De naïeve romanticus Xavier Dolan
Over Laurence Anyways (2012)

19 september 2012 · · Kritiek

Laurence Anyways

Xavier Dolan verdeelde de critici met zijn vorige films J’ai tué ma mère (2009) en Les Amours Imaginaires (2010). Stijl boven inhoud was de veelgehoorde kritiek, en terecht, al kun je dat zowel als plus- en minpunt ervaren. De persoonlijke aard van die films en het gestileerde vacuüm waarbinnen zij zich afspelen geeft een jonge auteur als Dolan de ruimte om zich uit te leven. Hij toonde zich een jonge, wat naïeve romanticus en dat was best – er was geen sprake van een narratief dat ondergesneeuwd werd. En logisch ook, immers ís Dolan (23) een jonge, naïeve romanticus.

Er is echter naar de kritiek geluisterd; Dolan stopte zijn nieuwste film Laurence Anyways vol met inhoud. Laurence is een docent die op zijn 30e verjaardag aan zijn vriendin vertelt eigenlijk een vrouw te willen zijn. Dit aanknopingspunt biedt vele mogelijkheden en Dolan benut ze graag allemaal. Elk beetje drama wordt uitgebuit. Er is drama tussen Laurence en zijn vriendin, tussen Laurence en zijn ouders, tussen Laurence en zijn werk, Laurence en zijn eigen identiteit, Laurence en de wereld, et cetera. Bijna drie uur (!) lang kijken we naar Laurences transformatie en alle zaken eromheen.

Die speelduur gaat op een gegeven moment erg lang voelen, vooral als Dolan meer met de esthetiek bezig lijkt te zijn dan met het narratief. Werkelijk elk beetje drama wordt voorzien van lange close-ups vol leuke kleurtjes en muziek, waarbij de bloesem op de achtergrond voorbij dwarrelt. In zijn vorige films was daarvan te genieten, daar zat het in ieder geval niks in de weg. Maar hier leidt het onnodig af van het narratief. Elke scène is weliswaar mooi en elke verhaallijn doet er toe, maar in dit geval schaadt overdaad.

Het lijkt alsof we zijn leeftijd door de film heen zien – Dolan, de naïeve romanticus, jong en onbezonnen. Waar Les Amours Imaginaires een hipsterversie van de Nouvelle Vague was is Laurence Anyways dat van Pedro Almodóvar. Met name de scènes die zich afspelen bij een club dragqueens roepen onmiddellijk herinneringen op aan de travestieten in All about my mother (1999). De vergelijking van Dolan met zijn ogenschijnlijke inspiratiebronnen maakt duidelijk waar het probleem lijkt te zitten – in tegenstelling tot Jean-Luc Godard en Pedro Almodóvar wil Xavier Dolan niet provoceren of choqueren. Dolan lijkt nog altijd vooral geïnteresseerd in mooie plaatjes, hoezeer dat uiteindelijk ook van het narratief afleidt.

Maar misschien toont zich hier juist ook wel de auteur in Xavier Dolan. Als een soort vertegenwoordiger van de hipstergeneratie maakt hij alles zowel esthetisch als oppervlakkig. Geen scherpe randjes en vooral wegdromend bij het klein persoonlijk leed. Het werkte in ieder geval beter in zijn voorgaande films – veilig in de wereld waar stijl nog boven inhoud staat.


Onderwerpen: , , ,


11 Reacties

  1. Olaf K.

    Er zijn veel rare, belachelijke, onbegrepen dingen gezegd over Dolan, maar hem een romanticus noemen slaat alles…

  2. Christiaan

    Verklaar je nader.

  3. Olaf K.

    Ja, hallo!! Jij noemt hem tot drie maal toe een romanticus, een naieve romanticus zelfs, zonder enige uitleg. Begin jij maar, zou ik zeggen. Ik heb twee films van hem gezien en of je romanticus nu gebruikt in de alledaagse betekenis of in de literatuurwetenschappelijke betekenis, Dolan is wat mij betreft het tegenovergestelde.

  4. Christiaan

    In de alledaagse zin van het woord, natuurlijk. En het slaat niet op hem als verhalenverteller – J’ai tue ma mere lijkt me een uitstekend tegenvoorbeeld. Maar zijn hele manier van filmen, het zo lang stil staan bij kleine emoties (in dit geval), het dromerige; juist daarom noem ik hem een romanticus. Vooral omdat het in dit geval storend is. Laten we zeggen: het is een emotionele jongen.

    Ik ben overigens een fan van zijn vorige twee films, en vond deze zeker niet slecht. Juist daarom is het zo jammer dat hij hier geen maat weet te houden.

  5. Olaf K.

    Maar..maar..Amours imaginaires is 1 grote pisstake. Dat romantisch noemen (en dan voor het gemak romantisch gelijk schakelen aan drama: emotioneel is romatisch. Goed..) is alleen de oppervlakte bekijken en niet zien dat het cynisme ondertussen van het scherm druipt. Het is de plaatjes zien maar niet de strekking.

  6. Christiaan

    Nee, maar je kunt zijn lyrische aard niet ontkennen, die is er wel degelijk en veelvuldig. Wat ik zeg is dat het in Les Amours Imaginaires werkt, maar in dit geval niet. Dolan staat bij ieder sentiment stil en vergroot dat uit. Ik zie hem in ieder geval niet als een cynicus.

  7. Olaf K.

    Wat iemand laat zien is niet wat iemand is. De kunst staat stijf van de voorbeelden. Ga je op basis van Barry Lyndon Kubrick een romanticus noemen. Nee toch, hoop ik?

  8. Christiaan

    Ik heb het over Dolan als maker van deze drie films. Op basis van deze drie films noem ik Dolan de regisseur een romanticus. Met drie films die hij zowel geschreven als geregisseerd heeft denk ik dat je toch wel kunt zeggen dat deze een product van hemzelf zijn (en iets over Dolan zeggen).

    En Kubrick zou ik sowieso geen romanticus noemen.

  9. Olaf K.

    >>Ik heb het over Dolan als maker van deze drie films.

    Ik ook.

    >>Met drie films die hij zowel geschreven als geregisseerd heeft denk ik dat je toch wel kunt zeggen dat deze een product van hemzelf zijn (en iets over Dolan zeggen).

    Eens.

    >>Op basis van deze drie films noem ik Dolan de regisseur een romanticus.

    Oneens. Er iets bewust “romantisch” laten uitzien wil niet zeggen dat je een romanticus bent. Barry Lyndon ziet er ook romantisch uit, en loopt over van de langzaam geschoten dramatiek, maar dat wil niet zeggen dat Kubrick romantisch is of iets romantisch wil uitdragen. Dat is slechts de vorm waarin hij het giet. De boodschap, de film achter de plaatjes, is het tegenovergestelde. Dat is bij Dolan net zo. Kubrick en Dolan romantisch noemen slaat de plank dus volledig mis, want dan ga je voorbij aan het schmieren en aan het cynisme. Dan begrijp je mijns inziens die hele films niet.

  10. Henk Mul

    Als jullie nou allebei eens uitleggen waarom Dolan al dan niet romantisch is, wordt de discussie al heel wat vruchtbaarder. Me dunkt.

  11. Olaf K.

    De gedachte dat Dolan geen romanticus is maar het romantische gebruikt om te schmieren is hier opgetekend:

    http://www.subjectivisten.nl/de_subjectivisten/2011/02/les-amours-imaginaires-xavier-dolan-2010.html


Reageer op dit artikel