Boyhood (2014)

31 juli 2014 · · Kritiek + Première

Twaalf jaar was filmmaker Richard Linklater ermee aan de gang: Boyhood. Een project van werkelijk epische omvang dat het verhaal vertelt van Mason en zijn familie gedurende de periode dat hij zes jaar oud is tot aan zijn achttiende. Dat alleen is al vrij uniek te noemen, ware het niet dat Linklater nog een hele dikke stap verder gaat en dezelfde acteurs door de jaren heen laat terugkeren voor weer een nieuwe episode in het jonge leven van Mason. Het is een gedurfde film die op zoveel momenten en om zoveel redenen afgeblazen had kunnen worden en het resultaat is een magnifieke, bijna drie uur durende film die voorbij is voordat je er erg in hebt.

Mason groeit op in het Texas van na de eeuwwisseling en – niet onbelangrijk – na 11 september 2001. Zijn ouders zijn gescheiden en Mason woont samen met zijn oudere zus Samantha (Lorelei Linklater, jawel de dochter van de regisseur) en moeder Olivia (Patricia Arquette). Na lang weg te zijn geweest keert ook vader Mason (Ethan Hawke) terug naar Texas in de hoop een nieuwe band op te bouwen met zijn kinderen. We zien de vier centrale figuren in de loop van de film ouder worden, nieuwe mensen leren kennen met soms goede maar ook vaak slechte resultaten en Mason wordt van jonge snotaap een rebelse tiener en uiteindelijk student fotografie. Het is een heuse reis die de kijker meemaakt en de persoonlijke band is onontkoombaar aangezien het constant dezelfde acteurs zijn waardoor het bijna een gevoel van een documentaire meegeeft.

In zoveel opzichten is Boyhood een bijna onmogelijk project en dat het uiteindelijk zo geslaagd is kan je bijna een filmisch wonder noemen. Ga maar na, de vier acteurs hadden om zoveel redenen kunnen afhaken maar kwamen ieder jaar weer met Linklater en zijn team bijeen om vastberaden de film te voltooien. En wat te denken van de artistieke risico’s die Linklater neemt door talloze culturele en politieke referenties in Boyhood te stoppen terwijl hij op dat moment in de geschiedenis uiteraard geen idee had kunnen hebben van wat er in de toekomst zou gaan gebeuren. Het draagt allemaal bij aan het unieke karakter van Boyhood.

Ook in audiovisueel opzicht is Boyhood zeer bijzonder. In tegenstelling tot zoveel andere films heeft Linklater besloten op geen moment titelkaarten in beeld te brengen met daarop tijdsaanduidingen. Je ziet de jaren voorbijschieten omdat – uiteraard – de acteurs en zeker de twee kinderen zichtbaar ouder worden of je ziet heel kort een bepaalde gebeurtenis op televisie. Nog interessanter is de soundtrack die aangeeft waar we ons qua jaartal begeven. Toegegeven, je moet wel bekend zijn met de nummers die Linklater in zijn film heeft gestopt en allicht dat de wat oudere filmganger deze aanwijzingen minder snel zal oppikken maar het neemt niet weg dat het een uitstekende keuze van Linklater is om specifieke muziek als herkenning te gebruiken zowel qua tijd als ook qua omgeving. Zo passeren een aantal nummers van Arcade Fire’s album The Suburbs de revue en laat Boyhood nou net voor een overgroot deel in Amerikaanse suburbs zich afspelen.

Boyhood kan je tevens de perfecte culminatie van Linklaters omvangrijke oeuvre beschouwen. Onmiskenbaar is de handtekening van de regisseur en de film doet denken aan eerdere praatgrage films als de Before-trilogie (ook met Ethan Hawke in een centrale rol) en diens doorbraak Slacker (1991) welke niet alleen een discussie-rijke film is maar net als Boyhood een ode aan het leven in en rond de steden van Texas. Maar Boyhood is ook overduidelijk een coming-of-age film en met Dazed and Confused (1993) had de regisseur al eerder dat pad bewandeld zei het lang niet zo omvangrijk en ambitieus. Richard Linklater ontpopt zich hiermee meer en meer als een van de meest aansprekende hedendaagse auteurs in de Amerikaanse cinema.

Er zullen natuurlijk altijd mensen zijn die in Boyhood een echte gimmick-film zien en zowel Ellar Coltrane als Lorelei Linklater zijn niet bepaald professioneel getrainde acteurs, maar Boyhood is zoveel meer dan ‘die film die twaalf jaar productie in beslag nam’. Het is een grootse Amerikaanse film die als ontzettend vertrouwd aanvoelt voor zowel ouders als iedereen – zeker van de generatie die in de afgelopen pakweg 30 jaar geboren zijn – die het proces van opgroeien nog goed voor de geest kunnen halen. Na het zien van Boyhood zal je de filmzaal met een grote glimlach verlaten met die hoop en bevestiging dat film nog steeds in staat is een onvergetelijke artistieke ervaring te creëren.
★★★★★


Onderwerpen: , , , , ,


1 Reactie

  1. Hendrik De Vries

    Volledig eens! Wat een film. Naast alle lof voor het epische project en de grote gok die hij natuurlijk genomen heeft een bijzonder inventief en slim narratief neergezet door Linklater. Geen expliciete tijdsaanduidingen, maar inderdaad een vaak herkenbare soundtrack, technologie, politiek etc. Je voelt met Mason mee hoe het ook alweer is om op te groeien, en identificeert je daarom moeiteloos met hem. En hij begint ook echt op Hawke te lijken…
    Alle vier de hoofdkarakters ontwikkelen zich bijzonder realistisch en je gaat langzamerhand van ze houden. Ga ik snel weer zien!


Reageer op dit artikel