Een helft aan horror: 2010-2014
10 horrorfilms die wél absoluut de moeite waard zijn

Het horror-genre heeft sinds mensenheugenis de nodige moeite serieus genomen te worden door filmcritici en zelfs een groot deel van het alledaagse filmpubliek. De laatste vijf jaar heeft hierin nauwelijks verandering plaatsgevonden en wordt de horrorfilm zelfs door velen nog verder het verdomhoekje in geduwd vanwege de nadruk op gore beelden, veel te luide geluidseffecten en een gebrek aan originaliteit. De 10 horrorfilms die ik hieronder ieder kort bespreek zijn wat mij betreft wel degelijk tekenenen van een genre dat allerminst op zijn gat ligt. Sterker nog, al deze films zijn meer dan de moeite om in het donker te ervaren en je ervan te overtuigen dat horror nog altijd springlevend is en van hoge kwaliteit kan zijn.

Absentia (Mike Flanagan, 2011)

Het mixen van recente trends in horrorfilms zoals occulte mythes en geestverschijningen in een huis lijkt vragen om problemen, maar Mike Flanagan presteert het om met Absentia dit zeer verontrustend tot een succesnummer om te bouwen. Een hoogzwangere vrouw verbindt samen met haar zus de verdwijning en ogenschijnlijke dood van haar man met een morbide geheim van andere verdwijningen in de buurt die samen lijken te komen in een onderdoorgang om de hoek van haar huis. Het is allemaal ontzettend subtiel opgebouwd en de film moet het gelukkig vooral hebben van suggestie, want de makers hebben goed door dat dit vele malen enger en benauwder werkt dan keiharde geluidseffecten en expliciete beelden. Daarbij is de kwetsbare situatie van de hoogzwangere vrouw een extra ingrediënt van onbehagen in een toch al uitstekende film.

Antiviral (Brandon Cronenberg, 2012)

Het debuut van de zoon van. En wat voor een! Daar waar vader David zich meer en meer los lijkt te maken van het genre en in het bijzonder body-horror, duikt Brandon Cronenberg vol in het subgenre met een hoogst ongemakkelijke zit over infectie en uitzinnige transplantatie. Alsof het thema nog niet luguber genoeg is, kent de film een perfecte hoofdrolspeler met Caleb Landry Jones wiens natuurlijke bleke uiterlijk een uitstekende toevoeging blijkt. Antiviral is qua beelden zeker niet voor een ieder – de climax gaat net zo ver als het meer uitzinnige body-horror werk van David – en de film is voor een horrorfilm aan de trage en minimalistische kant, maar absoluut fascinerend en zeker voor een debuut indrukwekkend volwassen.

The Babadook (Jennifer Kent, 2014)

Nog meer dan Absentia is The Babadook een horrorfilm met ontzettend veel suggestie over een mogelijke geestverschijning in een huis. Weinig verwonderlijk wat dat betreft dat de film dit jaar voor een behoorlijke schifting zorgde bij horror-liefhebbers. Aan de ene kant zijn er de horror-fans die van mening zijn dat The Babadook niet werkt omdat er geen gore beelden zijn of gigantische schrikmomenten, om nog maar te zwijgen over een hoog oplopend dodenaantal. Aan de andere kant is er de groep waartoe ik behoor, mensen die volop genieten van de atmosfeer die The Babadook creëert en daardoor juist zo ontzettend doodeng is. Het is ook een zeldzame horrorfilm waarbij je gaandeweg echt totaal anders over personages en hun acties gaat denken. The Babadook is niet alleen een van de meest intelligente en angstaanjagende horrorfilms van de afgelopen tien jaar, het is ook de beste horrorfilm van 2014.

L’Etrange Couleur des Larmes de Ton Corps (Hélène Cattet & Bruno Forzani, 2013)

Dit is de twee hommage aan het Italiaanse giallo-genre van de twee Franse filmmakers na het evenzo wonderschone Amer uit 2009. En nog meer dan Amer kent L’Etrange Couleur des Larmes de Ton Corps nauwelijks een steekhoudend plot maar is het veel meer een pure exercitie in stijl. Het vloeiende camerawerk, het gevarieerde kleurgebruik en de eindeloze hints naar eerdere Italiaanse moordmysteries: de film is in alles giallo en daarmee misschien ook voor velen een brug te ver. Giallo is een genre waarin immers de plot regelmatig op het tweede plan terecht komt en de minutieuze aandacht voor het visuele hoogtij viert. Verwacht dus ook van L’Etrange Couleur… geen verhaal met een simpel begin, midden en einde maar meer een reeks van verontrustende maar ook zeker wonderschoon opgebouwde scènes die al dan niet ergens naartoe leiden. Fans van het Italiaanse genrewerk kunnen hun lol op met de vele verwijzingen (de waanzinnige titel alleen al is een fraaie link naar giallo), de pompende soundtrack en de sporadisch brute geweldsexplosies. Maar let wel, voor een horrorfilm met een echt plot ben je bij L’Etrange Couleur… aan het verkeerde adres.

The Guest (Adam Wingard, 2014)

Filmliefhebbers zullen tot in het einde der tijden debatteren over welke film nou werkelijk tot welk genre behoort en dus zullen velen zeggen dat The Guest helemaal geen horrorfilm is, maar een actiethriller met een duidelijk psychologische tint. Maar de film kent wat mij betreft zo ontzettend veel iconische kenmerken van de horrorfilm dat je The Guest zeker in dit genre mag plaatsen. Er is de zo typische niet te stoppen eenmans-moordmachine die gedurende het verhaal een voor een doelwitten uit de weg ruimt. Niet voor niets is de filmtitel een duidelijk centraal onderwerp met het lidwoord ‘The’ ervoor, teruggrijpend naar soortgelijke titels als The Terminator (1984) of The Hitcher (1986). Regisseur Adam Wingard en scenarioschrijver Simon Barrett – eerder al verantwoordelijk voor You’re Next (2011) – zijn dan ook niet alleen overduidelijk beïnvloedt door dit soort jaren 80 films, The Guest is een ongelooflijk zelfbewuste hommage die succesvol balanceert op de lijn tussen eerbetoon en parodie. Want oh, wat schiet The Guest soms doldwaas uit de bocht (het laatste shot bijvoorbeeld) en is het met de fantastische soundtrack, de typisch Amerikaanse locaties en gaandeweg meer en meer horror-achtige scènes glashelder wat betreft de intenties.

Kill List / A Field in England (Ben Wheatley, 2011 / 2013)

De Britse regisseur Ben Wheatley heeft in een paar jaar tijd een behoorlijke reputatie opgebouwd onder genreliefhebbers en een van de beloningen was dat hij eerder dit jaar de eerste twee afleveringen van de zo geliefde televisieserie Doctor Who mocht regisseren. Tot dat moment was Wheatley vooral bekend vanwege zijn zeer verontrustende films en Kill List is van al zijn werk zonder meer degene die het meest het stempel horrorfilm verdient. Wat begint als redelijk standaard huurmoordenaar-plot met – dat moet gezegd – enkele zeer gewelddadige uitspatting van expliciet geweld, verandert gaandeweg in een levende hel waarbij Britse horror-klassiekers als The Wicker Man (1973) in de herinnering naar boven komen. Kill List is een alles behalve gemakkelijke zit en het extreme geweld kan voor afkeer zorgen, maar de constante spanning maakt een hoop goed. En wie Kill List net te ver vind gaan, moet anders zeker A Field in England (2013) een kans geven. Ben Wheatleys vooralsnog meest recente film, geschoten in contrastrijk zwart-wit en met gebrek aan serieus geweld net zo duister ondanks de op het eerste oog vrolijke historische plattelands-setting. Bekijk A Field in England alleen al om een waanzinnig angstaanjagende scène waarin een man uit een tent komt. Denk aan eerdere titels als Witchfinder General (1968) en The Blood on Satan’s Claw (1971) en je weet dat plattelands-horror bij Britten in goede handen is.

Los Ojos de Julia (Guillem Morales, 2011)

De Spanjaarden hebben zeker sinds de gouden jaren 70 een naam hoog te houden in het horror-genre en de tamelijk recente [Rec]-franchise laat zien dat Spanje qua horrorfilms nog altijd een sterke reputatie kent. Los Ojos de Julia is een ijzingwekkend spannend voorbeeld dat Spanje zeker meer te bieden heeft dan de al genoemde found-footage reeks met een doeltreffend uitgangspunt waarbij een bijna blinde vrouw wordt gestalkt door een krankzinnige moordenaar. De film doet qua visuele stijl en plot sterk denken aan een Italiaanse giallo (zo draagt de mysterieuze moordenaar zwarte leren handschoentjes), maar ademt het ook zonder meer Spaanse horror uit. De film wordt mede gedragen door een ijzersterke hoofdrol van Belén Rueda, ook bekend als de hoofdrolspeelster uit El Orfanato (2007). Het idee van bijna niets kunnen zien wordt in de film prima uitgebuit met lang uitgesponnen scènes en talloze dode sporen die uiteindelijk leiden naar de onvermijdelijke verrassing en ontmaskering. Los Ojos de Julia mag qua moordmysterie misschien wel niet de hoofdprijs verdienen, maar de tergende sfeer en het piekfijne spel maakt een hele hoop goed.

Maniac (Franck Khalfoun, 2012)

We leven in een tijd van remakes en vaak is het huilen met de pet op, zeker wat betreft het genre van de horrorfilm. Nog steeds wordt eindeloos vaak een oud monster of moordenaar uit de stoffige kast getrokken om nieuw elan te geven en vaak levert het desastreuze resultaten op. Zo niet met Maniac, een remake van Bill Lustigs grimmige middernacht-klassieker uit 1980 met notabene Elijah Wood in de rol van een mooie vrouwen jagende psychopaat. Wood heeft zich sinds The Lord of the Rings echt ontpopt als voorvechter van kleine genrefilms en Maniac is een van zijn meest geslaagde projecten. De film is niet alleen een duidelijke liefdevolle en in meerdere opzichten duidelijke verbetering van het origineel, het is op zichzelf genomen gewoon een uitstekende en doeltreffende horrorfilm. Woods engelachtige gezicht werkt aanstekelijk zodra hij omslaat naar totale gekte en ondanks dat de neerslachtige sfeer van het origineel niet te evenaren valt kent de film toch zat inktzwarte momenten en hebben de makers er slim aan gedaan de plaats van handeling te verplaatsen naar hedendaags Los Angeles, het New York van 1980 bestaat immers simpelweg niet meer. In een tijd van erbarmelijke remakes is Maniac zodoende een erg welkome uitzondering op de treurige regel.

Scream 4 (Wes Craven, 2011)

Nog zo’n probleemkind, het vervolg. De jaren 80 en 90 mochten wellicht het epicentrum zijn geweest van de sequel-golf in horrorfilms, nog altijd worden we overspoeld met het zoveelste deel van een horror-serie. Ruim tien jaar na het derde deel vond Amerikaans horror-icoon Wes Craven het nodig om zijn Scream-reeks nieuw leven in te blazen en een vierde deel te filmen. Alle ingrediënten waren in principe aanwezig om het tot een totale mislukking te maken, maar Scream 4 is verrassend geslaagd en qua niveau zelfs vergelijkbaar met de zeer sterke eerste twee delen. Het verhaal draait uiteraard nog steeds om een moordlustige ghostface killer die het leven van Scream-veteranen Sidney, Gale en Dewey zuur maakt. Scream 4 heeft echt plezier met het idee van vervolgen en de moeheid die hier omheen is ontstaan wat al duidelijk naar voren komt tijdens de hilarische openingsminuten. En ondanks dat Scream 4 absoluut een grote dosis komedie kent valt er ook genoeg spanning en horror te ontdekken waarbij naar de identiteit van de moordenaar als altijd te gissen valt. Het intelligentie-niveau ligt niet altijd even hoog, maar voor een ouderwets onderhoudende horrorfilm valt ook veel te zeggen.

V/H/S/2 (meerdere regisseurs, 2013)

Portmanteau-films (films die bestaan uit een aantal korte verhalen rondom een centraal thema) zijn over het algemeen op zijn zachtst gezegd wisselvallig van aard en de eerste V/H/S film was hierop geen uitzondering. Hoe verrassend was het dus dat het vervolg juist wel zo’n succesnummer bleek te zijn. Het alomvattende verhaal doet er nauwelijks toe – een groepje onverlaten stuit in een verlaten huis op een partij videobanden en bekijkt ze met noodlottige gevolgen -, het gaat in V/H/S/2 echt om de losse korte films en die zijn stuk voor stuk prima tot geweldig. Hoogtepunt is zonder meer het segment van Timi Tjahjanto en Gareth Evans waarin een Indonesische sekte wordt gefilmd door journalisten die hier gauw genoeg ontzettend spijt van krijgen. Het segment is gruwelijk effectief in zijn intensiteit en ondanks de totale chaos behoorlijk strak en overzichtelijk gefilmd waarbij het piekfijne gevoel voor overzicht van Evans (The Raid films) naar voren komt. Maar ook de andere segmenten zijn niet te versmaden, afwisselend, oprecht eng en vooral niet saai of ergerlijk zoals bijna alle segmenten van het dit jaar verschenen derde deel. Hulde voor een horror-sequel die zowaar het origineel in alle opzichten overtreft.


Onderwerpen: , , , , , , , , , ,


Reageer op dit artikel