Silly Symphonies van de jaren 30
Een uitgebreide top vijf.

Silly Symphonies

Naast Mickey Mouse is Disneys grootste speerpunt op het gebied van korte films toch de reeks Silly Symphonies. Deze Silly Symphonies zijn synoniem met Disneys bekendste kanten: dansende dieren, vrolijk dartelende vogels, sprookjes en mythologische figuren. Soms is het zo zoetig dat je er filmische suikerziekte van kunt krijgen. De titels op deze lijst, allen gemaakt in de jaren 30 in het kader van onze themamaand, ontwijken niet altijd die valkuilen, maar bij vlagen is het zo perfect uitgevoerd dat enkel een kniesoor daar op let. Op deze lijst een aantal terecht klassieke shorts, maar ook een aantal ondergewaardeerde interessante kortfilms.

Eervolle Vermelding: The Three Little Pigs (1933)

The Three Little Pigs is de meest iconische Silly Symphony, dus deze kan niet onvermeld blijven. Maar eerlijk gezegd is het niet een van de beste titels: het is een aardige kortfilm, die enkel uitblinkt op basis van zijn liedje. Dat liedje is dan meteen ook een vloek geweest voor andere Silly Symphonies, want in de periode daarna had elk van deze filmpjes een onmogelijk irritant liedje om de boel “op te leuken”. Toch kan je niet voorbij de populariteit van “Who’s Afraid of the Big Bad Wolf”, een liedje dat in de Tweede Wereldoorlog nog een staartje als een populair propaganda-lied kreeg. Alleen al vanwege de historische relevantie is The Three Little Pigs het bekijken waard.

5. Egyptian Melodies (1931)

De Silly Symphonies waren voornamelijk bedoeld om nieuwe technieken uit te proberen, en dat is duidelijk te zien in het fijne Egyptian Melodies. De film is min of meer een experiment in het animeren in perspectief. Eerst zien we een spin de trappen van een Egyptische catacombe afdalen, in een knap staaltje animatiewerk. Later zien we, in een tegenhanger van de eerste scènes, juist erg platte hiërogliefen tot leven komen. Ook hier wordt geëxperimenteerd met diepte, zoals wanneer hiërogliefen hoeken omgaan. Het contrast tussen vlakte en diepte, plus de experimentele eindmontage zorgen ervoor dat Egyptian Melodies één van de beste zwart-wit-shorts is ooit gemaakt door Disney.

4. Flowers and Trees (1932)

Flowers and Trees heeft een extreem simpel plot, maar heeft een aantal dingen die voor de film spreken. Neem bijvoorbeeld het inventieve gebruik van planten en bomen als zowel personages en objecten. De antropomorfisering van objecten was zelden zo goed uitgewerkt als hier. Nog bijzonderder is dat Flowers and Trees de eerste film is die gebruikmaakt van drie-kleuren Technicolor, een innovatie op technisch gebied, en de eerste grote stap richting de moderne kleurenfilm.

3. Music Land (1935)

De antropomorfisatie van objecten is ook aanwezig in Music Land, een van de meest ondergewaardeerde Disney-shorts. De crux is dat het verhaal van Romeo en Julia wordt herverteld met twéé kampen die elkaar in de populaire cultuur van de jaren 30 naar het leven stonden: jazz-muziek en klassieke muziek. De grootste vondst is dat de “dialoog” en de sound-effects allemaal gemaakt zijn met het gebruik van akoestische instrumenten. De gesprekken bestaan uit korte abrupte stoten uit blaasinstrumenten of korte halen op de viool, de geweerschoten zijn fluitgeluiden of orgelgeluiden. Het is een vondst die erg sterk werkt, ondanks dat het verschil tussen klassiek en jazz redelijk wegvalt door de typische Disney-sound die er over heen getrokken is.

2. Mother Goose Goes Hollywood (1938)

Mother Goose Goes Hollywood is zonder meer een van de meest bizarre dingen die Disney ooit heeft gedaan, naast wat schunniger Mickey Mouse filmpjes en Silly Symphonies uit de jaren 20. Dit is min of meer een plotloze hervertelling van kinderliedjes (nursery rhymes) met karikaturen van bekende jaren 30-sterren in de hoofdrol. Meest hilarisch is de parodie op Katherine Hepburn (als Little Bo Beep), maar ook Stan Laurel en Oliver Hardy, de Marx Brothers, Greta Garbo, Spencer Tracy, W.C Fields, Clark Gable, Mae West, Charles Laughton, Donald Duck en racistische stereotypes van Cab Calloway, Fats Waller en Stepin Fetchit zijn aanwezig. Het einde is volstrekt bizar, de karikaturen zijn spot-on, en de racistische kantjes zorgen ervoor dat de film nog verder van het huidige Disney-imago af komen te staan. Een interessant curiosum.

1. The Old Mill (1937)

The Old Mill geldt als een proefdraai voor Snow White and the Seven Dwarfs’(1937) gebruik van de multi-plane-camera, een systeem waarbij verschillende lagen animatie tegelijkertijd gefotografeerd konden worden, wat grotere diepte gaf. Maar meer dan Snow White is er een link met Bambi (1942). Ook hier wordt het leven in de vrije natuur zo simpel en doeltreffend mogelijk verteld. De plot is vrijwel afwezig: dieren rondom een oude molen maken zich klaar voor de nacht, een storm trekt langs, de dieren overleven, een nieuwe ochtend breekt aan. Maar de trefzekerheid waarmee de dierlijke bewegingen worden neergezet, de prachtig geaquarelleerde achtergronden en het mooie gebruik van muziek maken van dit filmpje een meesterwerk. Prachtig, verstild, ontroerend en poëtisch, zonder te zoet te worden.


Onderwerpen: , , , , , , , , ,


4 Reacties

  1. Fedor Ligthart

    Interessante lijst. Nummers vijf tot en met twee voor het eerst bekeken en nummer één opnieuw gezien. Egyptian Melodies: de afdaling in de catacombes is net een first person shooter! Verrassend knap geanimeerd: zijn tijd vooruit – nog net geen nazi’s om de hoek à la Castle Wolfenstein.

    Flowers and Trees: ik heb zelf de indruk dat de meeste vroege animatieshorts van Walt Disney, en dan vooral de Silly Symphonies, meer historisch interessant en waardevol zijn, dan artistiek of thematisch echt spannend. Deze is vooral lief en aardig, maar ook vrij tam.

    Music Land: zelfde verhaal als net, behalve dat er een interessante politieke context om de hoek komt kijken wanneer je ziet dat het moderne, kakofonische ‘The Isle of Jazz’ in rood-wit-blauw zijn noten schiet (overduidelijk Amerika) en het ouderwetse, klassieke ‘The land of Symphony’ Wagner eruit knalt in een zwart-geel-rood kanonvuur (Duitsland). Dat hier vier jaar voor de Tweede Wereldoorlog beide landen uiteindelijk verbroederen met een ‘Bridge of Harmony’ lijkt me een duidelijke pacifistische boodschap.

    Mother Goose Goes Hollywood: ik vond dit vooral discutabel en racistisch blijven zonder meerwaarde. De boodschap vooraf is hilarisch gezien de overduidelijke karikaturen. De Marx Brothers blijven echter geniaal. Valt me op hoeveel sterren van destijds nu ook al lang vergeten zijn. Waar ontdekte jij overigens Mae West?

    The Old Mill: de meest kwalitatieve short van allemaal, al dwalen hier op een gegeven moment ook mijn gedachten af. Hij kent de mooiste sfeer, het sterkste realisme, maar Disney blijft voor mij altijd iets enorm braaf over zich houden. De Silly Sypmhonies zijn in mijn beleving vooral interessante vingeroefeningen op technisch gebied, maar echt meer dan dat wordt het vaak niet.

  2. theodoor steen

    Ik ben het zeker met je eens dat de Silly Symphonies vooral technisch interessant zijn en qua plot niet zo. De technische innovaties zijn echter dergelijk hoog dat je mij niet hoort klagen.
    Mooie observatie rondom Music Land. Zal inderdaad een bewuste verwijzing zijn. Mother Goose Goes Hollywood is zeker discutabel, maar is zelf interessant omdat het zo ver van het Disney-imago afstaat. Mae West is volgens mij de middelste van de zangeressen aan het eind, maar dat kan ook iemand anders zijn. Ik vind haar zelf echter extreem op West lijken.
    Disney is zeker braaf, maar The Old Mill vind ik zelf toch erg mooi. Ook in mijn jeugd al.

  3. Fedor Ligthart

    Ah, daar was West inderdaad! Net die paar seconden.

    Ik hoop overmorgen wat meer smeuïgheid te kunnen brengen wat betreft animatie met Betty Boop. Goed model dat je hier gebruikt met de geïntegreerde Youtube-links. Dat ga ik ook toepassen!

  4. Erik Butter

    Hoi Theo misschien is het ook interessant in het kader van de jaren 30 om over de begin periode van de Warner Bros. cartoons te schrijven en hoe de komst van Tex Avery de rest van de cartoons beïnvloed heeft.


Reageer op dit artikel