Norwegian Wood (2010)

5 januari 2011 · · Kritiek

Norwegian Wood

Op het punt staan van volwassen worden in 1969, Japan, dat vormt het thema van Haruki Murakami’s best verkochte boek tot op heden. Norwegian Wood (1987) wordt, internationaal, hoog gewaardeerd en Murakami kent inmiddels een trouwe fanbase. Een gedurfde klus dus om je als regisseur te wagen aan dit project, dat waarschijnlijk het best te vergelijken valt met het verfilmen van een succesverhaal als Harry Potter, echter betreft het hier een op literaire gronden hoog gewaardeerd boek. Aan gevierd regisseur Anh Hung Tran (Cyclo, The Scent of Green Papaya) deze ondankbare taak de fanbase zelf gerust te stellen alsmede een goede film te maken van Norwegian Wood.

Het hoofdpersonage uit het boek, Wanatabe Toru, doet denken aan andere literaire helden als Reve’s Frits van Egters en Sallinger’s Holden Caulfield, maar dan doordrongen van een flinke hoeveelheid Japanse romantiek. We aanschouwen zijn adolescentie, waarin intense liefde en noodlottig lijden de twee grote thema’s vormen. Centraal staat een driehoeksrelatie tussen Wanatabe, zijn beste vriend Kizuki en Kizuki’s schoolvriendin Naoko. Kizuki berooft zichzelf van het leven, waardoor het tot wasdom komen van Wanatabe en Naoko emotioneel belemmerd wordt. Te midden van de studentenopstanden, The Beatles en de seksuele vrijheid zoeken zij heil bij elkaar. De dood van Kizuki blijkt echter moeilijk te verwerken, waardoor een kettingreactie van pijn en verdriet in gang lijkt te zijn gezet.

Wanatabe is geen makkelijk personage. Hij is even zo nihilistisch van aard als dat hij de natuur verheerlijkt, vaak op een, haast tegen het kitscherige aanzittende, romantische wijze. Een denker, quasi-filosofisch en soms pretentieus, maar desalniettemin oprecht. Zijn opvallende gedachtegang, de trieste wereld om hem heen tot in den treure vergelijkend met de prachtigste metaforen uit de natuur, zet de toon voor het boek. Dit levert een probleem op voor de verfilming. Een continue vertelling uit de eerste persoon is vrijwel onmogelijk, dus wordt er voor de makkelijkste weg gekozen: voice-over en een camera die vaak afdwaalt naar de natuur om de personages heen. Dit pakt niet slecht uit, soms zelfs zeer fortuinlijk. Het levert de prachtigste plaatjes op en geeft op sommige momenten net dat vleugje Murakami aan de film. Grote thema’s van het boek als seks en zelfmoord worden geslaagd weergegeven. Nooit staan deze werkelijk centraal, maar zij blijven klein, intens en poëtisch, dicht op de huid en nooit plat; precies zoals Murakami dat naar alle waarschijnlijkheid zou willen. Veel meer ligt de focus van de camera op de emotionele nasleep van de personages en de natuur om hen heen. Echter wordt er ook van het narratief afgedwaald, dat door zijn veelvoud aan personages al niet eenvoudig te volgen is en voor een echte emotionele band met een van hen blijkt het allemaal te gehaast.

Toch, in een enkele scène, die gelukkig een minuut of vijf duurt, slaagt Tran erin Norwegian Wood het niveau van het boek benaderen. Enkel hier weet hij Murakami’s schrijven te evenaren in beeldtaal, mede dankzij de indrukwekkende soundtrack van Jonny Greenwood (die in zijn geheel zeer de moeite waard is). Deze scène vormt de emotionele climax van de film, en wij zien hier Wanatabe te midden van rotspartijen en een woedende branding staan en van binnen huilen en schreeuwen. Deze scène maakt de film tot een waardige verfilming, maar legt tevens de vinger op de zere plek; de rest van de film verbleekt er immers bij.

De cinematografie nodigt uit tot empathie en verwondert de kijker, maar zit tegelijkertijd het narratief in de weg met een onnodig vaak afdwalende camera, waardoor alle empathie en diepgang weer verloren gaat. Een tweestrijd die de film kenmerkt, maar desondanks niet tot een jammerlijke mislukking maakt. Tran heeft er zeker geen slechte film van gemaakt en bij vlagen zelfs een indrukwekkende. De grote vraag is of de verfilming noodzakelijk was, al nodigen het handjevol indrukwekkende momenten en de prachtige muziek uit tot een volmondig ‘Ja!’ zeggen. Of het een even groot succes zal worden als het bronmateriaal, dat betwijfel ik ten zeerste.


Onderwerpen: ,


5 Reacties

  1. theodoor

    Ik heb het boek nooit gelezen want het is de Murakami die me verreweg het minste aanspreekt. Wel ga ik nu de film bekijken, al is het maar vanwege de componist. Ik hoop wel ooit nog op een verfilming van Hard Boiled Wonderland and the End of the World, hopelijk door een beetje capabele regisseur.

  2. Willem

    Een verfilming van Murakami hoort, net als zijn boeken, gedrukt te zijn in zwart-wit.
    Denk niet dat het een heel goed idee is geweest juist dit boek te verfilmen aangezien vooral in dit boek de sfeer vaak tot op het aantal tranen toe is beschreven. Zo gauw je dit op beeld terug ziet, denk je “aardig” of zelfs “komt in de buurt” maar het beeld zal altijd slechts een asymptotische benadering zijn van de letter.

    Attack on the bakery, daarentegen begrijpt het wel exact. Indien je deze short film nog niet gezien heb, raad ik het je bij dezen ten zeerste aan.

    Maar goed, de muziek is tof.

  3. Bram Ruiter

    Ik denk dat het enige boek dat een prachtige verfilming zou kunnen opleveren South of the Border, West of the Sun is, mits dit een drie uur durend epos wordt. Dat boek verteld een vrij realistisch, down-to-earth levensverhaal. Maar makkelijkst zou After Dark zijn, hoewel zijn minste boek, wel zijn meest filmische.

  4. lucmastenbroek

    grootste gemis van de film is wat mij betreft dat de regisseur er niet in is geslaagd de geest van hoofdpersoon Wanatabe. in de film is het een wat teneergeslagen, verlegen puber vol conventionele en clichématige uitspraken.
    in het boek is het een eigenzinnige, liefdevolle jongen die zich fenomenaal uitdrukt en prachtige vergelijkingen maakt. je begrijpt waarom de andere personages van hem houden – Wanatabe is iemand om als lezer zelf van te houden. van de Wanatabe uit de film is onduidelijk wat de andere personages in hem zien, waarom ze van hem houden – vooral bij Nagasawa blijft dit pijnlijk onduidelijk.

  5. lucmastenbroek

    *de geest te vatten


Reageer op dit artikel