Her (2013)
Voorbij de fysieke aantrekkingskracht

10 maart 2014 · · Beschouwing + Première

In m’n enthousiasme Her te ‘slijten’ aan mild in film geïnteresseerden in m’n omgeving, komt het vroeg of laat op de premisse aan: man wordt verliefd op computerstem. Het moment van de rollende ogen, want klinkt als: science fiction, gimmick, vreemd, kil, en allerlei andere connotaties die men niet zal associëren met de toch warmbloedige romantische komedie die Her is. Niet alleen stijgt Her uit boven deze vooroordelen, het legt er en passant ook de vinger op wat er mis gaat met 95% van de romances in films.

** de laatste alinea bevat milde spoilers **

Voor Alfred Hitchcock was het al klare zaak dat een film een romance moest bevatten, om zich zo te verzekeren van voldoende vrouwelijk publiek. Dat klinkt als een ‘moetje’, en eerlijk is eerlijk, dat is in de decennia sindsdien niet echt veranderd. Halfslachtigheid en voorspelbare clichés typeren dit aanhangsel, wat zelfs geldt voor de romantische komedie. De geloofwaardigheid van de romance moet vaak verklaard worden uit de fysieke schoonheid van het stel in kwestie, want andere zaken die aantrekkingskracht bepalen komen er meestal maar bekaaid vanaf.

Nu ben ik als kijker omwille van de ‘suspension of disbelief’ best bereid daar in mee te gaan. Het is voor de filmmakers ook wel zo economisch; zet twee mooie mensen bij elkaar en iedereen zal het begrijpen als er een liefde tussen hen opbloeit. De personages hoeven verder niet uitgewerkt te worden om ze geloofwaardig te maken als object van begeerte. Dit fenomeen valt des te meer op op het moment dat een van beide toevallig eens geen oogverblindende schoonheid is, en ook anderszins weinig fraai uitgewerkt. Dan kan zo’n opgelegde romance nog wel eens een moeilijk te verhapstukken plotelement blijken.

Dat alles geldt uiteraard niet voor Scarlett Johansson. Nauwelijks een actrice te bedenken die geloofwaardiger is als droomvrouw dan zij. Ironisch genoeg blijft juist zij buiten beeld in Her, gereduceerd tot een stem met kunstmatige intelligentie. Die fysieke afwezigheid leidt er toe dat Her voorbij fysieke aantrekkingskracht gaat, naar de vraag waar aantrekkingskracht, en daarna: een bestendige relatie, nog meer uit bestaat.

Ook vrij ongewoon is dat de ‘romance’ vanuit één perspectief wordt beleefd. Dat roept de herkenning op van de vraagtekens en twijfels die horen bij de zoektocht naar de ware liefde. Die ideale persoonlijkheid laat zich niet zomaar uittekenen, zelfs niet door een razendsnel zelflerend computerprogramma. Dat de vorm van eenrichtingsverkeer die de romance in Her aanneemt gedoemd is op de klippen te lopen is niet zo verrassend. Via een technologische omweg (nee, Her gaat niet om de vraag of het geloofwaardig is, zo’n verliefdheid op een computerprogramma), wroet Her in de essentie van relaties. Iets wat in zogenaamd ‘echte’ filmromances maar al te vaak afwezig blijft.

★★★★½


Onderwerpen: ,


Reageer op dit artikel