Robocop 1, 2 en 3

3 december 2011 · · Analyse

Paul Verhoeven’s Robocop is een unicum, een ijzerharde, bloederige, bombastische actiefilm mét inhoud. Het verhaal over agent Murphy, die na een dodelijk ongeluk weer tot leven wordt gebracht als cyborg, kreeg twee vervolgen, die geen van beiden enige indruk maken. Ik zal in dit artikel alle drie de films met elkaar vergelijken en zo proberen aan te tonen wat het origineel wel heeft en de vervolgen niet.

Het origineel van Paul Verhoeven is een samensmelting van het Jezus-verhaal, Frankenstein en een flinke dosis cyberpunk. Cyberpunk is een genre wat het verschil tussen mens en machine onderzoekt, en dat is een idee wat ook aan Robocop te grondslag ligt. Is Murphy, na zijn wederopstanding mens of machine? Dit dilemma komt naar voren in zijn onvermogen om bevelen te negeren, waardoor zijn taak machinale restricties heeft. Murphy zit vast in het systeem, en is zijn menselijkheid kwijt, wat hij de hele film probeert terug te winnen. Paul Verhoeven licht op het audiocommentaar een scène uit, waarin Murphy/Robocop een schietoefening houdt op potjes babyvoeding: als mens had hij een familie kunnen krijgen maar nu zijn omgeving en ook hijzelf hem als een machine zien, is dat geen mogelijkheid meer.

Maar interessanter is de parallel met het leven van Jezus. Voordat Murphy sterft wordt hij in zijn handen geschoten, hij wordt weer tot leven gewekt, en aan het einde van de film loopt hij over water (ondiep water, maar wel water). Net als Jezus wordt Murphy zowel als redding en gevaar gezien, vanwege zijn rol als buitenstaander. Jezus als half-mens/half-God stond buiten zijn omgeving vanwege zijn wonderlijke gaven, en Murphy als half-mens/half-robot staat buiten zijn omgeving vanwege zijn afwijkende aanpak. De diepere onderlagen in het verhaal worden hier en daar ingewisseld voor vleugen bijtende satirische reclame’s, die zo rechttoe rechtaan zijn dat ze een welkome afwisseling vormen.

Robocop 2 laat de Jezus- en Frankensteinparallelen voor wat ze zijn, en richt zich volledig op de satirische toon. De vele geweldsuitbarstingen hebben nu geen enkele diepere lagen meer, of de emotionele tragiek van het origineel, maar richt zich vooral nog op het cyberpunkaspect. Naast het conflict tussen mens en machine in het cyberpunkgenre, richt deze zich, meer dan het origineel, op de negatieve impact van technologie op de maatschappij. In het origineel was er vooral bijtende satire op grote corporaties (ook een cyberpunkaspect) , hier is het de technologische voortschrijding die het moet verduren. Robocop krijgt het aan de stok met Robocop 2, die nergens de menselijke eigenschappen krijgt van de originele Robocop, en met een bende onderwereldfiguren, die vooral een slechte parodie zijn van talloze gangsterfilms.

Het origineel was hard, bloederig en luidruchtig, maar bood een tegenhanger met gematigde scènes, een emotioneel verhaal en diepere lagen. Robocop 2 is slechts luidruchtig, bloederig, hard. Een teken daarvan is dat de satirische reclamespots veel vaker terugkeren, en ook veel duidelijker van toon zijn. Dat is exemplarisch voor de rest van de film, die de geweldophemelende toon van schrijver Frank Miller kenmerkt. De meest bizarre keuze van de film is echter dat de tweede grote schurk van de film gespeeld wordt door een 14-jarige zonder een greintje talent.

Robocop 3 maakt gelukkig niet dezelfde fouten als het vervolg: helaas wel veel andere. Regisseur Fred Dekker maakt eerder de geniale komedie’s Monster Squad en Night of The Creeps, die beiden een mooie balans wisten te vinden tussen horror en jeugdige onschuld. Helaas past dit niet bij Robocop, waardoor het obligatoire lieve meisje, de jetpacks, en de robotninja uit een kinderfantasie nogal botsen met de bloederige dood van een belangrijk personage, gewelddadige politiekorpsen en milde maatschappijkritiek. Wat de vervolgen ons leren is dat de stijl kopiëren van het origineel niet altijd een goede film oplevert, wanneer men de inhoud vergeet, en dat een knieval naar een jonger publiek juist nogal een vreemde hybride oplevert: Robocop 3: half kind/half oorlogsmachine.


Onderwerpen: , ,


9 Reacties

  1. Erwan Ticheler

    Heb je wel hoop voor de remake die ergens dit decennium door Aronofsky gemaakt dient te worden? Aan de ene kant word ik nogal moe van al die remakes en zeker nu het een van mijn favoriete films ooit betreft, maar aan de andere kant zitten er wel goede namen aan het project verbonden dus blijf ik hoop houden.

    En wat is dit nu ineens met al die Verhoeven remakes??

  2. theodoor steen

    Darren Aranofsky is twee jaar geleden al uit het project gestapt, Erw. De regisseur die nu op het project gezet is is José Padilha van Tropa de Elite 1 & 2.

  3. Bram Ruiter

    Wat een vreselijk lelijk plaatje, trouwens.

  4. theodoor steen

    I KNOW RIGHT!~@##$%WOOOOOT

  5. Erwan Ticheler

    Ah ok, weet ik dat ook weer ;-) En dan geef ik de hoop op! Want als niet-Amerikaanse regisseurs worden overgehaald om een blockbuster te maken loopt het bijna altijd uit de hand. Jammer.

  6. theodoor steen

    Erwan, Robocop? Paul Verhoeven komt ook niet uit Amerika.

  7. Bram Ruiter

    Ja maar ik geef Erwan hier wel gelijk in. Denk aan de remake van The Thing. Liever een regisseur die risico’s neemt, want dan doen die niet-amerikaanse gasten nooit. Die zijn al lang blij dat ze in Hollywood mogen werken en zijn veel te bang de boel te verpesten. Dit is mooi veilig voor de studio’s, want die willen alleen maar veilige plaatjes.

  8. Coen Vermeer

    Ik moet wel zeggen dat ik stiekem Robocop 2 wel een erg leuke film vond. Anders dan 3 die ik met moeite kon uitkijken was 2 gewoon een erg genietbare harde popcorn versie van het origineel en dat is soms best lekker.

  9. ed crane

    Wat bizar, ik dacht dat liefhebbers van pulp RoboCop2 wel konden waarderen. Tuurlijk, deel 1 is veel beter, deel 2 is onevenwichtig, in de eerste helft rommelig, maar is verder regelrechte toppulp. Fantastisch die RoboCop2-robot en het eindgevecht, zo’n beetje de laatste epische stop-motionscène in ern Hollywood blockbuster.

    Zeker leuk om te lezen je stuk, maar hoe kom je er bij dat bij RoboCop2 de satire vooral betrekking hebben op technologische vooruitgang ipv bijtende satire mbt corporaties. Dat was toch juist zo sterk aanwezig? Een corporatie die de stad failliet laten gaan en overnemen, ze worden praktisch als nazi’s neergezet met die rode banier, eerder in de film, wanneer Robocop niet meer kan functioneren door al die regeltjes van focusgroepen, dat is regelrechte satire op liberale sentimenten van eind jaren’80 etz. Ook de religieuze symboliek is duidelijk aanwezig in de Robocop2-robot.


Reageer op dit artikel