeenkomst tussen de brandweerman (versus het volk) en het communistisch bewind duidelijk. Toen de film door het hele land werd vertoond tijdens de hervormingsperiode – de befaamde Praagse lente – was er niets aan de hand, maar na het invallen van de troepen van het Warschaupact werd het bestaansrecht van deze film al snel de kop ingedrukt. Forman koos eieren voor zijn geld en emigreerde net als vele landgenoten naar Amerika, waar hij later nog het beroemde One Flew Over the Cuckoo’s Nest en het evenzeer geslaagde Amadeus zou regisseren.

Dat pad van die gekke Tsjechen bevalt me wel, dus zal ik volgende week het al aangehaalde Closely Watched Trains bespreken.

zp8497586rq
zp8497586rq

Onderwerpen:


3 Reacties

  1. Ludo

    Otto! Ottikoeeee!

    leuke film. Misschien wel mijn favoriete Forman. fijn ook dat ingelaste momentje van melancholie, wat is een brandweermannenbal zonder brand.

  2. Camera Obscura

    die Tsjechische films van Milos Forman heb ik nooit veel aangevonden, maar om de films van Jiri Menzel lig ik dan weer te brullen van het lachen. Closely Watched Trains kan ik blijven kijken (en om blijven lachen) en godzijdank zo min mogelijk ‘maatschappijkritiek’ (dat komt trouwens nogal vaak aan de orde in veel stukjes hier, maakt dat een film beter?).
    Iig, ben benieuwd wat je ervan vindt. ;)

  3. Henk Mul

    Toevallig zat er in die films die ik tot nu toe heb besproken een flinke dosis maatschappijkritiek. Vaak zit je toch met de handen in het haar, ‘god, waar moet ik nu weer over lullen!’ en dan kom je al snel bij vele verwijzingen naar een bepaalde socio-historische context uit. Ik ben er zelf ook niet zo’n fan van, maar goed, CWT heeft dat dus niet? Pretty good, pretty good.