The Imaginarium of Dr. Parnassus (2009)

13 februari 2010 · · Kritiek

De productie van Terry Gilliams nieuwste, >The Imaginarium of Dr. Parnassus, had heel wat voeten in de aarde. Men spreekt wel vaker over de zogenaamde Gilliam-curse, een vloek over een regisseur die nooit eens een productie af kan maken zonder problemen met weersomstandigheden, budget- en crewgekloot en allerhande hobbeltjes in het productieproces. Bij The Imaginarium of Dr. Parnassus leek het aanvankelijk goed te gaan, maar op driekwart van het filmen overleed hoofdrolspeler Heath Ledger. Gilliam wist via een handigheidje in het script Ledger’s laatste rol toch nog richting het grote doek te brengen, en de film wordt dan ook geïntroduceerd als “A Film from Heath Ledger and friends”.

Dr. Parnassus is Gilliam’s hervertelling van Faust, een verhaal over een monnik die een deal sluit met de duivel die verkeerd uitpakt. De duivel zal op haar zestiende verjaardag zich de dochter van Dr. Parnassus toe-eigenen. In de laatste dagen sluit Dr. Parnassus een nieuw dealtje met de duivel: de eerste die vijf zieltjes wint mag de dochter hebben. Strijdtoneel is het Imaginarium, een plaats waar Dr Parnassus bezoekers (zieltjes) hun diepste verlangens kan tonen, en waar de bezoeker de uiteindelijke keuze moet maken tussen goed en kwaad. Dr. Parnassus krijgt hulp uit onverwachte hoek van Tony, een vreemdeling met geheugenverlies, gespeeld door Heath Ledger. Wanneer Tony door de spiegel het Imaginarium betreed verandert hij in het ideaal van een van de zieltjes, respectievelijk Johnny Depp, Jude Law en Colin Farrell.

De wereld buiten het Imaginarium, en de wereld in het Imaginarium zijn compleet verschillend. De wereld buiten is onze wereld, het Imaginarium is een Victoriaanse Absinth-trip waar Lewis Carroll trots op zou zijn. Er is één overeenkomst: beiden werelden vallen uit elkaar. In de echte wereld houdt het Imaginarium zich plaats op achterafplaatsen: parkeerplaatsen, binnenplaatsjes, naast lelijke discotheken. In het Imaginarium neemt langzaam aan Mr. Nick, de duivel, de boel over. Mr. Nick wordt gespeeld door Tom Waits, die nooit eerder in een film zo perfect op zijn plaats was. Met sardonisch genoegen vernietigt hij langzaam aan al het bezit van Dr. Parnassus. De vernietiging die langzaam aan beiden werelden wegrot geven de film een gevoel van onvermijdelijkheid. Wie kleurrijke werelden verwacht zit hier op zijn plaats, maar moet voor lief nemen dat die werelden minder kleurrijk zijn dan aanvankelijk schijnt.

Het Imaginarium wordt prachtig vormgegeven door Gilliam, die iets doet wat veel te weinig gedaan wordt. Hij laat de cgi er NIET fotorealistisch uitzien, maar gebruikt cgi als animatiemiddel. De werelden zijn niet fotorealistisch, maar een tot leven gekomen prentenboek. De computereffecten zijn plat en detailloos en doen daarin denken aan de cutout-animaties die Terry Gilliam maakte voor Monthy Python. Dit vermoeden wordt bevestigd wanneer een zeer Pythoneske gag in de film plaatsvind: een politieauto in de vorm van een agentenhoofd, wiens tong fungeert als rode loper. Het neppe uiterlijk van de cgi werkt perfect en laat zien dat de meeste computereffecten in fantasy veel te gericht zijn op fotorealisme, waardoor de fantasie uit die films verdwijnt.

Het verhaal zelf had ik aanvankelijk meer moeite mee. Tegen het einde sluipt de realiteit steeds meer het Imaginarium binnen op een nogal ongemakkelijke manier. Deze ongemakkelijke botsing tussen de twee werelden is aanvankelijk storend, tot ik me besefte dat dit zeer waarschijnlijk de bedoeling is van Terry Gilliam. De losgeslagen ontwikkelingen die dan plaatsvinden zijn te verklaren door de vele mensen die zich gelijktijdig in het Imaginarium bevinden. De film eindigt op een volslagen krankzinnige manier die bewust in lijkt te gaan tegen de Hollywoodregels. Het overgrote deel van het publiek in de bios wist niet hoe er op te reageren. The Imaginarium of Dr. Parnassus is zeker naarmate het einde compleet compromisloos en laat zien dat Gilliam op dreef is. Met Dr. Parnassus toont Gilliam zich nog even cynisch en eigenzinnig, en de verwijzing naar Mary Poppins kan dan alleen nog maar een glimlach op het gezicht brengen. Verder van de heilzame, veilige en vriendelijke zoetigheid Mary Poppins kan deze film namelijk niet afstaan.


Onderwerpen:


1 Reactie

  1. Eraserhead

    Zopas gezien en ik ben er helemaal ondersteboven van. Gilliam in vol ornaat!


Reageer op dit artikel