Dheepan (2015)
Integratie verpakt in thrillervorm

2 september 2015 · · Kritiek + Première

Dheepan

Jacques Audiard heeft inmiddels een indrukwekkend oeuvre opgebouwd, en dat terwijl hij nog niet zo heel lang bij het grote internationale publiek bekend en geliefd is. Begonnen als regisseur van Hitchockiaanse thrillers zoals Sur mes Lèvres (2001), brak Audiard wereldwijd pas echt door met de gevangenisfilm Un Prophète (2009) en het daarop volgende De Rouille et d’Os (2012) met steractrice Marion Cotillard. Eigenlijk allen verschillende films en genres, maar de handtekening van Audiard is altijd wel zichtbaar. Met Dheepan draait Audiard het roer wederom om: een wat kleiner project en voor een groot deel gesproken in Tamil. Deze gok leverde Audiard de Gouden Palm op.

Dheepan is de aangenomen naam van een Sri Lankaanse vluchteling die met een vrouw en kind (beiden niet verbonden aan Dheepan tot aan de overtocht) in een voorstad van Parijs een nieuw leven probeert op te bouwen als conciërge. Het valt echter niet mee, het leven in de arme flats van de voorstad is zwaar en Dheepan kan zijn verleden maar niet loslaten. De problemen worden groter zodra ‘zijn’ vrouw Yalini een baantje neemt als huishoudster in de woning van een zware crimineel en het geweld in de buurt oplaait.

Zoals gezegd betekent Dheepan een nieuwe richting voor de regisseur, maar diegenen die bekend zijn met het oeuvre van Audiard zien zat aanknopingspunten wat betreft auteurschap. Een Franse productie met de nodige publieke aantrekkingskracht (zeker sinds de triomf in Cannes) bijna volledig in een voor het westerse volk onbekende taal laten voltrekken is bijzonder, maar Audiards films zijn bekend om dit soort risico’s. Un Prophète kende hele stukken in het Corsicaans, in De Battre Mon Coeur s’est Arrêté (2005) zijn er taalproblemen tussen de Franstalige protagonist en een Vietnamese pianolerares en in Sur mes Lèvres is een van de centrale personages bijna volledig doof. De cultuurclash en taalbarrière nemen eveneens een centrale rol in bij Dheepan, met zowel tragische als hilarische gevolgen. En voor de Nederlandse filmkijker is het gezien onze ervaring met ondertiteling amper een filmisch obstakel.

Dheepan

Net als in zijn eerdere films kiest Audiard ook in Dheepan constant voor verandering van genres. Het is een sociaal drama, een curieuze familievertelling en tegelijkertijd toch ook een thriller; zeker naarmate de film vordert neemt dat laatste meer en meer een belangrijke rol in. Het is opvallend dat ondanks de in eerste instantie zeer realistische aanpak van immigratie en integratie, Dheepan op veel momenten nauwelijks realistisch valt te noemen. Het is hier en daar wat onwennig om te zien hoe de verschillende genres hiervoor zorgen, en erover uitweiden zou de ervaring ernstig teniet doen. Het is echter belangrijk om te benadrukken dat Dheepan geen realistisch sociaal pamflet in de trend van de Dardenne broers of Ken Loach betreft, maar juist een niet al te logisch plot kent die ook nog eens tamelijk apolitiek is.

Naast de gebruikelijke visueel indrukwekkende stijl van de regisseur, wordt de film gedragen door de drie acteurs die het gezin vormen. Alle drie volslagen onbekend of zelfs debuterend en dan is er ook nog de taalbarrière, maar het werkt wonderwel en het spel van alle drie de acteurs is zeer overtuigend. De filmtitel is wat dat betreft opmerkelijk en in de woorden van Audiard een keuze van de producenten. Minstens zo belangrijk zijn immers Yalini en ‘dochter’ Illayaal. Het is aan hen te danken dat het soms wat krakkemikkige plot, welke zeker tegen het eind wel erg veel losse eindjes en drastische veranderingen herbergt (wederom een terugkerend element in het werk van Audiard), toch vrijwel de gehele speelduur enigszins blijft boeien.

Maar het echt indrukwekkende gehalte van eerdere films van Audiard (zeker het drietal Sur mes Lèvres, De Battre Mon Coeur s’est Arrêté en Un Prophète) ontbreekt bij Dheepan. Daarvoor is het allemaal wat te onsamenhangend en buiten de acteerprestaties om niet heel erg enerverend. De opzet is moedig en de uitwerking zonder meer kundig, maar onvergetelijke cinema is Dheepan zeker niet. Een degelijke film, maar van Jacques Audiard mag je inmiddels toch wel wat meer verwachten.

★★★½☆


Onderwerpen: , , , , ,


Reageer op dit artikel