(On)persoonlijke ruimte
Directed by Fincher (6): Panic Room

Panic Room lijkt me de uitgelezen Fincher-film om een opvallend idee binnen de publieke opinie rondom zijn films aan te stippen. Na het heftige semi-meesterwerk Fight Club voelde Panic Room aan als een tussendoortje: een afstandelijke commerciële thriller zonder uitdagende thematiek. Rond deze film begon het idee te ontstaan van de Fincher-fluctuatie. Het idee is dat elke oneven genummerde film van Fincher matig is, en elke even genummerde film een meesterwerk. Ondanks dat ik het er niet volledig mee eens ben (ik ben een voorstander van Alien3 en The Game en The Girl with the Dragon Tattoo), is het inderdaad waar dat Fincher tot nu toe altijd piekt in zijn even films. Het heeft er misschien mee te maken dat Fincher zijn persoonlijkere projecten (de even films) afwisselt met studiowerk, maar zelfs in een volgens-de-nummertjes-thriller als Panic Room zie je nog steeds een stilistische groei als regisseur.

Panic Room is een kleinere, minder persoonlijke film van Fincher. Zeg maar gerust onpersoonlijk, want de afstandelijkheid en de kille berekening van zijn latere werk wordt geïntroduceerd in deze film. Onpersoonlijk is vanaf deze film het handelsmerk van Fincher, waarbij hij zijn personages vanaf een afstand bekijkt, en ze plaatst binnen een stevig afgebakende omgeving en een hermetisch gesloten plot. Letterlijk in dit geval, want Panic Room speelt zich voor 98% af binnen de muren van één enkel huis. Het idee van een een-locatie-thriller is niet nieuw, al niet sinds Hitchcock, Arthur Canon Doyle en/of Agatha Christie, maar Fincher gebruikt het gegeven op een unieke manier. De beperkte ruimte geeft hem een creatieve vrijheid waarin hij de kamers op allerlei manieren kan benaderen, cinematografisch en plotmatig.

Panic Room is klinisch als een plattegrond. Door de film op een totaal afstandelijke manier te filmen ontstaat er een gevoel van isolatie. De lang durende shots lijken vooral om de woning te registreren, om duidelijk te maken waar de hoofdpersonages en hun antagonisten zich ten opzichte van elkaar bevinden. Om het menselijke element binnen het camerawerk uit te sluiten (de bewegingen moeten zo strak mogelijk zijn) poets Fincher het camerawerk digitaal op. Dat zorgt ervoor dat de camera met een haarscherpe precisie beweegt en filmt op plaatsen waar een mens niet zou kunnen komen. Eigenlijk lijkt Panic Room daarmee een uitwerking van de eerste scènes van Fight Club waarbij de camerabewegingen ook uit de computer komen om te tonen waar de personages (Tyler Durden en The Narrator) zich bevinden ten opzichte van het gevaar (een bom).

De klinische sfeer past precies bij het gevoel van claustrofobie wat Fincher probeert op te roepen. Wanneer Jodie Foster in de schuilkamer van het huis vastzit, terwijl het huis belaagt wordt door inbrekers die juist in dié kamer moeten zijn, voel en denk je met haar mee. Doordat je altijd weet waar ze zich bevindt ten opzichte van de indringers, weet de film spanning te halen uit de plaatsing van de personages binnen de ruimte. Je weet precies wanneer Jodie Foster de kamer uit kan om een telefoon te pakken. Je weet precies wanneer de inbrekers op een idee gaan komen om Foster uit de kamer te krijgen. Fincher gebruikt de plattegrond van het huis als speelbord voor een schaakspel tussen indringer en inwoner. Een schaakspel waarbij de kijker altijd op de hoogte is van de slimste zetten.

Technisch is de film dan ook nagenoeg perfect te noemen. Fincher weet een briljante eenheid van ruimte te creëren. Architectuur speelt altijd al een rol in zijn werk, maar hier krijgt het een grotere plaats dan ooit. Enkel in zijn videoclips wist Fincher meer te spelen met zijn obsessie voor architectuur (zie bijvoorbeeld The Rolling Stones “Love is Strong” en Madonna’s “Express Yourself”). In Panic Room wijst hij zelfs heel letterlijk terug naar die videoclip periode door het shot waar de camera door het oor van een koffiepot heengaat. Dit shot is eerder te zien in George Michael’s “Freedom ’90”, maar dan met de leuning van een stoel (een koffiepot is in hetzelfde shot te zien). In Panic Room gaat de camera-beweging, met hulp van digitale effecten, nog een stuk langer door dan in de videoclip. Dit soort technische hoogstandjes tillen de film boven het pulp-materiaal van de plot uit. De film is een realistische, groot aanvoelende variant van een pulp-film in een beperkte ruimte.


Onderwerpen: , , ,


4 Reacties

  1. Batistuta

    Gek ik dacht altijd dat Kokomo van fincher was. Oh nee wacht, dat zal Tony Scott wel geweest zijn, dat ding had meer kleuren dan de regenboog.

  2. Erik Butter

    Als ik dit zo lees moet ik aan een volwassen versie Home Alone denken :P Waar je ook weet waar Kevin de vallen heeft geplaatst en in welke ruimte de boeven zijn waar Kevin kan ontsnappen. Of niet? :P

  3. theodoor steen

    @ Batistuta: Kokomo? Op imdb is er geen film die zo heet.
    @ Erik: geen gekke vergelijking.

  4. Batistuta

    Nee Theo :) das een ook een videoclip, Wham, get it? Ik werd zo enthousiast van je GM referentie, pop muziek dat ik daar aan dacht. Ik haalde alleen die clip van club tropicana door de war daarmee. Leuk stuk alleen vond ik Panic Room niet tot het eind spannend.


Reageer op dit artikel